Showing posts with label nepal news. Show all posts
Showing posts with label nepal news. Show all posts

Tuesday, August 20, 2019

१६ सचिवको सरुवा, को कहाँ ? (सूचीसहित)

४ भदौ, काठमाडौं । कार्यसम्पादन सम्झौता गरेको एक महिना पनि नबित्दै सरकारले १६ सचिवहरुको सरुवा गरेको छ । सोमबारको मन्त्रिपरिषद बैठकले सचिव सरुवाको निर्णय गरेको हो ।

प्रधानमन्त्रीले मन्त्रीहरुसँग गत साउन १५ गते एकवर्षे कार्यसम्पादन सम्झौता गरेका थिए । त्यसपछि मन्त्रीहरुले सचिवहरुसँग आफू अनुकूलको मितिमा सम्झौता गरेका थिए ।

तर, त्यसको एक महिना पनि नबित्दै प्रधानमन्त्री कार्यालयदेखि प्रदेश मुख्य सचिवसम्मका सचिवहरुको सरुवा गरिएको छ ।

यस्तो छ सरुवा सूची

क्र.सं. नाम थर सरुवा भएको स्थान साविकको स्थान
१. सूर्य गौतम भूमिसुधार मन्त्रालय महालेखा नियन्त्रकको कार्यालय
२. गोपीनाथ मैनाली महालेखा नियन्त्रकको कार्यालय भूमिसुधार मन्त्रालय
३. केदारबहादुर अधिकारी पर्यटन मन्त्रालय वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय
४. मोहनकृष्ण सापकोटा सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालय पर्यटन मन्त्रालय
५. वेगेन्द्रराज शर्मा पौडेल वित्त आयोग सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालय
६. वैकुण्ठ अर्याल वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय वित्त आयोग
७. माधव बेल्बासे खानेपानी मन्त्रालय राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र
८. रामप्रसाद थपलिया युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय स्वास्थ्य मन्त्रालय
९. सञ्जय शर्मा विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय ऊर्जा मन्त्रालय
१०. खगराज बराल स्वास्थ्य मन्त्रालय शिक्षा मन्त्रालय
११. महेश दाहाल शिक्षा मन्त्रालय श्रम मन्त्रालय
१२. विनोद केसी श्रम मन्त्रालय राष्ट्रपति कार्यालय
१३. डा. हरि पौडेल राष्ट्रपति कार्यालय प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद कार्यालय
१४. महेन्द्रप्रसाद गुरागाईं प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद कार्यालय लोक सेवा आयोग
१५. आनन्द ढकाल लोक सेवा आयोग प्रदेश ३ को मुख्य सचिव
१६. तीर्थ ढकाल प्रधानमन्त्री कार्यालय प्रदेश ५ को मुख्य सचिव

मन्त्रिपरिषदको बैठकले सचिवहरुको सरुवासँगै चार जना सहसचिवलाई सचिवमा बढुवा पनि गरेको छ । बढुवा हुनेहरुमा तोयम राय, तोयनारायण ज्ञवाली, रवीन्द्र श्रेष्ठ र शिवहरि शर्मा छन् ।

राय र ज्ञवाली प्रशासन सेवाका तथा श्रेष्ठ र शर्मा इन्जिनियरिङ सेवाका हुन् ।

Continue Reading…

पहिचान खोज्दै काठमाडौंका ‘नेवार–मुसलमान’

अगष्ट २००४ मा कामको सिलसिलामा इराक पसेका १२ जना नेपालीलाई बन्दक बनाएपछि हत्या गरिएको घटनाले नेपाल शोकमग्न थियो । काठमाडाै‌ंलगायतका सहरमा विरोधको ज्वाला दन्किएको थियो । त्यसबेला नेपालमा रहेका केही मुसलमानमाथि भीडबाट आक्रमणको प्रयास भयो । केही मस्जिद पनि तोडफोड गरियो । यस्तो असहज परिस्थतिमा काठमाडौंका मुस्लिम समुदायले असहज परिस्थतिको सामना गर्नुपर्‍यो ।

काठमाडौंको असनमा विगत २३ वर्षदेखि पोते बेचेर आफ्नो पुर्ख्याै‌ली पेसालाई अँगालेका जाहागिर हुसेन पनि अछुतो रहेनन् । विराटनगरमा जन्मिएका हुसेनको पुर्ख्याै‌ली घर डिल्लीबजार हो । उनी सम्झन्छन्, ‘घरबाट बाहिर निस्किनेसमेत अवस्था थिएन । ढुंगामुडा र तोडफोड भयो । इस्लाम धर्मले कहिल्यै पनि अरुलाई काटमार गर्ने, दुःख दिने जस्ता कुरा सिकाउँदैन । इस्लाम इज साइन अफ पिस ।’

इराकमा नेपालीलाई मार्नेहरु आतंककारी थिए, जसको कुनै जात र धर्म हुँदैन । त्यहाँ नेपालीहरु मारिएको घटनाबाट दुःखी हुँदै जाहगिर भन्छन्, ‘त्यो दर्दनाक हत्याले मन नरोएको मान्छे को होला ? हामी सारै दुःखी भयाैं । देशका विभिन्न ठाउँमा आन्दोलन भएकाले कर्फ्यु पनि लगाइयो । हामीले धेरै दिनसम्म पसल बन्द राख्यौ ।

नेवार मुस्लिम समाज बनेको धेरै समय भएको छैन । नेवारभित्र फरक संस्कृति र संस्कार मात्र छैन, फरक धर्म मान्नेहरु पनि छन् । नेवार वस्तीहरुको वीचमा कुनै न कुनै मुसलमानको एउटा घर हुन्छ नै

आंतककारीहरुको त्यो निर्ममताले अहिले पनि झास्काउँछ । ती १२ जना हाम्रा नेपाल आमाका सुपुतहरुलाई हार्दिक श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दछु । त्यो कठिन परिस्थितिमा हामीलाई हाम्रा छरछिमेकका नेवार समुदायले शरण र सहयोग गरेको पनि सम्झन्छु ।’

प्रायः नेवारहरु बौद्ध र हिन्दु धर्म मान्नेमा पर्दछन् । जब भाषाको कुरा आउँछ, प्रायः जो काठमाडाै‌ंमा पहिलादेखि नै बस्दै आएका छन्, उनीहरु सहजै नेवारी बोल्न सक्छन् । यही नेवार समाजमा हुर्किएको एक समूह हो– नेवा–मुस्लिम समाज ।

नेवार–मुस्लिम समाज बनेको धेरै समय भएको छैन । नेवारभित्र फरक संस्कृति र संस्कार मात्र छैन, फरक धर्म मान्नेहरु पनि छन् । नेवार वस्तीहरुको बीचमा कुनै न कुनै मुसलमानको एउटा घर हुन्छ नै ।

जब–जब मुसलमानहरुको कुरा उठ्दछ, आखिर उनीहरु कसरी काठमाडाै‌ं उपत्यका प्रवेश गरे त ? भनिन्छ कि मुसलमानहरुको आगमन लिच्छवीकालमा कश्मिरबाट भएको हो । उनीहरु व्यापारका सिलसिलामा काठमाडाैं प्रवेश गरेका थिए । काठमाडाैंमा चुरा, पोते, मेहेन्दी भित्र्याउने नै मुसलमानहरु हुन् । लिच्छवीकालमा भित्रिएका कश्मिरी मुसलमानहरु काठमाडाै‌ं उपत्यकामा व्यापार व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएका छन् । नेवार समुदायसँग रहेर व्यापार सञ्चार गर्दै आएका उनीहरु राम्रोसँग नेवारी भाषा बोल्न र बुझ्न सक्छन् ।

जंगबहादुरका पालामा जारी भएको मुलुकी ऐनमा मुसलमानलाई पानी नचल्ने जात बनाइएको थियो । जाहागिर हुसेनजस्तै इन्द्रचोकमा पोते पसल गर्ने सविर ऐहेमत सात पुस्तादेखि यही पेसामा कार्यरत छन् । उनी पनि इराक हत्यालाई सम्झन्छन् । उनी भन्छन्, “त्यसबेला निकै मानसिक तनाव भएको थियो । नेवार समाजले सहयोग नगरेको भए काठमाडौंमा हामीमाथि जे पनि हुन सक्थ्यो ।”

“हाम्रो समाज निकै नै सोचेको जस्तो कन्जरभेटिभ छैन । हामी हाम्रा छोराछोरीमा कुनै भिन्नता गर्दैनाैं । छोरीहरुलाई पनि पढ्न दिन्छौं, यतिसम्म कि दाइजोको परम्परा पनि हामीले मान्दैनाैं” सबिर भन्छन् ।

सबिर काठमाडौंमा प्रतिदिन ५ हजार रुपैयाँदेखि माथिको पोतेको व्यापार गर्छन् । पोते चेक रिपब्लिक, जापान, चाइना, आदि विभिन्न देशहरुबाट आयात गरिन्छ । धेरैजसो व्यापार चाडपर्व जस्तै– तीज, दशै‌ं, श्रावण महिनामा हुने गर्छ । अहिले सुनको मूल्य वृद्धि भएकाले पछिल्लो वर्ष भन्दा व्यापारमा कमी आएको छ । पोतेको मूल्य ५० रुपैयाँदेखि ३००० सम्मको रहेको छ ।

अहिले अधिकांश नेवार मुसलमानको व्यापार पोते नै हो । यसको केन्द्रविन्दु रहेको छ, इन्द्रचोक । जुन राखी बजार तथा कश्मीरी बजारका नामले परिचित छ । यस बजारमा अधिकांश ग्राहक भने हिन्दू हुने गर्दछन् । काठमाडाै‌ंमा मात्र नभई उनीहरु पाटनको मंगलबजार र भक्तपुरको गोलमठी, सुकुल ढोका वरिपरि पोतेको व्यापार गरेको पाइन्छ । उनीहरु जात्राहरु, जस्तै इन्द्र जात्रा र अरु विभिन्न जात्राहरुमा पनि संलग्नता जनाउँछन् ।

हालै भएको गुठी आन्दोलनमा पनि उनीहरुले आफ्नो सहभागिता जनाएका थिए । उनीहरुले समाजलाई भलो हुने कार्यजस्तै बाटोमा नि:शुल्क खानेपानीको व्यवस्थासमेत गर्दिएका छन् । त्यति मात्र नभएर इन्द्र चोक वरिपरिका सरसफाइ कार्यमा पनि संलग्न छन् ।

Continue Reading…

राजमार्गमा विमान अवतरणबारे अध्ययन थालिँदै

४ भदौ काठमाडौं । राष्ट्रिय राजमार्गलाई धावनमार्गको रुपमा उपयोग गर्ने योजना ल्याएको सरकारले सम्भावित खण्डहरुको अध्ययन गर्ने भएको छ ।

चालु आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रममा राजमार्गका विभिन्न खण्डलाई धावनमार्गका रूपमा प्रयोग गर्ने भनिएको थियो । यस्तो योजनामाथि पर्यटन तथा नागरिक उड्ययन मन्त्रालयका उच्च अधिकारीहरुले नै प्रश्न उठाइरहेका छन् ।

सरकारले भने भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय अन्तरगतको सडक विभागलाई यो कामका लागि जिम्मा दिएको छ । यसका लागि सडक विभागले तयारी थालेको प्रवक्ता शिवहरि सापकोटाले जानकारी दिए । सापकोटाका अनुसार यो कार्यक्रमलाई वार्षिक योजनामा समेटिएको छ ।

‘यो कार्यक्रमका लागि छुट्टै बजेट विनियोजन भएको छैन,’ उनले भने, ‘तर विभागको परामर्श सेवाका लागि विनियोजित बजेट यस काममा खर्च गर्न सकिन्छ ।’

नेपालगञ्ज–कोहलपुर, बेलहिया–बुटवल, वीरगञ्ज पथलैया लगायतका ६ लेनमा विस्तार भएका र हुँदै गरेका सकडकहरुमा अध्ययन हुने सापकोटाले जानकारी दिए ।

नेपालमा एयरपोर्ट र धावनमार्गको निर्माण हेर्ने निकाय नेपाल उड्डयन प्राधिकरण हो । तर, विभागले अहिलेसम्म प्राधिकरणसँग यसबारे छलफल अघि बढाएको छैन ।

‘अहिले हामीले यस्तो धावनमार्ग निर्माणको निर्णय गरिसकेको छैनौं,’ प्रवक्ता सापकोटाले भने, ‘अध्ययनले गर्न सकिने देखियो भने सडकमा धावनमार्ग बनाउने प्रक्रिया सुरु हुन्छ ।’

जानकारहरुका अनुसार व्यवसायिक उडान भर्ने विमानलाई राजमार्गमा अवतरण गर्ने (हाई–वे स्ट्रिप) अभ्यास विश्वमा कतै छैन । आपतकालीन अवस्थामा भने विमानहरु राजमार्गमा अवतरण गरिएका केही उदाहरणहरु छन् । हालै रुसमा एक पाइलटले मकैबारीमा नै यात्रुवाहक जाज सुरक्षित अवतरण गराएका थिए ।

पूर्वसचिव तथा तत्कालीन हवाइ विभागका पूर्वमहानिर्देशक यज्ञप्रसाद गौतम राजमार्गमा व्यवसायिक विमान अवतरण गराउन सम्भव नहुने बताउँछन् ।

‘हाम्रा सडकको दायाँबायाँ बिजुलीका पोलहरु हुन्छन्, सडक पेटी हुन्छन्, सँगै रुखहरु हुन्छन्,’ गौतम भन्छन्, ‘विमान अवतरण गराउने कुरा धेरै संवेदनशील हो । राजमार्गलाई धावनमार्ग जस्तै बनाउने योजना ज्यादै खर्चिलो र प्राविधिक हिसावले असम्भव जस्तै हुन्छ ।’

गौतमले विमान अवतरणको विषय सरकारले नीति तथा कार्यक्रमममा ल्याएजस्तो हलुका ढंगको नहुने उनले बताए । अवतरणका लागि भनेर तोकेर निर्माण गरिने सडकलाई आपतकालमै खाली गराउन कठिन हुने उनको भनाइ छ ।

विभागका प्रवक्ता सापकोटा भने विजुलीको पोल व्यवस्थापन गर्न सकियो भने फराकिला सडकलाई आपतकालका लागि अवतरणयोग्य बनाउन सकिने दावी गर्छन् । ठूला विमान अवतरण गराउन सडकहरुले धान्छन् कि धान्दैनन् भन्ने विषय पनि अध्ययन हुनेछ ।

सुरक्षा संवेदनशीता भएका अन्य देशले सैन्य तथा लडाकू विमान अवतरणका लागि यस्तो अभ्यास गरेका छन् । सैन्य प्रयोजनका लागि विभिन्न शक्ति राष्ट्रहरूले राजमार्गलाई धावनमार्ग बनाएका छन् । उनीहरुले युद्धका समयमा रणनीतिक हिसावले संवेदनशील क्षेत्रमा सेना र सैन्य सामग्री पु¥याउने उद्देश्सहित यस्तो धावनमार्ग बनाएका हुन् ।

विज्ञका अनुसार राजमार्गमा विमान अवतरण गराउने काम सजिलो हुँदैन । आपतकालीन अवतरण गराउनुअघि राजमार्ग मात्रै हैन, आकाश पनि खाली गर्नुपर्छ । यात्रु लिएर उडिरहेको विमानले आपतकालीनरुपमा अवतरण गर्नु परे झनै बढी संवेदनशील हुनुपर्छ ।

‘२४ घण्टा नै सवारी गुड्ने राजमार्गमा आपतकालीन अवतरण गराउन जोखिमपूर्ण हुन्छ,’ प्राधिकरण स्रोत भन्छ । राजमार्गलाई धावनमार्ग बनाउँदा कत्रो आकारसम्मको जहाज अवतरण गर्न मिल्ने हो भन्नेदेखि सुरक्षा लगायतका धेरै कुरामा ध्यान दिनुपर्छ ।

हाल विश्वमा सेनाका साना विमान अवतरण गर्न सक्ने गरी मात्र राजमार्गमा धावनमार्ग विकास भएका छन् । थुप्रै यात्रु बोकेर उडेको विमान राजमार्गमा अवतरणका क्रममा दुर्घटना भए, त्यसले झन ठूलो क्षति गराउने उड्डयन अधिकारी बताउँछन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रचलन हेर्ने हो भने दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यतिर जर्मनीमा यसको पहिलोपटक प्रयोग भएको मानिन्छ । दोस्रो विश्वयुद्धपछि सोभियत युनियन र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच शीतयुद्धका बखत सोभियत युनियनको पक्ष तथा विपक्ष दुबैतिरका विभिन्न युरोपेली मुलुकमा हाइवे स्ट्रिपको अभ्यास भयो । हालसम्म सिंगापुर, उत्तर कोरिया, ताइवान, स्विडेन, फिनल्यान्ड, बुल्गेरिया, स्विजरल्यान्ड, पोल्यान्ड मात्र नभएर भारत, श्रीलङ्का र पाकिस्तानमा समेत यस्तो प्रविधिको प्रयोग भइसकेको छ ।

भारतले उत्तर प्रदेशको यमुना एक्सप्रेस–वेमा सन् २०१५ मा यसको सफल परीक्षण गरेको थियो । सन् २०१६ मा भारतका यातायात मन्त्री नीतिन गड्करीले अब यो प्रविधिलाई व्यावसायिक स्तरमा अन्यत्र पनि विस्तार गरिने बताएका थिए । श्रीलंकामा सन् २००९मा गृहयुद्ध समाप्त हुनु अगाडिसम्म तमिल विद्रोहीले यसको प्रयोग गरेका थिए ।

Continue Reading…

जैतुनको तेल खरिद गर्नुअघि केही ख्याल गरौं

हामी भन्छौं धेरै चिल्लो खानेकुरा सेवन गर्नुहुँदैन । त्यही कारण हामी तेल प्रयोगमा नियन्त्रण गर्छौं । यद्यपि बिहान बेलुकी छाकमा हामीलाई तेल चाहिन्छ । तरकारी पकाउन तेल नभई हुन्न । तरकारी वा कुनैपनि खानेकुरामा तेलको प्रयोग बढी भएमा उक्त खानेकुरा नै अस्वस्थकर हुन्छ भन्ने हामीलाई लाग्छ ।

तेलमा अखाद्य पदार्थको मिसावट हुने भएकाले पनि यसप्रति हामी बढी सचेत छौं । तेलको विकल्पमा कतिपयले घिउ प्रयोग गर्छन् । कतिपयले भने ओलिभ आयल अर्थात जैतुनको तेल प्रयोग गर्छन् । यद्यपि जैतुनको तेल महंगो हुने भएकाले धेरैले यसको प्रयोग गर्दैनन् ।

भनिन्छ, जैतुनको तेल फाइदाजनक हुन्छ । स्वास्थ्यवर्द्धक खानेकुरा सेवन गर्नु परेमा जैतुनको तेल नै प्रयोग गरिन्छ । त्यसो त बजारमा थरीथरीको ब्रान्डमा जैतुनको तेल पाइन्छ । मूल्यमा पनि त्यती एकरुपता हुन्न ।

अन्य किमिसको तेलले हृदय रोग, उच्च रक्तचाप, कोलेस्ट्रोल, मधुमेह जस्ता समस्या हुन्छ । जबकी जैतुनको तेलमा यस्तो खतरा हुँदैन । जैतुनको तेलले शरीरको विकारयुक्त पदार्थ निकाल्न पनि सहयोग गर्छ । खासमा जैतुनको तेलले किन हानी गर्दैन ? यसमा के पाइन्छ ? यो किन महंगो हुन्छ ?यसबारे चर्चा गरौं ।

के हुन्छ जैतुनको तेलमा ?

जैतुनको तेलमा एन्टी अक्सिडेन्ट पाइन्छ । एन्टिअक्सिडेन्टले हाम्रो शरीरको हानिकारक तत्व रोक्ने काम गर्छ । एन्टिअक्सिडेन्टका साथसाथै जैतुनको तेलमा भिटामिन ई र डी भरपुर मात्रामा पाइन्छ ।

किन महंगो हुन्छ ?

जैतुन एक वनस्पति हो, जसको फलबाट तेल निकालिन्छ । जबकी जैतुनको फलबाट अत्यन्त कम मात्रामा तेल उत्पादन हुन्छ । ४०-५० किलो जैतुनको फलबाट केबल तीन लिटर तेल उत्पादन हुन्छ । विशेष सिजनमा उत्पादन हुने यो फलको उत्पादन पनि कम मात्रामा हुन्छ । जबकी विश्वभर जैतुनको तेलको माग उच्च छ । यसलाई अनेक विधिबाट सेवन गर्ने गरिन्छ । त्यसैले यो अन्य तेलको तुलनामा महंगो हुन्छ ।

खरिद गर्नुअघि ध्यान दिनैपर्ने कुरा

-यो तेलले अक्सिजन, उज्यालो र गर्मीको सम्पर्कमा आउनसाथ आफ्नो गुण गुमाउँछ । त्यसैले जैतुनको तेल खरिद गरिरहँदा सधैं गहिरो रंगको काँचको बोत्तल वा स्टिलको डिब्बामा भरिएको तेल नै खरिद गर्नुपर्छ ।

-बजारमा केही सस्तो जैतुनको तेल पनि उपलब्ध छ, जसमा केही मिसावट हुन्छ । यो त्यति शुद्ध नहुने भएकाले फाइदाजनक पनि हुँदैन ।

-जैतुनको तेललाई सधैं सानो बोत्तलमा खरिद गर्नुपर्छ । यसलाई लामो समय स्टोर गरेर सेवन गर्न सकिँदैन, किनभने यसको गुणवत्ता घट्छ । खरिद गरेको बेला यसको उत्पादन मिति लगायतको पनि ख्याल गर्नुपर्छ । प्याक गरेको १५ महिनाभित्र जैतुनको तेल प्रयोग गर्नु बढी लाभदायक हुन्छ ।

Continue Reading…

भारतीय विदेशमन्त्री जयशंकर नेपाल आउँदै

४ भदौ, काठमाडौं । भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशंकर नेपाल आउँदैछन् । उनी बुधबार बिहान साढे १० बजे त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गर्ने बताइएको छ ।

विदेशमन्त्री जयशंकर नेपाल-भारत संयुक्त आयोगको बैठकमा सहभागी हुन नेपाल आउन लागेका हुन् । बैठक बुधबार र बिहीबार बस्दै छ । बैठकमा दुईपक्षीय सम्बन्ध, आर्थिक सहकार्य, व्यापार तथा पारवहन, ऊर्जा र जलस्रोत, संस्कृति, शिक्षालगायत विषयमा छलफल गर्ने एजेण्डा तय भएको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ ।

नरेन्द्र मोदीको दोस्रो कार्यकालमा विदेशमन्त्री भएपछि जयशंकरको यो पहिलो नेपाल भ्रमण हो । नेपाल बसाइको क्रममा उनले राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री लगायतसँग भेटवार्ता पनि गर्ने कार्यक्रम छ ।

Continue Reading…

पूर्व–पश्चिम रेलमार्ग : मध्यखण्डको डीपीआरमा अलमल

४ भदौ, काठमाडौं । पूर्व–पश्चिम विद्युतीय रेलमार्गअन्तरगत मध्य खण्डको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) बनाउन ढिलाइ भएको छ । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज छल्ने गरी तयार पार्नुपर्ने निजगढ–हेटौंडा–भरतपुर खण्डको डीपीआरका लागि अझै कम्पनी छनोटसमेत हुन सकेको छैन ।

यो खण्ड करिब १३६ किलोमिटरको हुनेछ । पथलैयाबाट हैटौंडा हुँदै चितवनको भरतपुर (नवलपरासीको चोरमारा) मा जोड्ने गरी बन्ने खण्डको सम्भाव्यता अध्ययन ०७४ सालमै सकिएको थियो । त्यसपछि डीपीआरका लागि कम्पनी छनोटको प्रक्रिया अघि बढे पनि अझै टुंगो लाग्न सकेको छैन ।

२०७५ असोज १६ गते विभागले कम्पनी छनोट गर्न टेन्डर निकालेको थियो । गत माघमा डीपीआरका लागि विभिन्न कम्पनीहरु सर्ट लिस्टमा परेका थिए । रेल विभागबाट भएको टेन्डरमा ६ वटा कम्पनीले सर्ट लिस्टमा परेको महानिर्देशक बलराम मिश्रले जानकारी दिए । उनीहरुको प्राविधिक प्रस्ताव मूल्यांकनमा विभागले ढिलाइ गरेपछि डीपीआरमा रोकावट हो । निजगढ–हेटौैडा–भरतपुर बाहेक रेलमार्गका अन्य खण्डहरुको डीपीआर बनिसकेको छ ।

महानिर्देशक मिश्रले केही दिनभित्रै कम्पनी छनोट गरेर काम जिम्मा लगाइने बताए । किन कम्पनी छनोटमा ढिलाइ भएको भन्नेबारे उनले खुलाउन चोहनन् ।

२ वर्ष अघिसम्म यो खण्डको रुटबारे अन्योल थियो । सुरुमा रेल विभागले पथलैयाबाट माडी क्षेत्रको जंगल हुँदै रेलमार्ग निर्माणका लागि प्रस्ताव गरेको थियो । विश्व सम्पदा सूचीमा रहेको चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जले रेलमार्ग बीचभागबाटै लैजाँदा दुर्लभ वन्यजन्तुहरुको संरक्षणमा चुनौती थपिने भन्दै अनुमति नदिने अडान लिएको थियो । युनेस्कोका अधिकारीले पनि सरकारी तयारीको विरोध गरेपछि सरकारले विकल्प खोजेको थियो ।

अरु खण्डमा के भए ?

पूर्व–पश्चिम रेलमार्गअन्तरगत अहिले बर्दिबास–लालबन्दी खण्डमा ३० किलोमिटरको रेल्वे ट्रयाक निर्माण भइरहेको छ । पर्याप्त बजेट नहुँदा यो खण्डमा कामको गति सुस्त छ ।

पश्चिमतर्फ बुटवलदेखि गड्डाचौकीसम्म ४ सय २१ किलोमिटरको डीपीआर तयार भइसकेको छ । नवलपरासीको चोरमारादेखि बुटवलसम्मको डीपीआर बनिसकेको छ भने पूर्वमा इनरुवादेखि काँकडभिट्टा खण्डको डीपीआर पनि फाइनल भएको छ ।

सरकारले पूर्व–पश्चिम रेलमार्गको मूल रुटलाई ९ खण्डमा विभाजन गरेको छ । मूल खण्डहरु ९४५ किलोमिटरको भए पनि पोखरा–काठमाडौं, काठमाडौं–वीरगञ्जलगायत सहायक रेलमार्गलाई जोड्ने हो भने १ हजार ३ सय ७६ किलोमिटर हुनेछ ।

काठमाडौं–वीरगञ्ज खण्डको प्रारम्भिक अध्ययन भारतले नै गरेको छ । यसको पनि डीपीआर बन्न बाँकी छ । त्यसैगरी लुम्बिनी–पोखरा खण्डको डीपीआर पनि बन्न सकेको छैन । यो परियोजनामा चीन सरकारले चासो देखाए पनि निर्णय भइसेकको छैन ।

पूर्वपश्चिम रेलमार्गमा तीव्र गतिको बुलेट रेल नै कुदाउने योजना सरकारको छ । रेलमार्गको निर्माण जतिसक्दो छिटो सक्ने भनिए पनि सरकारले ठूलो बजेट छुट्याउन कञ्जुस्याइँ गरिरहेको गुनासो रेल विभागका अधिकारीहरुको छ ।

रेलमार्गहरुको निर्माणलाई प्रतिष्ठाको विषय बनाएको सरकारले यस कार्यका लागि आगामी बर्षमा पौने ८ अर्ब बजेट विनियोजन गरेको छ । गत आर्थिक वर्षका लागि साढे ४ अर्ब बजेट पाएको रेलमार्गले आगामी वर्ष ७ अर्ब ७० बजेट पाएको छ ।

यस वर्ष विभागले डीपीआर बनिसकेका सबै रुटको जग्गा अधिग्रहण गर्न सरकारसँग ठूलो बजेट मागेको थियो । तर, सरकारले प्राथमिकताका साथ रेलमार्गमा बजेट विनियोजन भने गरेन ।

सरकारले पूर्व–पश्चिम रेलमार्गको रुटलाई ९ वटा मूल खण्डमा विभाजन गरेको छ । मूल खण्डहरु ९४५ किलोमिटरको भए पनि पोखरा–काठमाडौं, काठमाडौं–वीरगञ्जलगायत सहायक रेलमार्गलाई जोड्ने हो भने १ हजार ३ सय ७६ किलोमिटर हुनेछ ।

विभागका अधिकारीहरु पूर्व–पश्चिम रेल्वे निर्माणले देशको आर्थिक नक्सा बदल्न सक्ने भएकाले लगानीमा कन्जुस्याइँ गर्न नहुने बताइरहेका छन् ।

रेलमार्गमा लागि अन्तर सरकारी निकाय समन्वयको अभाव हुँदा पनि जग्गा अधिग्रहण र रुख कटानमा समस्या पर्ने गरेको छ । रेल्वे ट्रयाक बनाउँदा स्थानीय रुपमा उपलब्ध निर्माण सामग्रीहरु प्रयोग गर्न नपाइँदा समेत समस्या परेको विभाग बताउँछ । पूर्वपश्चिम रेलमार्गको निर्माणको प्रक्रिया सन् २००८ बाट नै सुरु भएको थियो ।

Continue Reading…

प्रयोग नगर्ने लुगाफाटो ‘कपडा बैंक’ मा दिने कि ?

कुनैबेला नायक रमेश उप्रेतीले अनलाइनखबरसँग गफिदै गर्दा भनेका थिए, ‘मसँग त्यस्ता थुप्रै लुगाफाटा छन्, जसको ट्याग पनि उप्काइएको छैन ।’ अर्थात उनीसँग लगाएर पनि साध्ये नहुने लुगाको थुप्रो छ ।

त्यसो त रमेश मात्र होइन, अरुसँग पनि लुगाफाटोको थुप्रो हुनेगर्छ । लगाउन बाँकी मात्र होइन, लगाएर रहर पुगेका लुगाले कोठा भरिएको हुन्छ । यस्ता लुगाफाटो कहाँ लाने ? के गर्ने ? केही भेउ पाइरहेका हुँदैनन् ।

आफुले लगाएको लुगाफाटो यत्तिकै फोहोरको डंगुमा मिसाउन पनि मन लाग्दैन । घरमा राख्ने ठाउँको अभाव हुन थाल्छ । हुनेखानेहरुका घरमा यस्ता लुगाफाटो प्रशस्तै हुन्छ, जो उनीहरुले पुन प्रयोग गर्दैर्नन् ।

सामान्य व्यक्तिका लागि पनि अब लुगाफाटो लगाउन त्यती गाह्रो भएन । नयाँ-नयाँ डिजाइन देख्नसाथ खरिद गर्छन् । रहर पुरा हुनेगरी लगाउँछन् । त्यसपछि कतै थान्को लगाउँछन् । थोरै फाटेको, रंग खुइलिएको, साइज नमिलेको लुगाफाटो हरेकको घर घरमा थुप्रो लागेको हुन्छ । यी लुगाफाटो के गर्ने ?

कतिले घरकै कुनाकाप्चामा थान्को लगाउँछन् । कतिले यत्तिकै मिल्काउने गर्छन् । कतिले भने टालो बनाएर घर सफा गर्न प्रयोग गर्छन् । कतिपयले भने यस्ता लुगाफाटो उपकारको काममा लगाउँछन् ।

फेसबुक ग्रुपको कपडा बैंक

फेसबुकमा एउटा ग्रुप छ, हन्ड्रेड ग्रुप । यसमा आवद्ध युवाहरुले अनामनगरमा पुरानो कपडाहरुको बैंक राखेका छन् । यसै गरी तीनकुने लगायतमा कपडा बैंक स्थापना गरिएको छ । त्यहाँ जोकोहीले लुगाफाटो, जुत्ता, चप्पल लगेर राख्न सक्छन् । आफूले प्रयोग गरिसकेको वा प्रयोगविहिन अवस्थामा रहेको लुगाफाटो लगेर राखिदिन सक्छन् ।

यसरी राखिएका लुगाफाटो गरिब, अनाथ, असाह्यले प्रयोग गर्न सक्छन् । उनीहरुले आफुखुसी लुगा लान सक्छन् ।

यो आफैंमा अनुकरणीय काम हो । यसलाई हामी सबैले हौसला र सहयोग गर्न सकिन्छ । तपाईं/हामीले पुराना वा प्रयोगविहिन लुगाफाटो यसरी नै कपडा बैंकमा बुझाउन सक्छौं ।

आफूसँग भएका त्यस्ता कपडा अनाथ र गरिबहरुलाई लगेर दिन सकिन्छ ।  साथै यस्तै ‘कपडा बैंक’ अन्य स्थानमा पनि विस्तार गर्न सकिन्छ । किनभने सबैलाई कपडा बैंकको बारेमा थाहा नहुन सक्छ । थाहा भएर पनि त्यहाँसम्म पुगेर कपडा लान गाह्रो हुन सक्छ । त्यसैले पायक पर्ने ठाउँमा अरु युवाले पनि यस्तै कपडा बैंकको सुरुवात गरिदिन सक्छन् ।

भाँडावर्तन पनि

लुगाफाटो मात्र होइन, प्रयोगविहिन अवस्थामा रहेको भाँडावर्तन पनि लगेर राखिदिन सकिन्छ । यस्तै उपयोगी सरसामन, जो घरमा प्रयोग गरिदैन, ति सबै निश्चित ठाउँमा लगेर छाडिदिन सकिन्छ । आवश्यक हुने गरिब व्यक्तिहरुले ति सामग्री प्रयोग गर्न सक्छन् ।

जीवजन्तुका लागि पनि

ठीक यही काइदा खानेकुरामा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ । हामीले खाएर बाँकी रहेको, सडेको वा त्यसै नष्ट हुने खानेकुरा हामीले सडकका जीवजन्तुका लागि दिन सक्छौं । यसले गर्दा घरमा अनावश्यक फोहोर मैला थुपि्रँदैन, साथसाथै जीवजन्तुले पनि खान पाउँछन् ।

Continue Reading…

२६ स्थानीय तहले अझै ल्याउन सकेनन् बजेट (सूचीसहित)

४ भदौ, काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को कार्यान्वयन शुरु भएको १ महिना नाघिसकेको छ । तर, अझै पनि २६ वटा स्थानीय तहले आफ्नो वार्षिक बजेट सार्वजनिक गरेका छैनन् ।

कानूनअनुसार सम्बन्धित गाउँ/नगर सभामा बजेट पेश भई स्वीकृत नभएसम्म स्थानीय तहले बजेट खर्च गर्न पाउँदैनन् । संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरण अनुसार ७ सय ५३ स्थानीय तहमध्ये ७ सय २७ वटाले विभिन्न मितिमा बजेट सार्वजनिक गरिसकेका छन् ।

अन्तरसरकारी वित्त व्यवस्थापन ऐनअनुसार स्थानीय तहले १० असारभित्रै अनिवार्य रुपमा बजेट ल्याउनु पर्छ । तर, तोकिएको अवधिभन्दा दुई महिना नाघ्दा समेत केही स्थानीय तह बजेट ल्याउन असफल बनेका छन् ।

बजेट नल्याउने स्थानीय तह

बजेट सार्वजनिक नगरेका स्थानीय तह अधिकांस प्रदेश २ का छन् । १ सय ३६ स्थानीय तह रहेको यस प्रदेशमा अझै २० स्थानीय तहको बजेट सार्वजनिक भएको छैन । बजेट ल्याउन असफल स्थानीय सरकारहरुले तलव भत्ताका लागि पेस्की बजेट खर्च गर्न सक्ने भए पनि विकास निर्माण तथा ठूला कार्यक्रममा भने खर्च गर्न सक्दैनन् ।

प्रदेश १ र कर्णाली प्रदेशका सबै स्थानीय तहले बजेट ल्याइसकेका छन् ।

प्रदेश नं २

औरही गाउँपालिका (सिराहा), कटहरिया नगरपालिका (रौटहत), कमला नगरपालिका (धनुषा), कल्याणपुर नगरपालिका (सिराहा), कालिकामाई गाउँपालिका (पर्सा), गुजरा नगरपालिका (रौतहट), छिन्नमस्ता गाउँपालिका (सप्तरी), तिरहुत गाउँपालिका (सप्तरी), धोबिनी गाउँपालिका (पर्सा), पकाहा मैनपुर गाउँपालिका (पर्सा), फतुजाविजयपुर नगरपालिका (रौतहट), बलरा नगरपालिका (सर्लाही), बलान–विहुल गाउँपालिका (सप्तरी), बारागढी गाउँपालिका (बारा), विन्ध्यबासिनी गाउँपालिका (पर्सा), वृन्दावन नगरपालिका रौतहट), बौधिमाई नगरपालिका (रौटहत), महादेवा गाउँपालिका (सप्तरी), राजगढ गाउँपालिका (सप्तरी), सुखवा प्रसौनी गाउँपालिका (पर्सा)

प्रदेश नं ३– खानीखोला गाउँपालिका (काभ्रे), तेमाल गाउँपालिका (काभ्रे),,मध्यपुर ठिमी नगरपालिका (भक्तपुर)

गण्डकी प्रदेश– आरुघाट गाउँपालिका (गोरखा)

प्रदेश नं ५– लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका (रुपन्देही)

सुदुरपश्चिम– बुढीगंगा नगरपालिका (बाजुरा)

अर्थ मन्त्रालयको ताकेता

अर्थ मन्त्रालयले स्थानीय तहको बजेट सार्वजनिक गर्नुपर्ने अन्तिम मिति १० असार अगाडी नै सबै स्थानीय तहलाई बेलैमा बजेट ल्याउन सूचित गर्दै ताकेता गरेको थियो । कानून बमोजिम बजेटसम्बन्धी प्रक्रिया पालना नभए नेपाल सरकारबाट हस्तान्तरण हुने सबै प्रकारका अनुदानको निकासा र राजस्व बाँडफाँटको रकम हस्तान्तरण प्रक्रियामा पनि कठिनाई आउने अर्थ मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ ।

केन्द्रबाट स्थानीय तहमा चार प्रकारका अनुदान, राजस्व बाँडफाँट तथा प्राकृतिक स्रोतको बाँडफाँटमार्फत बजेट जाने गर्छ । सोही स्रोतलाई आधारमा मानेर स्थानीय तहले अनुमानित बजेट बनाएर गाउँसभामा प्रस्तुत गर्नुपर्छ ।

प्रभावित हुन्छ अनुदान

संघीय सरकारले आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा प्रदेश र स्थानीय तहलाई छुट्याएको बजेट चार किस्तामा हस्तान्तरण हुने गरी समय तोकेको छ । यसअनुसार २५ साउन, २ कात्तिक, २ माघ र २ वैशाख गरी चार किस्तामा प्रदेश तथा स्थानीय तहको खातामा वित्तीय समानीकरण अनुदान जाने अर्थ मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ ।

केन्द्र सरकारले बजेट पठाउनुअघि प्रदेश र स्थानीय तहले वित्तीय समानीकरण अनुदानबाट खर्च भएको रकमको विवरण सम्बन्धित कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालयमा पठाउनु पर्ने प्रावधान राखिएको छ । यसरी विवरण पठाउने अवधिभित्र खर्चको विवरण स्थानीय र प्रदेशले पठाएनन् भने बजेट उनीहरुको खातामा जाने छैन ।

विधेयकअनुसार वित्तीय समानीकरणको रकमबाट भएको खर्च विवरण प्रत्येक आवको १ कात्तिक, १ माघ, १ बैशाख र २४ वैशाखसम्म सम्बन्धित कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयमा पेश गर्नुपर्ने प्रावधान छ ।

आगामी आवमा सरकारले प्रदेशका लागि ५५ अर्ब ३० करोड र स्थानीय तहका लागि ८९ अर्ब ९५ करोड वित्तीय समानीकरण अनुदान छुट्याएको छ । समयमै बजेट ल्याउन नसक्ने स्थानीय तहले समयमै विवरण पनि पठाउन सक्दैनन् । सोहीकारण उनीहरुले केन्द्रबाट जाने अनुदान प्रभावित हुन जान्छ ।

केन्द्र सरकारले स्रोतसहित प्रदेश र स्थानीय तहमा कार्यक्रम पठायो भने त्यस्ता कार्यक्रममा खर्च गर्न सशर्त अनुदान पठाएको हुन्छ । बहुवर्षिय आयोजना तथा केन्द्रबाट स्रोतसहित जाने कार्यक्रम यसभित्र पर्छन् ।

प्रदेश र स्थानीय तहले सशर्त अनुदानवापत हस्तान्तरण भएको रकम जुन क्षेत्रको योजना वा कार्यक्रमका लागि प्राप्त भएको हो, सोही क्षेत्रमा खर्च गर्ने गरी कार्ययोजना हरेक आवको २४ साउनभित्र कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयमा पठाउनु पर्छ ।

त्यसपछि प्रदेश र स्थानीय तहले कार्ययोजना बमोजिम खर्च भएको रकमको विवरण आवको १५ मंसिर, चैत १५ र २४ साउनमा पठाएपछि सशर्ततर्फको अनुदान रकम पनि हस्तान्तरण गर्ने गरी प्रावधान तोकिएको छ । विवरण आएपछि क्रमशः बजेट सम्बन्धित प्रदेश र स्थानीय तहको खातामा जाने बताइएको छ । आगामी आवमा प्रदेशमा ४४ अर्ब ५५ करोड र स्थानीय तहमा १ खर्ब २३ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ सशर्त अनुदान जाँदैछ ।

वित्तीय हस्तान्तरणबाट ४ प्रकारका अनुदान प्रदेश र स्थानीयमा जान्छ । त्यसमध्ये समपुरक अनुदान केन्द्र र सम्बन्धित तहले संयुक्त लगानीमा संचालन गर्ने आयोजना तथा कार्यक्रममा जाने रकम हो । विशेष अनुदान भने खास परिस्थितिका बेला दिइने अनुदान हो । यी अनुदान कार्यान्वयन गर्ने मापदण्ड बनाइएको छ ।

मापदण्ड अनुसार तल्ला सरकारले कार्यक्रम र आयोजना प्रस्ताव गरेपछि यस्ता कार्यक्रमलाई केन्द्र सरकारले बजेट छुट्याउँछ । आगामी आवमा समपुरक र विशेष अनुदानमा खर्च गर्ने प्रयोजनका लागि सरकारले २० अर्ब रुपैयाँ छुट्याएको छ ।

वित्तीय समानीकरणबाहेक अन्य चार प्रकारको अनुदानमा कतै न कतै केन्द्र सरकारको पनि हिस्सा जोडिन्छ । त्यसकारण केन्द्र सरकारसँगको समन्वयमा मात्र तल्ला सरकारले यो अनुदान उपयोग गर्न पाउँछन् ।

यो प्रावधानअनुसार आर्थिक वर्षको असार मसान्तसम्म सशर्त, समपुरक र विशेष अनुदान वापतको रकम खर्च नभई बचत हुन गए त्यस्तो रकम सम्बन्धित कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालयमार्फत संघीय संचित कोषमा जम्मा गर्नुपर्छ ।

तल्ला सरकारहरुले आफूले खर्च गर्न नसकेको रकम फिर्ता गरेनन् भने आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा हुने वित्तीय हस्तान्तरणमध्ये वित्तीय समानीकरणतर्फको अनुदान कटौती हुने स्पष्ट व्यवस्था गरिएको छ ।

Continue Reading…

जेलमा रहेका यौनदूराचारी क्याथोलिक गुरुको अपिल खारेज

४ भदौ, काठमाडौं । बाल यौनदूराचारीको दाग पखाल्ने क्याथोलिक चर्चका सर्वोच्च पादरी कार्डिनल जर्ज पेलको प्रयत्न असफल भएको छ । यसअघि अदालतले बाल यौनदूराचारी भन्दै सुनाएको फैसलाविरुद्ध पुनः अदालत गएका उनको अपिल अदालतले खारेज गरिदिएको हो ।

पेलमाथि सन् १९९० मा मेलवर्न क्याथड्रलका दुई बालकहरूलाई यौन दुर्व्यवहार गरेको आरोप लागेको थियो । यो अभियोगमा उनलाई दोषी ठहर गर्दै गत मार्चमा अदालतबाट ६ वर्षको जेल सजाय सुनाइएको थियो ।

न्यायाधीशहरुको टोलीले गत डिसेम्बरमा सर्वसम्मत रूपमा १३ वर्षीय एक किशोरलाई सेन्टप्याटि्रक्सको क्याथड्रमा पेलले यौन दुर्व्यवहार गरेको फैसला गरेको थियो । त्यस्तै, अर्का बालकलाई पनि उनले उसैगरी यौन दुर्व्यवहार गरेको फैसला सुनाइएको थियो ।

तर, पेलले उक्त फैसला इन्कार गरेका थिए । आफूमाथि अन्यायपूर्ण फैसला भएको उनको जिकिर थियो । यही दाबीका साथ उनी पुनः अदालत गएका थिए । यद्यपि, अस्ट्रेलियाको भिक्टोरिया कोर्ट अफ अपिलले यसअघिको फैसलालाई नै निरन्तरता दिँदै उनको अपिल खारेज गरिदिएको छ । ३ न्यायाधीशको प्यानलमा उनको अपिल २-१ ले खारेज भएको बीबीसीले लेखेको छ । योसँगै यौनदूराचारीको दाग मेटाउने उनको प्रयत्न विफल भएको छ ।

पूर्व भ्याटिकन ट्रेजरसमेत रहेका ७८ वर्षीय पेल यतिबेला जेलमा छन् । उनी प्यारोलको सुविधा उपयोग गरेर सन् २०२२ मा मात्रै जेलमुक्त हुन सक्नेछन् । प्यारोल जेलमा रहेका कैदीको चालनचलन सुध्रेमा कैद भुक्तान हुनुअगावै मुक्त गर्ने अनुमति हो ।

Continue Reading…

राष्ट्र बैंकले दिएको ‘स्प्रेड रेट’ को सीमा बाहिर ७ बैंक

४ भदौ, काठमाडौं । देशका २८ वाणिज्य बैंकहरुले गत वर्षको वित्तीय विवरण सार्वजनिक गरिसकेका छन् । यसअनुसार उनीहरुको एकमुष्ट मुनाफा ६५ अर्ब ३९ करोड ५७ लाख रुपैयाँ मुनाफा कमाएको देखिएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको भन्दा २५ प्रतिशत बढी हो ।

बैंकहरुले आर्जन गर्ने मुनाफामा स्प्रेड रेट (कर्जा तथा निक्षेपको ब्याजदरबीचको अन्तर) को ठूलो हात हुन्छ । स्प्रेड रेट कम भयो भने बैंकहरुको मुनाफा घट्छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले गत आर्थिक वर्षको असार मसान्तसम्म (स्प्रेड रेट) ५ बाट घटाएर ४.५ मा झार्न निर्देशन दिएको थियो । यसका बाबजुद पनि मुनाफामा उल्लेख्य बढोत्तरी कसरी सम्भव भयो त ?

औसतमा बढ्यो स्प्रेड रेट

धेरै बैंकहरुले राष्ट्र बैंकले दिएको सीमाभित्र आफूलाई राखे पनि केही बैंकहरु अझै सीमा बाहिर छन् । जसले गर्दा बैंकहरुको औसत स्प्रेड रेट घटेको होइन अघिल्लो वर्षभन्दा बढेको देखिएको छ ।

मुुलुकमा सञ्चालित २८ वाणिज्य बैंकहरुको आर्थिक वर्ष ०७४/७५ मा औसत स्प्रेड रेट ४.१७ थियो । गत आर्थिक वर्ष ०७५/७६ मा आएर स्प्रेड रेट ४.३९ प्रतिशतमा पुगेको छ ।

आव ०७४/७५ को प्रथम त्रैयमासमा औसत स्प्रेड रेट जम्मा ४ प्रतिशत मात्रै थियो । त्यसपछि क्रमशः बढ्दै गएको देखिन्छ । पहिलो त्रैयमासमा ४ प्रतिशत रहेको स्प्रेड दोस्रो त्रैयमास अर्थात ६ महिनापछि बढेर ४.०५ पुग्यो । यस्तै, तेस्रो त्रैयमास अर्थात् ९ महिनामा ४.१३ र चौथो त्रैयमासमा ४.५० प्रतिशतमा उक्लियो । यसरी एक वर्षको औसत स्प्रेड रेट ४.१७ देखियो ।

त्यसपछि राष्ट्र बैंकले आर्थिक वर्ष ०७५/७६ को असार मसान्तसम्म ४.५ प्रतिशत स्प्रेड रेटमा काम गर्न वाणिज्य बैंकहरुलाई निर्देशन दियो । गत आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैयमासमा बैंकहरु औसत ४.४३ मा थिए, दोस्रो त्रैयसमासमा थोरै घटाएर ४.४२ प्रतिशत पुर्‍याए ।

तेस्रो त्रैयमासमा भने ४.४१ प्रतिशतमा बैंकहरुले काम गरे । चौथो त्रैयसमासम्म आइपुग्दा भने बेंकको स्प्रेड रेट ४.३३ प्रतिशतमा झर्यो । जसअनुसार एक वर्षको औसतमा ४.३९ प्रतिशत स्प्रेड रेट कायम भयो ।

थ्रेसहोल्डभन्दा बाहिर ७ बैंक

सात वटा वाणिज्य बैंकले राष्ट्र बैंकले दिएको ४.५ प्रतिशतको थ्रेसहोल्ड पालना गरेका छैनन् । यसमा एउटा सरकारी बै‌ंकसमेत छ ।

मुलुककै जेठो बैंक नेपाल बैंकको स्प्रेड रेट ४.९९ प्रतिशत रहेको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्ष पनि यो बैंकको स्प्रेड रेट ४.९९ प्रतिशत नै थियो । राष्ट्र बैंकको निर्देशन पालना गर्न नसक्ने दोस्रो नम्बरमा बैंक अफ काठमाण्डू छ । यो बैंकको स्प्रेड रेट ४.९८ प्रतिशत रह्यो । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा बरु ४.४३ रहेकोमा झन् बढाएको हो ।

मेगा बैंकको स्प्रेड रेट पनि तोकिएको भन्दा बढी छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा ३.९१ प्रतिशत मात्रै रहेको मेगाको स्प्रेड बढेर ४.७३ प्रतिशत पुगेको छ । यसैगरी प्रभु बैंक पनि तोकिएका सीमाभन्दा बाहिर छ । तर प्रभुले घटाउने प्रयास भने गरेको छ । अघिल्लो वर्ष ४.७२ प्रतिशत रहेको स्प्रेड घटाएर प्रभुले ४.७० प्रतिशतमा झारेको छ ।

नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्श बैंक र कृषि विकास बैंकको स्प्रेड रेड पनि उच्च छ । एनसीसी बैंकको अघिल्लो वर्ष ४.१२ थियो । यसलाई बढाएर बेंकले ४.७० पुर्‍याएको छ । कृषि विकास बैंकले स्प्रेड रेट घटाए पनि राष्ट्र बैंकको सिमाभित्र ल्याउन सकेन ।

कृषि विकास बैंकको स्प्रेड रेट अघिल्लो वर्ष ५.४६ प्रतिशत रहेकोमा गत आर्थिक वर्षमा ४.६८ प्रतिशत रहेको छ । अर्को नेपाल बंगलादेश बैंकको अघिल्लो आर्थिक वर्ष ३.६७ प्रतिशत रहेको स्प्रेड बढेर ४.६४ प्रतिशत पुगेको छ ।

कुन बैंकको स्प्रेड रेट कति ?

बैंक                                              स्प्रेड रेट

नेपाल बैंक                                        ४.९९
बैंक अफ काठमाण्डू                          ४.९८
मेगा बैंक                                          ४.७३
प्रभु बैंक                                           ४.७०
एनसीसी बैंक                                   ४.७०
कृषि विकास बैंक                             ४.६८
नेपाल बंगलादेश बैंक                       ४.६४
ग्लोबल आइएमई बैंक                     ४.४७
हिमालयन बैंक                                ४.४७
राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक                      ४.४६
स्टाण्डर्ड चार्टर्ड बैंक                         ४.४५
सनराइज बैंक                                 ४.४४
नेपाल एसबीआई बैंक                     ४.४३
नविल बैंक                                     ४.४३
जनता बैंक                                     ४.४२
एनआइसी एशयि बैंक                    ४.४१
नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंक                 ४.३८
लक्ष्मी बैंक                                     ४.३७
सानिमा बैंक                                  ४.३५
प्राइम कमर्शीयल बैंक                    ४.३२
एभरेष्ट बैंक                                  ४.२९
माछापुच्छ्रे बैंक                             ४.२७
एनएमबि बैंक                               ४.२६
सेञ्चुरी कमर्शीयल बैंक                 ४.२०
सिद्धार्थ बैंक                                  ४.०७
सिभिल बैंक                                 ३.७६
कुमारी बैंक                                   ३.५४
सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनल       ३.१५

Continue Reading…

तुलसीको पात दूधमाउमालेर पिउँदाको फाइदा

तुलसी बहुगुणी वनस्पती हो । त्यही कारण हाम्रा पूर्खाहरुले यसलाई उच्च महत्व दिँदै आए र संरक्षण गर्नुपर्ने बताउँदै आए । धेरैजसोले तुलसीको औषधीय गुणलाई बुझेर नै घर अघिल्तिर आँगनमा तुलसी रोप्दै आए ।

तुलसीको पात निकै उपयोगी हुन्छ । सामान्य ज्वारो, रुघा आदिबाट बच्न मात्र होइन, यसको नियमित सेवनले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता पनि बढाउन सकिन्छ । साथै तुलसीले वायु शुद्धीकरण गर्ने काम पनि गर्छ ।

अब कुरा गरौं दूधको । दूध पनि बहुगुणी पेय हो । यो जति स्वादिलो हुन्छ, उत्तिनै गुणकारी पनि । यसमा क्याल्सियम लगायत पोषक तत्व पाइन्छ । अब दूध र तुलसीलाई एकै ठाउँ मिश्रण गरिए के होला ?

कतिपय पदार्थ यस्ता हुन्छन्, जो आफैमा औषधि हुन्छ । तर, त्यसलाई अर्को पदार्थसँग मिश्रण गर्दा त्यो हानिकारक हुनसक्छ । विषाक्त हुनसक्छ । ठीक त्यसैगरी कतिपय पदार्थलाई आपसमा मिलाउँदा भने त्यसको औषधीय गुण अरु बढ्छ । जस्तो दूध र तुलसी ।

तुलसीको पातमा अनेक किसिमका औषधीय गुण हुन्छन् । यदि नियमित रुपले तुलसीको पात दूधमा उमालेर पिउने हो भने धेरै किसिमको रोगबाट मुक्त हुन सकिन्छ ।

त्यसो त अहिले धेरैजसो मान्छे कुनै न कुनै रोगले सताइएका छन् । कोही मधुमेहले ग्रस्त छन् त कोही हृदय रोगले । यसैगरी कोही क्यान्सरले ग्रस्त छन् । यीमध्ये धेरैजसो रोग हाम्रो खराब खानपान र जीवनशैलीले निम्त्याएको हो । अतः सही खानपान, सन्तुलित दिनचर्या अपनाउने हो भने हामी सम्भावित रोगबाट बच्न सक्छौं । यस्ता सम्भावित रोगबाट बच्नका लागि तुलसीको पात निकै उपयोगी हुन्छ ।

दम रोगमा फाइदा

यदि तपाईं श्वासप्रश्वाससँग सम्बन्धित समस्याले ग्रस्त हुनुहुन्छ भने दूधमा तुलसीको पात उमालेर पिउनु लाभदायक हुन्छ । नियमित रुपमा तुलसीको पात दूधमा उमालेर सेवन गर्दा दम रोगमा फाइदा गर्छ ।

माइग्रेनमा राहत

दूधमा तुलसीको पात उमालेर पिउँदा टाउको दुखाई वा माइग्रेन जस्ता समस्याबाट पनि राहत मिल्छ । नियमित रुपले यस औषधि सेवन गर्दा समस्याको जड नै ठीक हुनसक्छ ।

तनाव वा डिप्रेसनमा

यदि तपाईंमा तनाव वा डिप्रेसनको समस्या छ भने पनि दूधमा तुलसीको पत्ता उमालेर सेवन गर्न सक्नुहुन्छ, जो निकै लाभदायक हुन्छ । तनाव एवं चिन्ता कम हुन्छ । डिप्रेसन रोगीका लागि पनि यो लाभदायक हुन्छ ।

हृदय रोगमा

दूधमा तुलसीको पात उमालेर नियमित सेवन गर्दा हृदय रोगीलाई निकै फाइदा गर्छ । त्यतिमात्र होइन, यसले मुटुलाई स्वस्थ राख्न पनि सहयोग गर्छ ।

पत्थरीको समस्यामा

यदि कुनै व्यक्तिलाई पत्थरीको समस्या छ भने दूधमा तुलसीको पात उमालेर खाली पेटमापिउनुपर्छ । यसो गर्नाले मिर्गौलाबाट पत्थरी हट्छ ।

रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता

तुलसीको पातमा एन्टिअक्सिडेन्ट गुण पाइन्छ, जो हाम्रो शरीरमा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन सहयोग गर्छ । यतिमात्र होइन, यसमा क्यान्सर पैदा गर्ने कोशिकासँग लड्ने क्षमता पनि हुन्छ । यसका साथै तुलसीको पातमा एन्टिब्याक्टेरियल एवं एन्टिभाइरल गुण हुन्छ ।

कसरी सेवन गर्ने ?

यसलाई औषधी बनाउनका लागि तपाईंले डेढ गिलास दूध उमाल्नुपर्छ । जब दूध उम्लन सुरु गर्छ त्यसमा ८ देखि १० वटा तुलसीको पात राख्नुपर्छ । अब एक गिलास दूध भएपछि त्यसलाई सेलाउन दिनुपर्छ । मन तातो भएपछि पिउन सकिन्छ ।

Continue Reading…

एकअर्कासँग कसरी बनाउने प्रेमिल सम्बन्ध ?

विगत लुकाउनु समझदारी हो भने वर्तमान लुकाउनु धोखा दिनु हो । यदि यी कुराहरुलाई ध्यान दिने हो भने श्रीमान्-श्रीमतीबीचको भरोसा झन् बलियो हुन्छ र आपसी प्रेम बढ्दै जान्छ ।

हाम्रो जीवनमा कुनैपनि सम्बन्ध अति महत्वपूर्ण हुन्छ । यीनै सम्बन्धहरुमा श्रीमान्-श्रीमतीको सम्बन्ध सबैभन्दा विशेष र नजिक हुन्छ । भनिन्छ, श्रीमान्-श्रीमती शरीर दुई तर आत्मा एक हुन् । जीवनरुपी गाडी यीनै दुई पाङ्ग्राको सहायतामा चल्ने गर्छ । त्यसैले दम्पत्तिले एक-अर्काको सम्बन्धमा प्रेम, साथ र सहयोग दिनु अति आवश्यक हुन्छ ।

पुरुषको तुलनामा महिलाहरु धेरै भावुक हुन्छन् । उनीहरुमा साना-ठूला तथा राम्रा-नराम्रा कुराको छिट्टै प्रभाव पर्छ । तर तीनै महिलाको भित्री मन पुरुषको तुलनामा अति नै बलियो हुन्छ । त्यसैले उनीहरु ठूलाभन्दा ठूला पीडा पनि सहन सक्छन् र कसैलाई यसको बारेमा थाहासमेत हुन दिँदैनन् । आफ्नो श्रीमानलाई समेत कतिपय कुराहरु बताउँदैनन् । तर दाम्पत्य जीवनमा माया-प्रेम यथावत राख्नका लागि एक-अर्कालाई हरेक कुरा बताउनु आवश्यक छ ।

श्रीमान्-श्रीमतीको सम्बन्ध एउटा राम्रा साथीको जस्तो हुनु पर्छ । केवल श्रीमतीमात्र होइन श्रीमानले पनि हरेक कुरा श्रीमतीलाई बताउनु आवश्यक हुन्छ । यदि तपाईं संयुक्त परिवारमा रहनु हुन्छ भने आफ्नो परिवारका सदस्य र आफ्ना श्रीमतीलाई गर्नुपर्ने व्यवहार राम्रोसँग बुझ्नु पर्छ । जसरी तपाईं आफ्ना आमा-बुबा र भाइ-बहिनीसहित अन्य सदस्यलाई मान-सम्मान र माया गर्नु हुन्छ, त्यस्तै माया-प्रेम र सम्मान श्रीमतीलाई पनि दिनु पर्छ । त्यस्तै श्रीमतीले पनि श्रीमानको भावना बुझ्नु पर्छ, उनले श्रीमानलाई परिवारको कर्तव्य पूरा गर्न सहयोग गर्नु पर्छ । आफ्नो बारेमा मात्र सोच्ने जस्ता कार्य गर्नु हुँदैन ।

अधिकांश प्रेम विवाहमा श्रीमान्-श्रीमतीबीचमा साथीको जस्तो व्यवहार हुन्छ, तर त्यही व्यवहार परम्परागत अर्थात मागी विवाहमा हुँदैन भन्ने सोचाइ अधिकांश दम्पत्तिहरुको हुन्छ । यद्यपि, विवाह जस्तो भएतापनि श्रीमान्-श्रीमतीबीच सामञ्जस्य भैरहनु नै सफल वैवाहिक जीवनको मूल मन्त्र हो । यदि दम्पत्तिबीच एक-अर्काप्रतिको हरेचाह र माया बराबर हुने हो भने श्रीमान्-श्रीमतीलाई राम्रो साथी बन्न प्रेम अथवा मागी, जस्तो प्रकारको विवाहमा पनि कुनै फरक पर्दैन ।

हिजोआज प्रायः श्रीमान्-श्रीमती कामकाजी नै हुन्छन् । यस्तो स्थितिमा दम्पत्तिको एक-अर्काप्रतिको विश्वासमा कमी आउन थाल्छ । एक-अर्काप्रति शंका बसेको हुन्छ । त्यसैले यस्तो स्थितिमा श्रीमान्-श्रीमतीले एक-अर्काको सम्पूर्ण कुरा शेयरिङ गर्नु आवश्यक छ । यसले तपाईंहरुबीचको विश्वासलाई मजबुत बनाउन सहयोग गर्छ । तर शेयरिङ गर्ने भनेर अनावश्यक कुराहरु पनि शेयरिङ गर्नु भयो भने त्यसले तपाइर्ंको सम्बन्ध टुट्न पनि सक्छ । कुनै-कुनै कुरा गोप्यरहँदा नै तपाईंको दाम्पत्य जीवन सुखी र खुशी रहन्छ ।

त्यस्तै सबैको आफ्नो अलग प्रकारको व्यक्तित्व हुन्छ, जुन समय बित्दै गएपछि हरेक थाहा हुँदै जान्छ । तर आफ्नो व्यक्तित्व अरुमा हावी हुन दिनु हुँदैन । हामीले स्वयम् आफ्नो भावनामा संयम राख्न सिक्नु पर्छ । समय अनुकूल अपेक्षा राख्नु पर्छ ।

श्रीमान्-श्रीमतीको सम्बन्धमा कुनै किसिमको समस्या नहोस् भन्नाका लागि आपसी प्रेम, विश्वास र एक-अर्काको हमराज हुनु आवश्यक हुन्छ ।

Continue Reading…

सुदूरपश्चिम प्रदेशमा भदौ ६ गते सार्वजनिक बिदा

४ भदौ, डडेल्धुरा। सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारले गौरा पर्वका अवसरमा प्रदेशभरि यही भदौ ६ गते शुक्रबारका दिन सार्वजनिक बिदा दिने भएको छ ।

आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्रालयले विज्ञप्ति जारी गर्दै ‘गौरा पर्व’का अवसरमा आगामी शुक्रबारका दिन सार्वजनिक बिदा दिने घोषणा गरेको हो । साथै मन्त्रालयले सुदूरपश्चिम प्रदेशका सम्पूर्ण जनसमुदायमा गौरा पर्वका अवसरमा शुभकामनासमेत व्यक्त गरेको छ ।

गौरा पर्वका अवसरमा यही भदौ ६ गतेका दिन सुदूरपश्चिमका कैलाली, कञ्चनपुर, डडेल्धुरा, बैतडी, बझाङ, दार्चुला, डोटी, अछाम र बाजुरामा सार्वजनिक बिदा गरिएको छ ।

Continue Reading…

आजका पत्रपत्रिका : अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूला भ्रष्टाचारी सार्वजनिक गर्दै अख्तियार

४ भदौ, काठमाडौं । बालुवाटारमा मंगलबार बसेको सर्वदलीय बैठक र नेकपाभित्र देखापरेको विवाद आजका सबैजसो दैनिक पत्रिकाहरूको प्राथमिकतामा परेको छ ।

कान्तिपुरले ‘सर्वदलीय बैठकमा प्रधानमन्त्रीको निष्कर्ष– राज्य प्रणालीमाथि प्रहार शीर्षक दिएर सर्वदलीय बैठकमा प्रधानमन्त्रीले व्यक्त गरेको भनाइलाई मुख्य समाचार बनाएको छ । समाचार अनुसार, प्रधानमन्त्री ओलीले नेत्रविक्रम चन्द विप्लव र राजावादीबाट राज्य प्रणमाली नै उल्ट्याउने खालका गतिविधि बढ्न थाललेको भन्दै दलहरूलाई एक ठाउँमा उभिन आह्वान गरेका छन् ।

नेकपाको विवादलाई पनि कान्तिपुरले प्राथमिकतापूर्वक पहिलो पृष्ठमा समेटेको छ ।

नेकपाको पछिल्लो जिम्मेवारी बाँडफाँट र वरीयतालाई लिएर वरिष्ठ नेता माधव नेपाल रुष्ट छन् । उनले ७ बुँदे नोट अफ डिसेन्ट राख्दै एक व्यक्ति एक पदको व्यवस्था लागू हुनुपर्ने प्रस्ताव राखेका छन् ।

‘नेकपाका वरिष्ठ नेता माधव नेपालले पार्टीका पछिल्ला निर्णयमा असहमति जनाउँदै अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको अधिकार कटौती गर्नुपर्ने खालको मत जाहेर गरेका छन्’, कान्तिपुरले आफ्नो समाचारको लिड लाइनमा ललेखेको छ ।

भ्रष्टाचार निवारणका लागि स्थापना भएको अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको भूमिकालाई लिएर आलोचना हुँदै आइरहेको छ । खासगरी अख्तियार खरो उत्रन नसकेको धेरैको गुनासो छ ।

बालुवाटारको सर्वदलीय बैठकबारे मुख्य समाचार बनाएको गोरखापत्रले आज भ्रष्टाचारीमाथि अख्तियार खरो रूपमा उत्रन लागेको लेखेको छ ।

समाचार अनुसार अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका प्रमुख आयुक्त नवीनकुमार घिमिरेले केही समयपछि अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूला भ्रष्टाचारी सार्वजनिक हुने बताएका छन् ।

अख्तियारले अहिले अकुत सम्पत्ति कमाउने १४० जनाको अनुसन्धान गरिरहेको र यो अनुसन्धानपछि अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूला भ्रष्टाचारीहरू सार्वजनिक हुने प्रमुख आयुक्त घिमिरेको दाबी छ ।

उनले छिट्टै ठूला भ्रष्टाचारी सार्वजनिक गरिने बताए पनि त्यसको मितिबारे भने केही खुलाएका छैनन् ।

अन्य पत्रिकाहरूले जस्तै बालुवाटारको सर्वदलीय बैठक र नेकपाको असन्तुष्टिबारे प्राथमिकतापूर्वक समाचार छापेको अन्नपूर्णले कांग्रेसभित्रको विवादबारे पनि लेखेको छ । समाचार अनुसार कांग्रेसमा छलफलबिनै एजेन्डा पारित भएको छ । केन्द्रीय समिति बैठकमा महामन्त्री पूर्णबहादुर खड्काले पेस गरेको १४ बुँदे एजेन्डामध्ये अधिकांश छलफलबिनै पारित भएको हो ।

नेपालका प्रयोगशालामा गरिएको खाद्य गुणस्तर परीक्षण प्रमाणपत्रलाई मान्यता दिन भारत सहमत भएको खबर नागरिकमा छ ।

खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागको प्रयोगशालामा गरिएका परीक्षणलाई अन्तर्राष्ट्रिय बेञ्च मार्कका आधारमा वैधता दिन भारतीय पक्षले सहमति जनाएको हो ।
यसले नेपाली कृषिजन्य उत्पादनलाई भारतीय बजारमा प्रवेश पाउन सहज हुने नागरिकको विश्वास छ ।

नेपालका प्रयोगशालामा गरिएको खाद्य गुणस्तर परीक्षण प्रमाणपत्रलाई मान्यता दिन भारत सहमत भएको खबर नागरिकमा छ ।

खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागको प्रयोगशालामा गरिएका परीक्षणलाई अन्तर्राष्ट्रिय बेञ्च मार्कका आधारमा वैधता दिन भारतीय पक्षले सहमति जनाएको हो ।
यसले नेपाली कृषिजन्य उत्पादनलाई भारतीय बजारमा प्रवेश पाउन सहज हुने नागरिकको समाचारमा उल्लेख छ ।

राजधानीले कार्यसम्पादन सम्झौताको मसी नसुक्दै गरिएको सचिव सरुवामाथि प्रश्न उठाएको छ भने कारोबारले बजेटविहीन स्थानीय तहबारे सोधीखोजी गरेको छ ।

Continue Reading…

Monday, August 19, 2019

तपाईंका बच्चा कति सुरक्षित ?

बालबालिकालाई आमाबुवाले आफ्नो सधैं निगरानीमा राख्न सक्दैनन् । धेरैजसो आमाबुवा कामकाजी छन् । दिनभर व्यस्त हुन्छन् । छोराछोरीसँग भेट्ने समय पनि त्यती रहँदैन । बालबच्चा कहाँ छन्, के गर्दैछन्, कोसँग छन्, कस्तो अवस्थामा छन् ? आमाबुवालाई थाहा हुँदैन । उनीहरुले राती घर फर्केपछि मात्र आफ्ना बालबच्चासँग भेट्न पाउँछन् ।

अर्कोतिर जमाना खराब छ । आपराधिक गतिविध बढेको बढ्यै छ । अपराधीहरुले बालबालिकालाई निशाना बनाउने गरेका छन् । अवोध बालबच्चालाई फकाएर अपहरण गर्ने, फिरौती माग गर्ने र आफ्नो सर्त पूरा नभए बच्चाको हत्या नै गरिदिनेसम्मको कृत्य गर्छन् । हाम्रो समाजमा यस्ता घटना बारम्बार भइरहेका छन् ।

जतिबेला यस्तो घटना बाहिर आउँछ, अभिभावकहरु झसंग हुन्छन् । उनीहरु आफ्ना बालबच्चा कस्तो अवस्थामा छन् भनेर खोजी गर्न थाल्छन् । तर, समयसँगै त्यसको चर्चा परिचर्चा सेलाउन थाल्छ । त्यसपछि अभिभावकले आफ्ना बालबच्चाको अवस्थाबारे पनि उति ख्याल गर्दैनन् । बालबच्चाको सुरक्षाका खातिर कुनै किसिमको सर्तकता अपनाउँदैनन् ।

बालबच्चालाई हामी सधैंभरि आफ्नो आँखा अगाडि राख्न सक्दैनांै । हामी आफ्नो कामधन्दामा लाग्छौं, उनीहरु पढ्न, खेल्नतर्फ लाग्छन् । दिनभर कहाँ जान्छन्, कोसँग भेट्छन् अभिभावकले चासो दिएर साध्य पनि हुँदैन । यस्तै अवस्थामा बालबालिका खतरामा पर्न सक्छन् । अर्थात उनीहरुमाथि दूव्र्यवहार हुन सक्छ । अपहरण, हत्या हुन सक्छ । बालबच्चालाई घरभित्रै थुनेर राख्न सकिँदैन । उनीहरुलाई खेल्न जान दिनुपर्‍यो, बाहिर हिँडडुल गर्न दिनुपर्‍यो । कहिलेकाहीँ घरायसी सामाग्री किन्न पठाउनुपर्‍यो । यस्तो अवस्थामा उनीहरु कुनै संकटमा परे के गर्ने ?

अतः बालबालिकालाई सम्भावित खतराबाट कसरी बच्ने भनेर सामान्य जानकारी दिलाउनु नै राम्रो विकल्प हुन सक्छ ।

आफ्ना बालबच्चालाई यो कुरा जानकारी गराउनुपर्छ कि कुन अवस्थामा तिमी बढी सर्तक हुनुपर्छ । कस्तो अवस्थामा तिमीलाई खतरा हुनसक्छ । कसरी अरुले तिमीमाथि दूव्र्यवहार गर्न सक्छ । अतः निम्न कुराबारे सर्तक गराएर बालबालिकालाई सम्भावित खतराबाट केही हदसम्म जोगाउन सकिन्छ । यी कुरा उनीहरु स्वयम्का लागि सुरक्षा कवच हुन सक्छ ।

१. केही अपरिचित वा घरका सदस्यभन्दा बाहिरका व्यक्तिले दिएको खानेकुरा खानुहुन्न ।

२. अपरिचित व्यक्तिसँग वा घरका सदस्यबाहेक अरु कसैगँ कतै जाने गर्नुहुन्न वा उनले ललाई फकाई गरेमा सर्तक रहनुपर्छ ।

३. बच्चा घरमा एक्लै छन् भने उनीहरुलाई सम्झाउनुपर्छ कि अपरिचित व्यक्ति वा आफूबाहेक अरु कसैलाई ढोका खोलिदिनु हुन्न ।

४. सडकमा राखिएका कुनै पनि वस्तुमा हात लगाउनुहुन्न ।

५. अभिभावकलाई जानकारी नगराई कहीँ कतै जानुहुन्न ।

६. आफुसँग सधैं घरको फोन नम्बर राख्नुपर्छ ।

७. आफ्नो आत्म सुरक्षाका लागि उनीहरुलाई केही विधि सिकाउनुपर्छ ।

८. बच्चालाई गुड र ब्याड टचको बारेमा बताउनुपर्छ । अर्थात अरु कसैले कुन अंगमा छोएमा सर्तक हुनुपर्छ भन्ने कुरा सिकाउनुपर्छ ।

अभिभावकले ख्याल राख्नुपर्ने कुरा

१. आफ्नो घरलाई पूर्ण रुपमा सुरक्षित राखौं । यदि बच्चालाई घरमा एक्लै छाड्ने हो भने ध्यान राख्नुहोस् कि घरको झ्याल ढोकाको लक पूर्ण रुपले सही होस् ।

२. घरमा सीसीटीभी क्यामेरा वा सुरक्षाका अरु उपकरण जडान गर्नु राम्रो हुन्छ ।

Continue Reading…

ट्रेडमार्क दुरुपयोगको मारमा ब्राण्ड र उपभोक्ता, नक्कली सामानको बिगबिगी

३ भदौ, काठमाडौं । गत कात्तिकमा प्रहरीले चन्द्रागिरि नगरपालिका–१५, नैकापमा रहेको ज्योति सप एण्ड केमिकल्स इण्डट्रिजमा छापा मार्‍यो । ट्रेडमार्क अनुमति नलिई अवैध रुपमा नक्कली हेड एण्ड सोल्डर्स स्याम्पु र बीएमसी मसला उत्पादन गरेर बजार पठाएको आरोपमा प्रहरीले उद्योग सिल गर्दै उत्पादन जफत गरेर सञ्चालकलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो ।

बजार पठाउन लागिएका ठूलो परिमाणका डुब्लिकेट स्याम्पु र मसलासहित पक्राउ परेका उद्योगका सञ्चालक अहिले ट्रेडमार्क अपचलन, कालोबजारी र राजश्व छलीको मुद्दा खेपिरहेका छन् ।

त्यसको १० महिनापछि साउन २९ गते बुधबार प्रहरीले ठमेलका ट्रेकिङ सपमा छापा मारेर केही सामानहरु जफत गरेको छ । उद्योग विभागका अधिकारी र प्रहरीको संयुक्त टोलीले द माउन्टेन वेयर, वल्र्ड कालापत्थर आउटडोर कलेक्सन र ग्यालेक्सी ट्रेकिङ स्टोरमा छापा मारेको थियो । ती पसलबाट ज्याकेट, स्लिपिङ ब्याग र टाउजर जस्ता सामग्री जफत गरिएको उद्योग विभागका प्रवक्ता एवं उपसचिव विनोद खड्काले बताए ।

अमेरिकी कम्पनी द नर्थ फेसले आफ्नो ड्रेडमार्क चोरी गरेर सामान उत्पादन गरिएको उजुरीपछि ठमेलका पसलमा छापा मारिएको उद्योग विभागले जनाएको छ ।

ट्रेडमार्क दुरुपयोग

ट्रेडमार्क चोरी गरेको भन्दै उद्योग विभागमा गत आर्थिक वर्षमा ३१६ वटा उजुरी परेका थिए । विभागका अनुसार धेरैजसो उजुरी डुब्लीकेट कस्मेटिक सामान उत्पादन गर्ने उद्योग विरुद्ध छन् ।

लेक्मी, नेकेड तथा फेयर एण्ड लब्लीहरुहरुका नक्कली उत्पादन भएका उजुरी पनि विभागमा परेका छन् । यसका अलवा घडी र क्याल्कुलेटरजस्ता सामान पनि ट्रेडमार्क अनुमति नलिई उत्पादन गरिएको उजुरी विभागमा दर्ता भएका छन् ।

विभागले २ सय ७७ उजुरीको फैसला गरेको विभागका कानुन उपसचिव टंक महत बताउँछन् । विभिन्न समयमा उजुरी परेका तर फैसला हुन नपाएका ५ सय ३४ विषयमा विभागले अनुसन्धान गरिहेको उनको भनाइ छ ।

ब्राण्ड बिक्री हुने लोभमा नेपालमा नक्कली ड्रेडमार्कमा सामान उत्पादन गर्ने उद्योगहरू धेरै भएको अनुमान गरिन्छ । ट्रेडमार्क दुरुपयोग आरोपमा कारबाही गर्न बहुराष्ट्रिय कम्पनी वा नेपाली कम्पनीहरुले उजुरी गर्नुपर्छ । ट्रेडमार्क कानुन बमोजिम ट्रेडमार्क दर्ता गराएका कम्पनीले गरेको उजुरीमा मात्रै विभागले कारबाही अगाडि बढाउन मिल्ने भएकाले अनुसन्धानको दायरा बाहिर पनि केही उद्योगहरु रहन सक्ने विभागको आकलन छ ।

ट्रेडमार्क दुरुपयोगको असर

ठूला ब्राण्डका उत्पादनमा पहिल्यै उपभोक्ताहरुको विश्वास हुन्छ । त्यसको दुरुपयोग गरेर नाफा कमाउने धुनमा डुब्लिकेटको बिगबिगी बढेको उद्योग विभागका महानिर्देशक विनोदप्रकाश सिंह बताउँछन् ।

यस्तो प्रवृत्तिले सक्कली उत्पादनलाई भने ठूलो नोक्सानी पुर्‍याउँछ । खासगरी न्यून आय भएका तर ब्राण्डबारे सुनेकाहरू यस्ता डुब्लिकेट सामानहरुप्रति आर्कषित हुने उपभोक्ता अधिकारकर्मीहरू बताउँछन् ।

सबैभन्दा बढी अहिले कस्मेटिकका सामानमा ट्रेडमार्क उल्लंघन बढ्दो छ । यो स्वास्थ्यका लागि पनि हानिकारक हुने उद्योग विभागका अधिकारी बताउँछन् । ब्राण्डको आधिकारीक आउटलेट लिएर व्यापार गर्नेहरुलाई यसले ठूलो असर पार्नुका साथै स्वास्थ्यका लागि हानिकारक वस्तुको प्रयोगले विभिन्न जोखिम बढ्नसक्ने जानाकारहरु बताउँछन् ।

यसका अलवा उपभोक्ताको खर्च गुणस्तरहीन उत्पादनमा हुनुका साथै राज्यले राजश्व गुमाउने अवस्था रहन्छ । ट्रेडमार्क चोरी र दुरुपयोगको अवस्था हेरेर मात्रै विदेशी लगानीकर्ताले लगानी भित्र्याउने विषयमा निर्णय लिने गरेको अनुभव उद्योग विभागका महानिर्देशक विनोदप्रकाश सिंहको छ । आफ्नो बौद्धिक सम्पति र सिर्जनाको सुरक्षा नहुने ठाउँमा लगानी गर्न हच्किने अवस्था सिर्जना हुने उनी बताउँछन् ।

कानुनी व्यवस्था

नेपालमा पेटेन्ट डिजाइन र ट्रेडमार्क ऐन २०२२ पहिलो संशोधन २०४४ अनुसार आधिकारिक कम्पनीको अनुमतिबिना ट्रेडमार्क प्रयोग गर्न पाइन्न । ऐनको दफा १९ ले गैरकानुनी ढंगबाट ट्रेडमार्क प्रयोग गर्न नपाइने उल्लेख गरेको छ भने दफा १८ (ख) ले विभागमा दर्ता नगराइ कुनै ट्रेडमार्क पनि रजिष्टर्ड ट्रेडमार्कको रुपमा प्रयोग गर्न नपाइने भनेको छ ।

बिनाअनुमति ट्रेडमार्क प्रयोग गरिए जरिवाना र सामान जफत गरिने ऐनमा उल्लेख छ । उद्योग विभागका कानुन उपसचिव टंक महतका अनुसार उल्लेखित ऐनबाहेक दुरुपयोगको अवस्था अनुसार कालाबजारी र उपभोक्ता अधिकारका दृष्टिले अन्य कानून पनि आर्कषित हुन्छ ।

यसका अलवा औद्योगिक सम्पत्ति अधिकार कानुन पनि ट्रेडमार्क दुरुपयोगमा लागू हुन्छ । नेपालमा ट्रेडमार्क दर्ता नगरेका कारण अनुसन्धानको विषय नबने पनि साबुन, पेय पदार्थ, बिस्कुट, चकलेट, खैनी, मञ्जनजस्ता कयौं वस्तुको उत्पादन नक्कली हुने गरेको विभागका अधिकारी बताउँछन् ।

Continue Reading…

प्रभु साहले दिए प्रदेश अध्यक्षबाट राजीनामा

३ भदौ, काठमाडौं । नेकपा नेता प्रभु साहले प्रदेश २ अध्यक्षबाट राजीनामा दिएका छन् । पार्टी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डलाई भेटेर साहले प्रदेश अध्यक्ष पदबाट राजीनामा दिएका हुन् ।

स्थायी कमिटीका प्रवल दाबेदार मानिएका साहको नाम कमिटीमा नपरेपछि उनी असन्तुष्ट थिए । तर पनि पार्टी एकीकरणलाई निष्कर्षमा पुर्याउन उनी मौन बसेका थिए । प्रदेश अध्यक्षको जिम्मेवारी पाइसकेपश्चात पनि उनलाई भूमिकाविहीन बनाइएको थियो । प्रदेश कमिटी सदस्यहरुको चयनदेखि पछिल्लो समय जिल्ला कमिटीको पदाधिकारी चयन गर्दा प्रदेश कमिटीलाई अप्ठ्यारो पार्ने सोचबाट भएको बुझाइ साहको छ।

प्रदेश सदस्यहरुको चयन गरिँदा अध्यक्ष साहसँग सल्लाह नगरी पार्टी सदस्य नभएकालाई समेत प्रदेश सदस्य बनाइयो। सर्वसम्मत ढङ्गबाट जिल्ला कमिटी गठन गर्दासमेत शपथ ग्रहण अगाडि बढ्न सकेको छैन । ज़िल्ला कमिटीको सपथ ग्रहण कार्यक्रम एवं जनप्रतिनिधिहरूको प्रशिक्षणसमेत विनाकारण नेतृत्व तहबाट रोकिएकोमा चित्त दुखेको उनी निकट स्रोतले बताउँछन् । स्रोतका अनुसार वरिष्ठ नेता माधव कुमार नेपालको विरोधपछि पार्टी अध्यक्षले शपथ ग्रहण रोक्न निर्देशन दिएका थिए ।

Continue Reading…

योग र सही खानपान नै मेरो तन्दुस्तीको राज- सौम्या टन्डन

भारतीय टेलिभिजनका नियमित दर्शकलाई सौभ्या टन्डनबारे चिनाइरहनु पर्दैन । यद्यपि उनको सन्तुलित र सादा जीवनशैलीबारे जानकारी नहुन सक्छ । सौम्यको जीवनशैली अनुकरणीय छ । उनले सन्तुलित दिनचर्या, सही खानपान, योग, व्यायाम आदिबाट आफुलाई फिट एन्ड फाइन राखेकी छन् ।

सौभ्या एक छोराकी आमासमेत हुन् । आमा भइसकेपछि पनि उनले आफ्नो सौन्दर्य र जवानीलाई कायम राखेकी छिन् । अतः यसमा उनको खानपान र जीवनशैली नै मुख्य कारण भएको सौम्याको भनाइ छ ।

खानपिन

बिहान उठेपछि हामी जे खान्छौं त्यसको प्रभाव शरीर र छालामा पर्छ ।  दिनभरमा ७ देखि ८ गिलास पानी पिउने गर्छिन् । बिहान उठ्नसाथ घिउकुमारी वा अमलाको जुस पिउने गर्छिन् । उनको डाइटमा धेरैजसो हरियो सागसब्जी हुन्छ ।

ब्रेकफास्टमा सौम्य प्रोटिन वा कार्बोहाइड्रेट कम्बिनेशन डाइट लिने गर्छिन् । उनको नास्तामा ओलिभ आयल पनि हुन्छ । उनी मनतातो पानी पिउँछिन् । साथै एउटा स्याउ सेवन गर्छिन् ।

लञ्चभन्दा केही अगाडि उनी फल वा एक गिलास फ्रुट जुस पिउने गर्छिन् । लञ्चमा उनी सब्जी, दुई रोटी, दाल र दही खान रुचाउँछिन् ।

सौम्या भेजिटेरियन हुन् । उनी सामान्य खानपानमा रुची राख्छिन् ।

मध्यान्हको समय उनी फल वा स्प्राउट्स चाट सेवन गर्छिन् । सौम्या काल्सियम, भिटामिन बि १२ र डि ३ सप्लीमेन्टस् पनि प्रयोग गर्छिन् ।

सौम्या रातको खानामा कहिले पनि रोटी सेवन गर्दिनन् । उनी डिनरमा सुपका साथ एक कचौरा सलाद वा दाल लिन रुचाउँछिन् । यसका साथै उनी डिनर पछि केही गुलियो खानेकुरा सेवन गर्छिन् । खासगरी रसगुल्ला ।

सौम्या चिल्लो खानेकुरा सेवन गर्दिनन् । उनी दिनभर फिट, एक्टिभ रहनका लागि दिनभरमा पर्याप्त पानी सेवन गर्छिन् । उनी दिनमा कम्तीमा ८ देखि १० गिलास पानी सेवन गर्छिन् ।

योगबाट सधै फिट

खानपानमा मात्र होइन, सौम्या शारीरिक व्यायाम, योगमा पनि उत्तिकै ध्यान दिने गर्छिन् । उनी हरेक दिन आधा घण्टा योग गर्छिन् । यसका साथै नियमित रुपमा पैदल हिँड्ने गर्छिन् । आफुलाई फिट एन्ड फाइन राख्नका लागि नियमितजसो सूर्य नमस्कार गर्छिन् ।

जिममा वर्कआउट

सौम्या भन्छिन्, उनी योग मात्र गर्दिनन् । जिम पनि गरिरहेकी हुन्छिन् । जब दैनिक जीवन पट्यारलाग्दो हुन्छ तब उनी हार्डकोर वर्कआउट गर्छिन् । यसले आफुलाई प|mेस बनाउने उनको भनाई छ ।

घरेलु सौन्दर्य प्रशासन

सौम्याले बजारमा उपलब्ध सौन्दर्य प्रसाधनलाई महत्व दिने गरेकी छ्रनन् । उनी प्राकृतिक रुपमै आफ्नो छालाको चमक जोगाइराख्नुपर्छ भन्ने चाहन्छिन् । त्यसैले उनी घरेलु सामाग्रीको प्रयोगमा जोड दिने गर्छिन् । उनी नियमित रुपमा घिउकुमारीले अनुहारमा मसाज गर्छिन् । काचो दुधको लेपन आफ्नो अनुहारमा लगाउने गर्छिन् ।

Continue Reading…

प्रहरी कुट्ने पाण्डेपुर घटनाका २१ आरोपी अझै पक्राउ परेनन्

३ भदौ, वीरगञ्ज । पर्साको जगरनाथपुर गाउँपालिका– १ मा प्रहरीमाथि आक्रमण गर्ने तस्कर र तिनका समर्थक पक्राउ गर्न प्रहरीले सकेको छैन । घटना भएको ८ महिना बितिसक्दा पनि प्रहरीले आरोपित २९ मध्ये २१ लाई पक्रन पक्रन नसकेको हो ।

गत पुस २ गते राति डिजेल तस्करलाई समात्न गएको प्रहरीमाथि तस्कर र तिनका स्थानीय समर्थकले उल्टै आक्रमण गरेका थिए । आक्रमणबाट प्रहरी सहायक निरीक्षकद्वय जय किशोर महतो, विष्णुदेव यादव, प्रहरी हवल्दार प्रेम बहादुर राना, दीपककुमार भुजेल र प्रहरी जवान अर्जुन चौधरी घाइते भएका थिए । ६०/६० लिटरको दुई ग्यालिन डिजल बरामद गरेसँगै उनीहरूमाथि तस्कर र तिनका समर्थकले बाँस, काठको चिर्पटलगायतले आक्रमण गरेका थिए ।

ओरिया खोलाको पूर्वपट्टि किनारमा भएको घटनामा तस्कर र स्थानीय समर्थकले ५ राउण्ड गोली लोड भएको १६५१ ‘डी’ नम्बरको ३०४ राइफलसमेत खोसेका थिए ।

घटनालगत्तै प्रहरीले ज्यान मार्ने उद्योगमा ११ भारतीय नागरिकसहित २९ जनाविरुद्ध मुद्दा गरेको थियो । उनीहरूमाथि मुलुकी अपराध संहिता ऐन २०७४ को ज्यानसम्बन्धी कसुरको दफा १८३ अनुसार कारबाहीको माग गरिएको छ । ऐनको दफा १८३ को उपदफा (१) मा कसैले ‘कसैको ज्यान मार्ने नियतले त्यसको उद्योग गर्नु हुँदैन ’ भनिएको छ । सोही दफाको उपदफा (२)मा त्यस्तो कसुर गर्ने वा गराउने व्यक्तिलाई दश वर्षसम्म कैद र एक लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना हुने व्यवस्था छ ।

प्रहरीले घटनामा संलग्न नगिना राउत गद्दीलाई घटनालगत्तै नियन्त्रणमा लिएको थियो । उनी पुर्पक्षका लागि कारागारमा छन् । घटनाका आरोपी २५ वर्षीय अब्बुलेस राउत गद्दी, २८ वर्षीय नेजारुल राउत गद्दी, २५ वर्षीय आविद राउत, २८ वर्षीय सफरदिन राउत गद्दी र अफसर आलम अदालतमा हाजिर भई धरौटीमा रिहा भएका छन् । उनीहरूले १ लाख ५० हजार देखि २ लाख २५ हजारसम्म धरौटी बुझाएर रिहा भएका हुन् । अन्यलाई भने पक्राउ गर्न प्रहरीले सकेको छैन ।

स्थानीय केही व्यक्तिले सोही घटनामा प्रहरीले निर्दोषलाई फसाएको आरोप लगाएका छन् । वास्तविक दोषी गाउँघरमै हुँदा पनि प्रहरीले पक्राउ गर्न नसकेको उनीहरुको भनाइ छ । नेपाल पत्रकार महासंघ पर्सा शाखामा पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गर्दै घटनाका आरोपीमध्येका २५ वर्षीय अब्बुलेस राउत गद्दी, २८ वर्षीय सफरदिन राउत गद्दीलगायतले त्यस्तो बताएका हुन् ।

‘वडा अध्यक्ष मंगरु राउत गद्दीको दुई वटा छोरासहित ५ जना निर्दोष थिए, उनीहरुलाई घटनामा मुछिएको छ’, पत्रकार सम्मेलनमा नसरुल्लाह राउत गद्दीले भने ‘घटनामा संलग्नहरु गाउँमा खुलेआम घुमिरहेका छन् । प्रहरीलाई त कुट्यौं तिमीहरू को हौं र ? भनिरहेका छन् ।’

पर्साका प्रहरी उपरीक्षक सोमेन्द्र सिंह राठौरले भने आरोपीहरूको खोजी जारी रहेको बताए । ‘२९ जना आरोपीमध्ये ८ जना पक्राउ परेका छन्, अरु फरार छन्’, उनले भने ‘प्रहरी माथि आक्रमण गर्नेहरुलाई कुनै पनि हालतमा प्रहरीले छोड्दैन । हामीले निरन्तर खोजी गरिरहेका छौं ।’

Continue Reading…
Loading...

Popular Bla Bla's

Loading...

Latest Bla Bla's on Fun2Sh

Powered by Blogger.
Copyright © Funtoosh Blog