Showing posts with label nepal news. Show all posts
Showing posts with label nepal news. Show all posts

Wednesday, November 14, 2018

मोटोपन सम्बन्धी चार भ्रमः यसरी मोटोपन घट्दैन

मोटोपन कसरी घटाउने ?

जवाफ अनेकथरी पाइन्छ ।

एउटाले भन्छ, खाना कम गरौं ।

अर्कोले भन्छ, पसिना चुहेनीगरी व्यायाम गरौं ।

कोही ‘डाइडिङ गर्न’ सुझाउँछन्, कोही ‘जिम धाउन’ उक्साउँछन् । तर, नतिजा ?

जति छाक छाडेपनि, जति जिम धाएपनि ज्यान ज्यूँको त्यूँ । आखिर किन यस्तो हुन्छ ?

मोटोपन घटाउने एवं तौल कम गर्ने सन्दर्भमा यस्तै प्रकृतिका कैयौँ भ्रम छन् । बढेको तौललाई नियन्त्रण गर्ने चक्करमा हामीले अपनाएको कतिपय विधिले झन् तौल बढीरहेको पनि हुन सक्छ । डा. चारु दुआले मोटोपना घटाउने सन्दर्भमा प्रचलित केही भ्रमको चिरफार गरेकी छिन्

भ्रम नं. १

डाइटिङ गर्दा शरिरको अनावश्यक तौल सजिलै कम भएर जान्छ ।

यथार्थ 

तपाई केही दिनदेखि पर्याप्त खाना खानुभएको छैन वा भोकै बस्ने अभ्यास गरिरहनुभएको छ भने पक्कै पनि तिब्र गतिमा कम भएर जान्छ । तर, शरिरको अनावश्यक बोसो घट्नुको सट्टा शरिर नै कमजोर भएर जान्छ । यसको संकेत भनेको तपाईको कपाल र्झन शुरु गर्छ, अनुहारको चमक हराउँदै जान्छ ।

त्यसैले भोको पेट बस्नु वा फास्टिङ मोटोपना क मगर्नको स्थायी उपाय होइन । त्यसपछि तपाई जति जति खान शुरु गर्नुहुन्छ फेरि पहिलेकै अवस्थामा र्फकनुहुन्छ । केही समय भोकै बस्ने अभ्यास गरेर पछि नियमित खान शुरु गर्दा शरिरले झन छिटो अतिरिक्त बोसो निर्माण गर्न थाल्छ ।

यसको समाधान भनेको त दुई/तीन घण्टाको अवधिमा थोर-थोरै खाइरनु हो । यसो गर्दा शरिरमा मेटावोलिज्मको मात्रा सन्तुलित हुन्छ । यसका साथै तौल पनि नियन्त्रण हुँदै जाने गर्छ । यस्तो वानीले शरिरको पाचन क्षमता पनि बढेर जान्छ । यो सँगै तौल कम गर्नका लागि शरीरलाई पनि शक्रिय राख्न जरुरी हुन्छ ।

भ्रम नं. २ 

‘स्लिमिङ पिल्स’ खाएपछि तौल तिव्र गतिमाा घट्ने गर्छ ।

यथार्थ 

बजारमा विभिन्न प्रकारका डाइट पिल्स उपलब्ध छ । तर, यसका साइड इफेक्ट पनि उत्तिकै हुने गर्छन् । स्लिमिङ पिल्सको सेवन पनि मोटोपना घटाउनको स्थायी उपाय होइन । यस्तो औषधी स्वास्थ्यको लागि हानिकारक हुन्छ । तर, तौल कम गर्ने सबैभन्दा उत्तम विधि नै समयमा खाना खानु हो । खानाको साथमा नियमित व्यायाम र दिनचर्यालाई पनि व्यवस्थित पार्न जरुरी छ । र, सुत्ने र उठ्नेको पनि निश्चित समय हुन जरुरी छ ।

भ्रम नं. ३

जुन फुडको कभरमा लो फ्याट लेखिएको हुन्छ, त्यस्ता खाना स्वास्थ्यबर्द्धक हुन्छन् । यस्ता खानाले तौल कम गर्नको लागि पनि महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छ ।

यथार्थ 

प्रचलिनमा रहेका कैयौँ खानाको कभरमा लेखिएको हुन्छ, ‘लो फ्याट’ वा ‘जिरो फ्याट’ । तर, बोसो अर्थात फ्याटको मात्रा पढेर मात्र सेवन गर्नु राम्रो होइन । कभरमा लो फ्याट लेखिएको कैयौँ खानामा चिनिको मात्रा अत्याधिक हुन गर्छ ।

फ्रोजन या प्याकेजिङ गरिएको खानाभन्दा ताजा खानालाई प्रथामिकता दिनु स्वास्थ्यको लागि राम्रो हुन्छ । त्यसको लागि तजा तरकारी, फल-फुल, फ्रेस जुस प्रयोग गर्नुपर्छ । यस्ता खाना स्वास्थ्यका लागि वरदान सावित हुन्छ । स्वास्थ शरिरको लागि सबै प्रकारका खाना जरुरी हुन्छ । तर, सन्तुलित र सिमित मात्रामा ।

भ्रम नं. ४ 

तौल कम गर्न चाहनुहुन्छ भने जंक फुड त्यागौं

यथार्थ 

वर्गर र पिज्जाले धेरैको मुख मिठाउने गर्छ । तर, खानै हुँदैन भन्ने भ्रम पालेर अफैलाई सजायँ भने नदिदा हुन्छ । कहिलेकाँही खाने पिज्जा वर्गरले तपाईको तौल बढाउँदैन । तर, यसलाई जीवनशैली भने बनाउनु हुँदैन । एक अध्ययनले भनेको छ की जसले पिज्जा या वर्गर खान चाहन्छ र मोटो हुने डरले खादैन उसैले केही समयपछि त्योभन्दा बढी क्वालोरीयुक्त खानाको सेवन गर्छ ।

हप्ता वा १० दिनमा सानो खाने पिज्जा वा बर्गरको सानो स्लाइसले तपाईको तौल बढ्दैन । जंक फुडको नियमित सेवनले भने स्वास्थ्यमा क्षति पुर्‍याउँछ । तर, सबैभन्दा पहिला तौल बढी भयो या मोटोपना छ भन्ने स्ट्रेस दिमागबाट हटाउनुपर्छ । किनकी स्ट्रेसमा मानिसले बढी खाने गर्छ र तौल बढ्न जान्छ ।

Continue Reading…

क्याबिनेटको निर्णय लुकाउनेबारे मन्त्रिपरिषदमा थप छलफल

२९ कात्तिक, काठमाडौं । क्याबिनेटको निर्णय तत्काल सार्वजनिक नगर्ने नीतिप्रति सर्वत्र आलोचना भएपछि सरकारले यसबारे थप छलफल थालेको छ । क्याबिनेटको निर्णय लुकाइएको भन्दै सरकारको सार्वजनिक आलोचना बढेपछि आज मन्त्रिपरिषदले क्याबिनेट बैठकको निर्णय कसरी र कहिले सार्वजनिक गर्ने भन्नेबारे थप छलफल गर्दैछ ।

‘क्याबिनेटका निर्णयहरु तत्कालै सार्वजनिक गर्ने कि ४८ घण्टापछि सार्वजनिक गर्ने भन्नेबारे आजको मन्त्रिपरिषदमा थप छलफल हुन्छ’ एक मन्त्रीले अनलाइनखबरसँग भने, ‘आजको छलफलपछि निर्णय कसरी सार्वजनिक गर्ने भन्नेबारे सरकारले ठोस नीति तय गर्छ ।’

विहीबार दिउँसो बोलाइएको क्याबिनेट बैठकका प्रस्तावहरु बैठकपूर्व मन्त्रीहरुलाई उपलब्ध गराइएको छैन ।

सूचना लुकाउनेबारे मन्त्रीवीच दुईधार

गत आइतबार बसेको मन्त्रिपरिषद बैठकले गरेका निर्णयहरु सरकारका प्रवक्ताले मिडियालाई जानकारी नगराएपछि सरकारको आलोचना भएको थियो । क्याबिनेटका निर्णयहरु तत्काल सार्वजनिक नगरिने सरकारका वक्ता गोकुल बास्कोटाले पत्रकारहरुलाई बताएका थिए । तर, केही मन्त्रीहरुले अनौपचारिक रुपमा भने निर्णयहरुबारे जानकारी दिएपछि मिडियामा समाचार प्रकाशित भएका थिए ।

आइतबारको बैठकले भारत र मलेसियामा नयाँ राजदूत सिफारिसलगायतका निर्णयहरु गरेको थियो ।

यसैवीच आइतबार क्याबिनेट बैठकमा निर्णयहरु सोही दिन सार्वजनिक गर्ने केही मन्त्रीहरुका बारेमा पनि क्याबिनेटमा छलफल हुने एक मन्त्रीले बताए । स्रोतले भन्यो- ‘मिडियालाई खुसुखुसु समाचार दिने मन्त्रीहरुका बारेमा पनि कुरा उठ्छ ।’

सरकारले बैठककका निर्णय सार्वजनिक नगर्ने भने पनि सरकारी मिडिया गोरखापत्रमै ‘मन्त्री थममाया थापाले बताइन्’ भनेर समाचार आएपछि यसबारे छलफल हुन लागेको स्रोत बतायो ।

उच्च स्रोतका अनुसार मन्त्रीहरुवीच क्याबिनेटको निर्णय तत्कालै सार्वजनिक गर्नुपर्छ भन्ने र ४८ घण्टापछि मात्रै सार्वजनिक गर्नुपर्छ भन्ने दुई धारहरु देखा परेका छन् ।

यसैवीच सूचना प्रविधि तथा सञ्चार मन्त्री गोकुल बास्कोटाले सरकारका निर्णयहरु सार्वजनिक गर्न भन्दै मन्त्रालयमा अपराह्न ४ बजे पत्रकार सम्मेलन डाकेका छन् ।

Continue Reading…

बुबा बिरामी हुँदा दुब्लाइन् निरुता, भनिन्–‘अब निरन्तर फिल्म खेल्छु’

नेपाली चलचित्रमा एक दशक भन्दा लामो समय राज गरेकी नायिका निरुता सिंह फेरि नेपाल आएकी छिन् । मुम्बइमा बसोबास गर्दै आएकी निरुता चलचित्र ‘दाल भात तरकारी’को छायांकनका लागि नेपाल आएकी हुन् । किरण केसीको निर्माणमा बन्न लागेको यो चलचित्रको छायांकन मंसिर १ गतेबाट सुरु हुँदैछ ।

निरुताले वैशाखमा नेपाल आउँदा चलचित्र ‘नाई नभन्नु ल ५’मा पनि केमियो भूमिका निर्वाहा गरेकी थिइन् । त्रिभुवन विमानस्थलमा पत्रकारहरुसँग कुरा गर्दै निरुताले भनिन्–‘म त मदनकृष्ण दाई, हरिवंश दाइको सानैदेखि फ्यान हुँ । उहाँहरुसँग काम गर्ने सपना पहिलेदेखि नै थियो । अहिले आएर पुरा हुँदा अत्यन्त खुशी छु ।’

निरुता यो चलचित्रमा कलाकार हरिवंश आचार्यको जोडीको रुपमा देखिदैछिन् । चलचित्र क्षेत्रमा निरन्तर लाग्ने बिषयमा निरुताले भनिन्–‘अब त लगातार काम गर्छु । विचमा केही पारिवारिक समस्या आएको थियो । समस्याको समाधान गरेर म नेपाल आएकी हुँ । अब, निरन्तर चलचित्र खेल्छु ।’

निरुताले बुबा बिरामी भएकै कारण चलचित्र ‘लभ स्टेशन’ समेत छाडेकी थिइन् । निरुता विमानस्थलमा आइपूग्दा दुब्लो देखिइन् । उनले भनिन्–‘बुबा बिरामी हुँदा धेरै नै दौडधुप भयो । जसलेगर्दा म दुब्लाएँ । अहिले त धन्न फेरि मोटाएकी छु । पहिले त साह्रै दुब्ली भएकी थिएँ ।’

Continue Reading…

अरिङ्गालको टोकाइबाट दैलेखमा बालकको मृत्यु

Continue Reading…

बोक्सीको आरोपमा श्रीमती कुट्ने पोखराका सन्तोषलार्इ ६ महिना जेल सजाय

२९ कात्तिक , कास्की । बोक्सीको आरोप लगाएर श्रीमती कुटपिट गर्ने सन्तोष परियारलाई जिल्ला अदालत कास्कीले छ महिना जेल र पाँच हजार जरिवानाको सुनाएको छ ।

अन्नपूर्ण गाउँपालिका–१ ढिकुरपोखरीका परियारले श्रीमती पूजा परियारमाथि बोक्सीको आरोप लगाएर कुटपिट गरेका थिए ।

घरको अर्को एक सदस्य बिरामी भएपछि झारफुक गर्ने क्रममा पूजालाई बोक्सी भनेर झाँक्रीले नाम लिएपछि सन्तोषले श्रीमतीलाई बोक्सी भन्दै कुटपिट गरेका थिए । सो घटनाका बारेमा प्रहरीमा उजुरी परेपछि प्रहरीले सन्तोष र अन्य सदस्यलाई पक्राउ गरी अनुसन्धान गरेको थियो ।

उक्त अभियोगमा गत जेठ ९ गते सन्तोष र परिवारका अन्य सदस्यविरुद्ध जिल्ला अदालतमा मुद्दा दायर भएको थियो । उनीहरुलाई बोक्सी आरोप कसुर सजाय ऐन २०७२ को १ परिच्छेदको ४ को दफा ११ ‘१’ को क, ख, घ र ङ र उपदफा ४ अनुसार सजाय सुनाइएको हो ।

न्यायाधीश काजीबहादुर राईले उक्त मुद्दामाथि फैसाला गर्नुभएको हो । उक्त घटनामा परिवारका सासु, ससुरा, देवर, देवरानीले भने सफाइ पाएका छन् ।

Continue Reading…

दीपिका–रणवीरको बिहेमा फोटो खिच्न निषेध

बलिउड जोडी दीपिका पादुकोण र रणवीर सिंहको विवाह ईटलीमा जारी रहेको छ । बुधबार कोंकणी रीति–रिवाजअनुसार विवाह भएको थियो भने आज सिन्धी परम्पराअनुसार वैवाहिक प्रक्रिया भइरहेको छ । बुधबारको समारोहमा दीपिकाले सेतो र सुनौलो रंगको साडी लगाएकी थिइन् ।

यसैगरी रणबीर पनि सेतै पोशाकमा सजिएका थिए । यसअघि संगीत समारोह, मेहेन्दी समारोह र ईंगेजमेन्ट भइसकेको छ । ईंगेजमेन्टमा रणवीरले घुँडा टेकेर दीपिकालाई औंठी लगाइदिएका थिए । साथै उनले गीत पनि गाएका थिए । मेहेन्दी लगाउने क्रममा दीपिका रोएकी थिइन् ।

भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार वैवाहिक समारोहको इन्स्योरेन्स गरिएको छ । ओरिइन्टल इन्स्योरेन्स कम्पनीले यसको इन्स्योरेन्स गरेको हो र पोलिसी रणबीरको नाममा जारी गरिएको छ । यदि वैवाहिक प्रक्रियाको ५ दिनभित्र कुनै दुर्घटना भएमा त्यसको नोक्सानी इन्स्योरेन्स कम्पनीले व्यहोर्ने छ ।

ईटलीको लेक कोमोमा आयोजित वैवाहिक समारोहमा सञ्चारमाध्यमलाई प्रवेश दिइएको छैन । यसैगरी निम्तालुहरुलाई पनि मोबाइलबाट फोटो खिच्न बन्देज लगाइएको छ । यसले गर्दा अहिलेसम्म बिहेको गतिलो फोटो सार्वजनिक हुन सकेको छैन । बिहेको फोटो खिच्नका लागि कसैले एकाधिकार खरिद गरेको हुन सक्ने अनुमान छ ।

बिहे लगत्तै दीपिका र रणबीर छोटो हनिमुन ट्रिपमा जानेछन् । कहाँ जाने भन्ने चाहिँ उनीहरुले खुलाएका छैनन् । हनिमुनपछि उनीहरु आ–आफ्नो प्रोजेक्टमा व्यस्त हुनेछन् ।

Continue Reading…

अनुमतिबिनै महाकालीमाथि भारतको काठेपुल

२९ कात्तिक, दार्चुला । भारतले नेपालको अनुमतिबिनै महाकाली नदीमाथि अस्थायी काठे पुल निर्माण गरेको छ । सरकारले २ स्थानमा काठेपुल निर्माण गर्न अनुमति दिए पनि भारतले ३ स्थानमा अस्थायी काठेपुल निर्माण गरेको हो ।

त्रिदेशीय सीमा नाकासम्म सडक पुर्‍याउने उद्देश्यका साथ भारतले घटियाबगर–लखनपुर–लिपुलेक सडकको निर्माणलाई प्राथमिकता साथ निर्माण गरिरहेको छ ।  त्यही सडकको सामान ढुवानीका लागि भन्दै भारतले बिनाअनुमति  व्याँस गाउँपालिका–२ मा पर्ने तम्पाकु र थीइको भीर तथा मालपामा ३ अस्थायी काठेपुल निर्माण गरेको हो ।

महाकाली नदीका २ स्थानमा काठेपुल निर्माण गर्न सरकारले अनुमति दिए पनि भारतले ३ स्थानमा बनाएको दार्चुलाका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी टेकबहादुर कुवँरले जानकारी दिए ।

गत वर्ष पनि भारतले नेपाली प्रशासनलाई जानकारी नदिई आधा दर्जनभन्दा बढी स्थानमा काठे पुल निर्माण गरेको थियो ।

एक देशले अर्को देशको भूमि प्रयोग गर्न अनुमति लिनुपर्ने प्रावधान छ । तर, विभिन्न ३ स्थानमा काठेपुल निर्माण गरिरहेको भारतले नेपालको अनुमतिविनै बाटोसमेत बनाएको छ ।

ठेकेदार साजन बिष्टले काठेपुल नजिकै भारतले बाटोसमेत निर्माण गरिरहेको बताए ।

दोहोर्‍याउँदै गल्ती

गत वर्ष भारतको यस्तो रवैयाको चर्को विरोध भएको थियो । नेपाल–भारत सीमा समन्वय बैठकमा समेत नेपाली अधिकारीहरुले यो विषय उठाएका थिए । बैठकपछि भारतीय प्रशासनले केही पुल आफैं हटाएको थियो भने केही नेपालीहरुले भत्काइदिएका थिए । तर, अघिल्लो वर्ष बलमिच्याइ गरेको भारतले यस वर्ष पनि विनाअनुमति पुल र बाटो निर्माणलाई निरन्तरता दिएको छ ।

भारतले गलत ढंगले नेपाली भूमि प्रयोग गर्दै आए पनि प्रशासन भने मौन देखिएको छ । दार्चुलाका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी कुँबर अनुमतिविना अर्काे देशको भूमि प्रयोग गर्नु अवैधानिक हुने भए पनि व्यवहारिक रुपमा चलिरहेको हुनसक्ने बताउँछन् । तर, राष्ट्र र राष्ट्रियताको विषय भएकाले यसलाई नेपाली प्रशासनले गम्भीरतापूवर्लक लिनुपर्ने स्थानीयको भनाइ छ ।

Continue Reading…

धुलोले आक्रान्त भएपछि कलंकीवासीले गरे सडक बन्द

२९ कात्तिक, काठमाडौं । अत्याधिक प्रदुषण बढेको भन्दै काठमाडौंको कलंकीका स्थानीयले बाटो अवरुद्ध गराएका छन् । विहान साढे ९ बजेदेखि कलंकीचोक-सोल्टीमोड-कालीमाटी रुटमा स्थानीयले गाडी चल्न दिएका छैनन् ।

लामो समयदेखि निर्माणाधिन अवस्थामा रहेको सडकको धुावा, धुलोले आक्रोशित स्थानीयले सोल्टीमोड क्षेत्रमा राखिएको अस्थायी डिभाइड लडाएर अवरोध गरेका छन् । उनीहरुले फलामको पोल समेत सडकमा तेस्र्याएका छन् ।

महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाको कन्ट्रोल रुमका अनुसार सडक अवरुद्ध भएसागै कलंकी-टेकु रुटमा सवारी साधनको लामो लाइन लागेको छ ।

धुावा, धुलो नियन्त्रणका लागि पटक पटक सम्झौता भएपनि महानगरपालिकाले वास्ता नगरेपछि आन्दोलनमा उत्रिनु परेको स्थानीयको भनाइ छ ।

काठमाडौं महानगरपालिका वडा नम्बर १४ की अध्यक्ष शोभा सापकोटाले आफ्नो कार्यक्षेत्र भित्र नपरेपनि चााडो सडक निर्माण कार्य सम्पन्न गर्न पहल गरिरहेको अनलाइनखबरसाग बताइन ।

‘बाटो बनाउादै गर्दा धुलो नभए के हुन्छ?, भर्खर सबै बाटो पिच गर भनेर हुन्छ, सडकमा आएर मुर्दावाद, जिन्दावाद भनेर हुन्छ ?, उनले भनिन । सडकको अवरोध खुलाउन पहल गरिरहेको उनको भनाइ छ ।

त्रिपुरेश्वर-कलंकी-नागढुंगा सडक विस्तार आयोजना अन्तर्गत त्यसक्षेत्रमा बाटो खन्ने काम भइरहेको छ ।

Continue Reading…

बारा महोत्सवको तयारी पूरा

२९ कात्तिक, बारा । बाराको जितपुरसिमरा उपमहानगरपालिकास्थित दुधौरा पुलको किनारमा महोत्सव हुने भएको छ । भोलि -शुक्रबार) देखि सुुरु हुन लागेको कृषि, पर्यटन तथा औद्योगिक ब्यापार मेला -बारा महोत्सव) को तयारी पूरा भएको आयोजन संस्थाले जनाएको छ ।

महोत्सव आयोजक संस्था एस फाउण्डेसन अफ नेपालका अध्यक्ष वेदप्रसाद भट्टले पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरी दुधौरा पुलको किनारलाई रिभर पार्क निर्माणको उद्देश्यले महोत्सव आयोजना गर्न लागिएको जानकारी दिए ।

कात्तिक ३० गतेदेखि मंसिर १० गतेसम्म आयोजना हुने महोत्सवको उदेश्य रिभर पार्कसहित जिल्लाको कृषि उत्पादनको बजारीकरण तथा प्रवर्द्धन, औद्योगिक उत्पादनको प्रदर्शनी र पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने रहेको छ ।

करिब ५८ लाखको अनुमानित लागत रहेको महोत्सवको मुनाफाबाट दुधौरा खोला पार्क निर्माण गर्ने उदेश्य लिएको अध्यक्ष भट्टले जानकारी दिए ।

महोत्सव अवधीभरी कृषी, पर्यटन र औद्योगिक क्षेत्रको विषयमा दर्शकले जानकारी लिन सक्ने गरी तयारी भइरहेको अध्यक्ष भट्टले बताए । महोत्सवलाई करिब दुई लाख दर्शकले अवलोकन गर्ने लक्ष्य आयोजकले राखेको छ ।

महोत्सव स्थलमा जिल्लाभित्र रहेको कृषीको अवस्था र सम्भावनाको बिषयमा विज्ञसंग जानकारी लिन सक्ने गरी ब्यवस्था मिलाइएको आयोजकले जनाएको छ ।

यसैगरी जिल्लाको पर्यटकीय स्थलका बारेमा तस्विर, भिडियो र ब्रोसरबाट जानकारी गराउने तयारी भइरहेको अध्यक्ष भट्टले बताए ।

महोत्सवको उद्घाटन उद्योग तथा आपूर्ति मन्त्री मातृका यादवले गर्ने कार्यक्रम तय भएको सञ्चार संयोजक प्रदीप गौतमले जानकारी दिए । महोत्सवमा राष्ट्रिय तथा स्थानीय कलाकारको प्रस्तुती रहनेछ ।

आयोजकका अनुसार शिव परियार, प्रमोद खरेल, ज्योती मगर, कमल खत्री, कमल के. क्षेत्री, दिपक लिम्बु, मिलन लामा, टिका प्रसाई, प्रिती आले, हास्य कलाकार दिनेश काफ्ले, नेपाल आइडलका निशान भट्टराईलगायत ३० जना भन्दा बढी कलाकारको प्रस्तुति रहनेछ ।

Continue Reading…

पाँच तारे होटलको मेनुमा सिस्नोः स्वादिलो पनि, औषधिय पनि

सिस्नो, कमैको भान्सामा पाक्ने खान्की । हामीकहाँ सिस्नो भन्नसाथ ‘दुःखको खाना’ भन्ने गरिन्छ । गरिब-दुःखीले ‘सिस्नोको खोले खाएको’ भन्दै यसलाई अभावको बेला प्राण धान्ने खान्कीको रुपमा लिइन्छ ।

कुनैबेला अभावमा छाक टार्ने सिस्नो अहिले पाँच तारे होटलको मेनुमा समावेश भएको छ । त्यतीमात्र होइन, यो झोलिलो खानेकुराले स्वाद र स्वास्थ्य दुबैलाई लोभ्याउँदैछ । गजब त के भने, सिस्नो हाम्रोे पाखापखेरुमा जताततै पाइन्छ । सस्तो अनि सुलभ । त्यसमाथि अहिले हामीले खाने खाना जसरी विषाक्त हुँदै गएको छ, सिस्नोमा त्यो भय छैन । किनभने सिस्नो विशुद्ध अग्र्यानिक उत्पादन हो । यसको उत्पादनमा न किटनाषकको प्रयोग गर्नुपर्छ, न कृतिम भण्डारणको खाँचो नै ।

पाँच तारे होटलको मेनुमा सिस्नो

नेपालको पाँच तारे होटेलको मेनुमा पनि सिस्नो निकै लोकपि्रय छ । यसलाई संसारकै अति स्वस्थ्यकर खानाको सुचीमा समेत राखिएको छ ।

देश वाहिर यसलाई सुप, तरकारी, चिया, जुस, औषधि आदिको रुपमा प्रयोग गरिन्छ । पात मात्र नभएर यसको जरासमेत उपयोगी छ । सिस्नो स्वादिष्ट त हुन्छ नै पोषणले पनि भरिपूर्ण हुन्न्छ । तर, हाम्रो गाउँघर, वनपाखामा सजिलै पाइने सिस्नुलाई भने हामीले हेला गरिरहेका छौं ।

कसरी खाने ?

– सामान्यतया सिस्तोलाई पखाली उम्लेको तातो पानीमा राखी घोटेर पकाउने प्रचलन छ । विशेष गरि यसमा नुन, खुर्सानी, टिमुरको धुलो, लसुन, मकैको च्याख्ला राखेमा पकाइन्छ ।

– तर, विदेशमा बटरमा प्याज, लसुन, लिक, गाजर, फुराएर भेज स्टक र आलु राखेर सिस्नु पकाइन्छ । यसलाई बल्याण्ड गरेर छानिन्छ । र, अन्त्यमा नुन मरिच र क्रीम हालेर नेटल सुपको रुपमा प्रयोग गर्ने प्रचलन छ ।

– सिस्नुको चिया पनि त्यतिकै प्रचलित छ । यसलाई निकै स्वास्थ्यवर्द्धक पनि मानिन्छ । यसलाई ग्रीन-टि कै तरिकाले सेवन गरिन्छ । र, यसलाई जुसको रुपमा पनि पिउन सकिन्छ ।

– सहजताका लागि अहिले सुपर मार्केटमा सिस्नोको पाउडर पनि उपलब्ध छ । यसलाई सुप या तरकारीको रुपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

– सिस्नोको फुलको सुप बनाएर पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ । यसलाई भात या मकैको च्याख्लासँग सेवन गर्दा निकै स्वादिष्ट हुन्छ ।

औषधीय गुण

– सिस्नोले मुटु सम्बन्धी समस्यालाई निको पार्नका लागि सहयोग गर्छ ।

– यो मधुमेह रोगीका लागि पनि निकै उपयोगी हुन्छ ।

– सीस्नो गर्भबती तथा सुत्केरी महिलालाई समेत खुवाइन्छ । उनीहरुका लागि सिस्नो अति फाईदाजनक मानिन्छ ।

– तपाईमा उच्च रक्तचापको समस्या छ भने पनि सिस्नोको सेवन गर्दा हुन्छ । यसले उच्च रक्तचापलाई नियन्त्रण गर्नमा सघाउ पुर्‍याउँछ ।

– प्रोस्टेड ग्लाण्ड र बाथको समस्या भएका मानिसलाई पनि सिस्नोले राहत प्रदान गर्छ ।

– सिस्नो छाला र कपालका लागि निकै उपयोगी मानिन्छ । यसले अनुहार चम्किलो बनाउनुका साथै दाग हटाउनको लागि पनि मदत पुर्‍याउँछ ।

– यसले कपाल सिल्की बनाउन सहयोग गर्छ भने कपाल र्झनबाट रोक्ने काम गर्छ ।

– सिस्नोले शरिरमा रगतका नयाँ सेल बनाउनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । यसले डिएनए क्षयीकरण हुनबाटसमेत रोक्ने काम गर्छ ।

– पिसावको संक्रमण हुनेहरुले पनि नियमित सिस्नो सेवन गर्दा फाईदाजनक हुन्छ ।

– शरीरमा भएका विभिन्न एलर्जीको समस्या समाधानमा पनि सिस्नोले मदत पुर्‍याउने गर्छ ।

– शरिर दुख्ने समस्याको उपचार गर्नु छ भने पनि आजैबाट नियमित सिस्नोको प्रयोग गर्दा हुन्छ ।

बहुउपयोगी सिस्नो

– सिस्नो जती काट्यो त्यति पलाउने भएकाले खेती गरे पनि लाभ उठाउन सकिन्छ । यसलाई तारे होटेलदेखि विदेशमासमेत विक्री गर्न सकिन्छ ।

– औषधीको प्रयोजनका लागि सिस्नोको अत्याधिक माग हुने भएकाले यसलाई विदेश निर्यात गरेर आर्थिक लाभ लिन सकिन्छ ।

– यो मानिसको लागि मात्र नभई जनावरका लागि पनि स्वस्थकर मानिने अनुसन्धानले देखाएको छ । गाई भैसीलाई सिस्नो खुवाउदा निरोगी हुनुको साथै दुध पनि बढी दिने गर्छ ।

– सिस्नोको फुल र जरा कुखुरालाई खुवाएर आण्डा उत्पादनलाई बढाउन सकिन्छ ।
– यसको जरा औषधीको रुपमा प्रयोग गरिन्छ ।

– सिस्नोबाट क्याल्सीयम, प्रोटिन, भिटामिन सी, फ्याट, कार्वोहाइड्रेट, फाइवर, फस्फोरस र फलामजस्ता तत्व पाइन्छ ।

लेखक होटेल सोल्टी क्राउन प्लाजाका सेफ हुन्

Continue Reading…

किन बस्दैनन् हेटौंडामा पर्यटक ? राजमार्गमै निर्भर छन् होटल

२९ कात्तिक, हेटौडा । पर्यटकीय सम्भावना बोकेर पनि ओझेलमा परेको क्षेत्र हो हेटौंडा । स्थानीय पर्यटन व्यवसायीकै भनाइमा यहाँ पर्यटकीय गतिविधि लगभग शून्य छ । यहाँका होटलहरु राजमार्गका यात्रुहरुमा मात्र निर्भर छन् ।

हेटौंडाको पर्यटक आगमन वर्षौंदेखि एउटै रफ्तारमा छ, बाइरोडको मोड छिचोल्दै गुड्ने डिजेल गाडीजस्तो । खासै पर्यटकीय गतिविधि नहुनु र पर्यटकको आगमन दरमा तीव्रतर वृद्धि नआउनुले हेटौंडामा ठूला लगानीसहितका होटलहरु भित्रन सकेका छैनन् ।

पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज र चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको मिलनविन्दु नजिकै भए पनि हेटौंडाले खासै पर्यटकलाई भित्र्याउन सकेको छैन । हेटौंडाका होटलहरु अहिले दुई पाटोबाट मात्रै धानिएका छन्, सडकमार्ग भएर आवात–जावत गर्दा बास बस्ने पाहुना र अर्को सभा सेमिनार तथा प्रादेशिक प्रशासनिक काममा आउने सेवाग्राही । यसबाहेक हेटौंडा नै घुम्न भनेर आइपुग्ने पर्यटकको संख्या निकै न्यून छ ।

मकवानपुरकै थाहा नगरपालिका (दामन, पालुङ, चित्लाङ र बज्रबाहराही क्षेत्र) मा पर्यटकीय चहलपहल बाक्लो छ । मार्खु र कुलेखानी आसपासको मानवनिर्मित ताल इन्द्रसरोबरको आसपास क्षेत्रमा पनि दैनिक सयौं पर्यटक पुग्छन् । तर, हेटौंडाले ती पर्यटकलाई आफूसम्म तान्न सकेको छैन ।

धेरैलाई हेटौंडामा पनि घुम्न मिल्ने गज्जबका स्थानहरु छन् भन्ने जानकारी नै छैन । त्यसैले हेटौंडाको पर्यटकीय चहलपहल र होटलहरु सुस्त गतिमा चलिरहेका छन् । हेटौंडाको सहीद स्मारक वर्षमा ५ लाख पर्यटकले घुम्ने स्थान हो ।

यहाँ विभिन्न जिल्लाबाट नै पर्यटकहरु आउँछन्, तर राजमार्गको सहज पहुँच रहेका कारण यहाँ आएकालाई घुमफीर गर्न बढीमा ३ घण्टा नै काफी नै हुन्छ । त्यसपछि हेटौंडामा कहाँ घुम्न जाने जिल्ला बाहिरका आन्तरिक पर्यटकलाई कुनै पत्तो छैन । हेटौंडा सहीद स्मारक आउनएर घुम्नेहरु किन सौराह लाग्छन् कि त सिमभञ्ज्याङ । हेटौंडामा एक रात पर्यटकलाई बसाउने गरी कुनै सम्भावित गन्तब्यलाई प्रर्वद्धन गरिएका छैनन् ।

पर्यटकीय क्षेत्रका रुपमा सम्भावना बोकेका हेटौंडा आसपास अन्य क्षेत्र र स्थानलाई महत्वकासाथ प्रचारप्रसार र प्रवद्र्धन नगरिँदा नै यस्तो अवस्था आएको बताउँछन्, होटल संघ मकवानपुरका सहल्लाहकार तथा होटल व्यवसायी बिष्णुगोपाल महर्जन ।

हेटौंडामा मोटल एभोकाडो एन्ड अर्किड रिसोर्ट, होटल प्रकाश इन्टरनेशनल, हेटौंडा रिसोर्ट, होटल सीमा, होटल सामना, होटल लोकप्रिय, होटल लिडो इन लगायत केही होटलमात्रै स्तरीय मानिन्छन् । होटल प्रकाशलाई अझ विस्तार गरेर तीनतारे होटल बनाउने घोषणा व्यवस्थापनले गरिसकेको छ ।

होटल सामाना पनि केही समयअघि मात्रै खुलेको हो । यीबाहेक हेटौंडामा साना लजहरु र होटलहरु नभएका होइनन् । बसपार्क क्षेत्रलाई लक्षित गरेर साना लगानीमा थुप्रै होटलहरु खुलेका छन् । तर, उनीहरु पर्यटकभन्दा बढी राजमार्गका यात्रुमा बढी लक्षित र निर्भर छन् ।

हेटौंडामा रहेका विभिन्न मठ मन्दिर तथा शक्तिपठीहरुको प्रचार गर्न स्थानीय सरकार चुकेको छ । चुरियामाई मन्दिर, भुटानदेवी मन्दिर, मनकामना मन्दिर, कुष्माण्ड सरोबर त्रिवेणी धाम, त्रिखण्डेश्वर महादेव, वनसखण्डी देवीको मन्दिर लगायतका स्थान हेटौंडाका धार्मिक आकर्षणका केन्द्र हुन् । तर, हेटौंडाबाहिर यस्ता मन्दिरको प्रचार गर्न स्थानीय स्तरमा खासै प्रयास भएको छैन ।

हेटौंडा नजिककैको मकवानपुरगढी दरबार, एसियाकै पहिलो दागी गरिएको चुरिया सुरुङमार्ग, मूर्ति बगैँचा, हेडौंडाको सहीद स्मारक, पुष्पलाल स्मृतिपार्क, जुरेथुम, चिसापानी गढी लगायतका थुप्रै पर्यटकीय स्थलबारे पनि जिल्लाबाहिर प्रचार भएको छैन । यी गन्तब्यहरु आन्तरिक पर्यटकका लागि आकर्षक स्थल हुन सक्छन् । तर, यसकाबारेमा प्रचार–प्रसार गर्ने काम लगभग शून्य जस्तै छ ।

यिनै कारणहरुले हेटौंडाको पहिचान एउटा औद्योगिक तथा हरित नगरीबाट फराकिलो भएर ‘पर्यटकीय नगरी’तर्फ उन्मुख हुन सकिरहेको छैन । नजिकैको सौराहमा विदेशी पर्यटकको आइरो लाग्दा हेटौंडा पर्यटकको पखाईमा झिँगा धपाउँदै बस्नु परेको छ ।

पर्सा वन्यजन्तु आरक्षमा हुने जंगल सफारीलाई प्रवद्र्धन गरेर हेटौंडमा पर्यटकको बास बस्ने वातावरण तयार गर्ने हो भने हेटौंडाले पर्यटकीय सम्भावनालाई ‘क्यास’ गर्न सक्ने बताउँछन्, मकवनपुर उद्योग वाणिज्य संघका बरिष्ठ उपाध्यक्ष माधव न्यौपाने ।

‘पहिले भारतीय पर्यटकले हेटौंडालाई धेरै रोज्थे, तर बाराको सिमारामा तारे होटल नै खुलेपछि यता आउने भारतीय पनि उतै रोकिए,’ उनी भन्छन्,‘अब हेटौंडाले पनि उनीहरुलाई यहाँसम्म तान्ने गरी प्याकेजहरु बनाउनुपर्छ ।’

ब्यवसायी महर्जनको अनुभवमा कुनै बेला तराई र भारतको सीमा क्षेत्रका धनाढ्य परिवारले हेटौंडाको होटल नै बुक गरेर विवाह, व्रतवन्ध लगायतका कार्यक्रम गर्थे । तर, अहिले अवस्था त्यस्तो छैन, तराईमा पनि स्तरीय होटलहरु खुल्न थालेका छन् । त्यसैले अब हेटौंडा भारतीय पर्यटकको रोजाइमा पनि पर्र्ने क्रम घट्दै गएको छ ।

हेटौंडामा अझै पनि ठूला र सुविधासम्पन्न सभा/सेमिनार गर्ने हलको अभाव छ । त्यसका कारण ठूला कार्यक्रम पनि हेटौंडामा गर्न गाह्रो रहेको बताउँछन् मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष कृष्ण कटुवाल । उनको भनाइमा हेटौंडामा अहिले पनि ठूला हलसहितका होटल खुल्ने हो भने यहाँ लगानीको जोखिम छैन ।

‘यहाँको मौसम र वातावरण अत्यन्तै राम्रो छ, तराई र भारतबाटै पनि सभा सेमिनारका लागि यहाँ पाहुना आउन सक्छन्,’ उनी भन्छन्,‘तर, हामीसँग ठूलो सभा हलसहितका होटलहरु छैनन् । सार्वजनिक हलहरु पनि सुविधासम्पन्न छैनन् । ’

हेटौंडा अब प्रदेशको स्थायी राजधानी बने अझ यस्तो समभावना फैलिएर जाने उनको भनाइ छ । अहिले अस्थायी राजधानी तोकिएपछि नै होटलहरुमा औपचारिक कार्यक्रमका गतिविधि बाक्लिएका छन् ।

अहिले हेटौंडामा उद्योग वाणिज्य संघका दुई हलहरु बढी प्रयोगमा आउँछन् । जुन निकै पुराना छन् । जहाँ सामान्य एसीसमेत जोडिएको छैन । जस्तामुनिको हलमा कार्यक्रम गर्नुपर्ने बाध्यताका कारण केही ठूलो जमघट हेटौंडामा गर्न गाह्रो छ ।

मोटल एभोकाडो र हेटौंडा रिसोर्टमा पनि साना हलहरु त छन् । तर, अली ठूलो कार्यक्रम गर्न त्यहाँ पनि हम्मे–हम्मे पर्छ ।

यतिमात्रै हैन, हेटौंडामा आधुनिक सुविधासहितका होटलहरु खुलेका छैनन् । जसका कारण प्रिमियम सुविधा लिन चाहानेहरु हेटौंडामा बस्न रुचाउँदैनन् । तर, अब सम्भावना देखेर केही लगानीकर्ता हेटौंडामा तारे होटल खोल्न कस्सिएका छन् ।

तर, पुराना लगानीकर्ताहरु हेटौंडामा स्थायी राजधानी तोकिए हेटौंडामा होटलमा लगानी ओइरिनिेमा आसावादी छन् । मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष कृष्ण कटुवाल अहिले हेटौंडाका व्यवसायीहरु ‘पर्ख र हेर’ को अवस्थामा रहेको बताउँछन् ।

‘होटल व्यवसायी मात्रै हैन, अन्य क्षेत्रका व्यवसायी पनि स्थायी राजधानी हेटौंडा तोकिन्छ कि तोकिँदैन भनेर हेरिरहेका छौं,’ उनी भन्छन्,‘यदि हेटौंडा प्रदेशको राजधानी भयो भने यहाँ लगानीको ओइरो लाग्छ ।’

हेटौंडाले भरपुर पर्यटक नपाइरहेका बेला मकवानपुरको उत्तरी क्षेत्रमा भने पर्यटकको आगमन वर्षेनि वृद्धि हुँदै गएको छ । काठमाडौंबाट नजिक रहेका कारण पनि दामन, पालुङ, टिुष्टुङ, बज्रबाराही, चित्लाङ, कुलेखानी, मार्खु लगायतका क्षत्रेमा पर्यटक आवागमन बढ्दो दरमा छ । त्यसैका कारण यो क्षेत्रमा पर्यटकीय होटलहरु थपिने क्रम तीव्र छ ।

दामनमा रहेको एभरेष्ट पानोरमा होटलले त वर्षैपिच्छे पर्यटक लक्षित प्याकेजहरु घोषणा गर्ने गरेका छन् । चित्लाङ र बज्रबाराहीमामा पनि होमस्टे फस्टाएका छन् ।

मकवानपुरको उत्तरी क्षेत्रमा पर्यटहरुको बसाइ लम्ब्याउन पनि प्याकेजहरु बनाउनुपर्ने व्यवसायी बताउँछन् । हेटौंडामा भने सम्भाब्यता रहेका गन्तब्यहरुको प्रचारप्रसार राष्ट्रिय स्तरमा नै गनुैपर्ने माग उनीहरुको छ ।

होटल संघ मकवानपुरले वर्षमा एकपटक अंग्रेजी नयाँ वर्षमा सडकमा नै फुड फेस्टिभल गर्ने गरेको छ ।

मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघदेखि अन्य संघसंस्थाले वर्षैपिच्छे हेटौंडा, पालुङ, मनहरी र टिुष्टुङमा स्थानीय महोत्सवहरु आयोजना गर्ने गरेका छन् । तर, यसले अपेक्षित रुपमा पर्यटन प्रवद्र्धन गर्न सकेका छैनन् ।

यस्तै हेटौंडामा समय–समयमा प्रहरी प्रशासनले ‘अवैध गतिविधि’ रोक्ने नाममा चलाउने अभियानका कारण ठूला होटलहरु पनि मर्कामा परेको सल्लाहकार महर्जन बताउँछन् ।

‘हेटौंडाको राप्ति किनारमा विचरण गर्दै ढिँडो, माछा र लोकल रक्सी खान आउनेहरु पहिले धेरै हुन्थे,’ उनी सम्झन्छन्,‘मापसे चेकिङ कडा भएपछि हेटौंडाले त्यस्ता पाहुना पनि गुमाएको छ ।’

प्रदेशको प्रशासनिक काम तथा कार्यालय प्रयोजनका कामले हेटौंडा आउनेहरु बढेका नै छन् । तर, ठूलो रुपमा होटलमा ठूलो दरमा त्यस्ता पाहुना बढेको तथ्यांक व्यवसायीसँग छैन ।

अब पनि मकवानपुरको विशिष्ट चिनारीहरुलाई एकीकृत रुपमा समेटेर प्रचारप्रसारको अभियान नचलाए हेटौंडा ‘पर्यटकविहीन’ शहर बन्ने डर व्यवसायीलाई छ ।

त्यसैकारण उनीहरुको प्रश्न छ, ‘कति दिन राजमार्गका यात्रुका भरमा होटल चलाइरहने ? केही त स्थानी सरकार प्रदेश सरकारले सोचोस्, हामीलाई पनि परिचालन गरोस् ।’

Continue Reading…

स्वेताले कसको मुटुमा शासन गरिन् ?

स्वेता खड्का नेपाली चलचित्रमा नाम चलेकी नायिका हुन् । ‘कान्छी’ चलचित्र आफैले निर्माण गरेकी स्वेताले बाहिरी ब्यानरको चलचित्रमा भने काम नगर्ने पक्का जस्तै छ । स्वेताले तत्काल अर्को चलचित्र बनाउने संभावना पनि कम छ ।

किनकी, उनी यतिबेला माझी बस्ती निर्माणमा तल्लिन छिन् । माझी बस्तीलाई जसरी पनि निर्माण गरिसक्ने उनको योजना निरन्तर रुपमा अगाडि बढिरहेको छ । उनै स्वेता खड्काको सामाजिक संजाल दैनिक रुपमा केही न केही कुराले भरिएको हुन्छ ।

स्वेताले सामाजिक संजाल फेसबुकमा राखेको एउटा स्टाटसले भने धेरै कुरा बोलेको देखिन्छ । उनले लेखेकी छिन्–‘शासन त म हरेक ठाउँमा गर्छु । मन पराउने मान्छेको मुटुमा, नपराउने मान्छेको दिमागमा ।’स्वेताको यो स्टाटसलाई विभिन्न कोणबाट पनि विश्लेषण गर्न सकिन्छ । स्वेता खड्काले कसको मुटुमा र कसको दिमागमा शासन गरिरहेकी होलिन्, यो भने वुझ्न कठिन छ ।

तर, पनि नायिका खड्काले भने एउटै वाक्यमा धेरै कुरा बोल्न खोजेकी छिन् ।

Continue Reading…

सहुलियत कर्जा लिन बैंकको आग्रह

२९ कात्तिक, काठमाडौं । सहुलियत कर्जा लिन बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेका छन् । बिहीबार सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै क, ख र ग वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले सहुलियत कर्जा लिन सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेका हुन् ।

क, ख र ग वर्गका बैंक, वित्तका छाता संगठनहरु नेपाल बैंकर्स एशोसिएसन, डेभलपमेन्ट बैंकर एशोसिएसन र वित्त कम्पनी संघले सहुलियत दरको कर्जा लिन सार्वजनिक सूचना नै जारी गरेका छन् ।

शिक्षित युवा, स्वरोजगार, विदेशबाट फर्केका युवा परियोजना, महिला उद्यमशिल, दलित समुदाय व्यवसाय विकास, उच्च र प्राविधिक तथा व्यवसायिक शिक्षा, भूकम्प पीडितको निजी आवास निर्माण एवम् व्यवसायिक कृषि तथा पशुपंक्षी जस्ता कर्जामा सहुलियत दिने चालु आर्थिक वर्षको बजेटमा नै व्यवस्था गरिएको छ ।

यस अघि राष्ट्र बैंकलेसमेत यस्तो कर्जा लिन आग्रह गरेको थियो । कर्जामा तोकिएको ब्याज अनुदानसम्बन्धी व्यवस्थालाई कार्यान्वयन गर्न राष्ट्र बैंकले ‘सहुलियतपूर्ण कर्जाका लागि ब्याज अनुदानसम्बन्धी एकीकृत कार्यविधि २०७५’ जारी गर्दै परिपत्र गरिसकेको छ ।

यस्तो कर्जा उपलब्ध गराउन पनि गत असोज ११ गते राष्ट्र बैंकले बैंकहरुलाई परिपत्र गरेको थियो ।

Continue Reading…

गण्डकीमा होमस्टेलाई अनुदानः निवेदन दिनुस्, ४ लाख खातामै आउँछ

२९ कात्तिक, पोखरा । तीन सय गाउँमा होमस्टे (घरबास) सञ्चालन गर्ने नीति लिएको गण्डकी प्रदेश सरकारले अनुदान प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ ।

सरकारले होमस्टे सञ्चालन र त्यसका लागि अनुदान उपलब्ध गराउन प्रस्ताव आह्वान गरेको हो । ३ सय वटा गाउँमा होमस्टे सञ्चालन अनुदानका लागि बजेटमार्फत ३० करोड रुपैयाँ बिनियोजन गरेको छ । होमस्टे सञ्चालन कार्यविधि बनाएसँगै अनुदान कार्यविधि बनाएर सरकारले प्रस्ताव पेश गर्न आह्वान गरेको हो ।

कार्यविधि अनुसार प्रक्रिया पुर्‍याएर अनुदानका लागि उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालयमा निवेदन पेश गर्न सकिनेछ । ‘३ सय गाउँलाई नमूना पर्यटकीय गाउँको रुपमा विकास गर्न होमस्टे सञ्चालन गर्ने गरी सरकारले नीति तथा कार्यक्रम र बजेट ल्याएको छ’ पर्यटनमन्त्री विकास लम्सालले भने, ‘स्थानीय तहसँगको समन्वयमा जुनसुकै गाउँले पनि प्रक्रियाअनुसार अनुदान लिन प्रस्ताव पेश गर्न सक्नेछन् ।’

होमस्टे सञ्चालन गर्न बढीमा १० लाख रुपैयाँ अनुदान पाइनेछ । कम्तीमा एउटा स्थानीय तहमा एउटा होमस्टे सञ्चालन गर्ने गरी प्रस्ताव आउने अपेक्षा सरकारको छ । सञ्चालन भइरहेका र नयाँ चलाउन चाहने दुबैले व्यवस्थापन समितिमार्फत होमस्टेको पूर्वाधार विकासका निम्ति अनुदान रकम माग गर्न सक्नेछन् ।

‘सामुदायिक घरबास सञ्चालन व्यवस्थापन समितिबाट गाउँपालिकाले अनुमति दिएको कागजातसहित प्रस्ताव आह्वान गरेको मितिले ३० दिनभित्र निर्दिष्ट अनुदानका लागि पेश गरेपछि सम्झौता हुनेछ’ अनुदान कार्यविधिले भनेको छ, ‘परियोजना प्रस्ताव स्वीकृत भई सम्झौता गरेको १५ दिनभित्र होमस्टे समितिले कार्य सञ्चालन गर्नु पर्नेछ ।’

सम्झौतापछि मन्त्रालयले पहिलो किस्ताका रुपमा ४० प्रतिशत अर्थात ४ लाख रुपैयाँ समितिको खातामा हाल्ने व्यवस्था अनुदान कार्यविधिमा छ ।

‘सबै प्रक्रिया पूरा भएर सम्झौता भएसँगै ४ लाख रुपैयाँ सिधै समितिको बैंक खातामा पहिलो किस्ताका रुपमा अनुदान जानेछ,’ पर्यटनमन्त्री लम्सालले भने, ‘प्रस्ताव स्वीकृत भई सम्झौता गरेको १५ दिनभित्र होमस्टे समितिले कार्य सञ्चालन गर्नु पर्नेछ । स्थानीय तह, मन्त्रालय र मातहतका कार्यालयलाई त्यसको जानकारी गराउनु पर्नेछ ।’

सरकारले होमस्टे सञ्चालन गर्न अनुदान दिने १० लाख रुपैयाँको १० प्रतिशत अर्थात १ लाख रुपैयाँ सम्बन्धित गाउँपालिका वा होमस्टे व्यवस्थापन समितिले अनिवार्य साझेदारी गर्नुपर्ने व्यवस्था कार्यविधिमा छ । मन्त्रालयको पर्यटन हेर्ने महाशाखा प्रमुखको संयोजकत्वमा गठित मूल्यांकन समितिले अनुदानका लागि प्रस्ताप प्रस्तावको मूल्यांकन गरी छनोट गर्नेछ ।

होमस्टे सञ्चालनको दर्ता र नविकरण गरिएको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि, परियोजनाको लागि स्थानीय तहको सिफारिस, परियोजनाको लागि अन्य साझेदार संस्था भए सो सम्बन्धि विवरण र परियोजना सञ्चालन गर्ने सामूहिक प्रतिवद्धताको निर्णय अनुदानका लागि पेस गर्न अनिवार्य चाहिने कार्यविधिले तोकेको छ ।

अनुदान रकम केमा खर्च गर्ने ?

सरकारले होमस्टे चलाउन प्रदान गर्ने अनुदानको रकम केमा खर्च गर्ने भन्ने कार्यविधि पनि बनाएको छ । होमस्टे सञ्चालन तथा प्रवद्र्धनसँग सम्बन्धित पर्यटक सूचना केन्द्र, सामुदायिक भवन, बहुउद्देश्यीय भवन, सार्वजनिक सभागृह, प्रदर्शनी स्थलमा अनुदानको रकम व्यवस्थापन समितिले खर्च गर्न आउने छन् ।

होमस्टे गाउँलाई व्यवस्थित बनाउन पूर्वाधार निर्माण र पर्यटकीय महत्वका विषयमा अनुदानको रकम खर्च गर्न मिल्ने कार्यविधिमा छ ।

होमस्टे व्यवस्थापन समितिले हस्तकला केन्द्र, कोसेली घर, सौगात गृह, साँस्कृतिक संग्राहलय, सार्वजनिक पुस्तकालय, पार्क र उद्यान, भ्यूटावर बनाउन प्रवेशद्वार, पदमार्ग¸ ढुंगेमार्ग बनाउन यो रकम खर्च गर्न सक्नेछन् । फोहोरमैला प्रशोधन तथा व्यवस्थापन प्लान्ट, स्वच्छ खानेपानीको प्रवन्ध, ढल व्यवस्थापन, इन्टरनेट, टेलिफोन वा विद्युत सुविधाका लागि खर्च गर्न मिल्ने गरी सरकारले रकम बाँड्न लागेको हो ।

अहिलेसम्म सरकारले ल्याएको बजेट कार्यान्वयन गर्न सकेको छैन । सरकारले प्रकाशित गरेको सूचनाअनुसार अबको एक महिनाभित्र ३ सय वटै गाउँबाट होमस्टे चलाउन प्रस्ताव आए पहिलो किस्ताको रुपमा १२ करोड रुपैयाँ सरकारले होमस्टे व्यवस्थापन समितिलाई रकम बाँड्ने छ ।

कम्तीमा ५ घरधनीले सामूहिक रुपमा सञ्चालन गरेको होमस्टेलाई सामुदायिक ग्रामीण होमस्टे, ग्रामीण तथा सहरी क्षेत्रमा निजी स्तरमा सञ्चालित होमस्टेलाई निजी होमस्टेका रुपमा सरकराले रकम उपलब्ध गराउने छ ।

ग्रामीण तथा सामुदायिक होमस्टे सञ्चालन गर्न पाहुनाका लागि छुट्टै १ कोठाको व्यवस्थापन गरी न्यूनतम २ बेड भएको राख्नुपर्ने प्रावधान छ । घरायसी र वातावरणीय सरसफाइको राम्रो व्यवस्था हुनुका साथै शौचालय र स्नानगृहको पनि अनिवार्य व्यवस्था होमस्टे सञ्चालन कार्यविधिले व्यवस्था गरेको छ ।

सामुदायिक होमस्टेको हकमा कम्तीमा १ सामुदायिक भवन अनिवार्य हुनुपर्ने नियम छ । सहरी तथा व्यक्तिगत होमस्टेको सञ्चालन गर्न न्यूनतम ४ बेड र २ कोठाको व्यवस्था हुनुपर्नेछ । साथै इमेल तथा इन्टरनेटको अनिवार्य व्यवस्था गर्नुपर्ने विधिमा उल्लेख छ ।

सरकारले २०२२ मा पर्यटन वर्ष मनाउँदै २० लाख पर्यटक भित्राउने लक्ष्य राखेको छ । त्यसका लागि पनि ३ सय गाउँलाई नमूना पर्यटकीय गाउँ बनाउँदै होमस्टे सञ्चालन गरेर थप बल पुर्‍याउने सरकारको योजना छ ।

Continue Reading…

कोलम्बो प्रोसेसको बैठक काठमाडौंमा शुरु

२९ कात्तिक, काठमाडौं । वैदेशिक रोजगारीका लागि कामदार पठाउने राष्ट्रहरुको साझा मञ्च कोलम्बो प्रोसेसको छैटौं बैठक विहिबारदेखि काठमाडौंमा शुरु भएको छ ।  होटल शोल्टीमा शुरु भएको बैठकमा आज पहिलो दिन सदस्य राष्ट्रका उच्च अधिकारीबीच छलफल हुनेछ ।

बैठकको अध्यक्षता श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका सचिव महेश दाहालले गरिरहेका छन् ।  भोलि हुने १२ देशका मन्त्रिस्तरीय बैठकको प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले उद्घाटन गर्ने कार्यक्रम रहेको मन्त्रालयका प्रवक्ता नारायण रेग्मीले जानकारी दिए । उनका अनुसार मन्त्रीस्तरीय बैठकको अध्यक्षता श्रम मन्त्री गोकर्ण बिष्टले गर्नेछन् ।

मञ्चमा नेपालसहित भारत, पाकिस्तान, अफगानिस्तान, बंगलादेश, कम्बोडिया, चीन, इन्डोनेशिया, फिलिपिन्स, श्रीलंका, थाइल्याण्ड र भियतनाम गरी १२ देश र ८ पर्यवेक्षक राष्ट्र आवद्ध छन् । नेपाल २९ मार्च २०१७ देखि कोलम्बो प्रोसेसको अध्यक्ष राष्ट्रका रुपमा रह्रदै आएको छ ।

सन् २००३ मा श्रीलंकामा आयोजना भएको वैदेशिक रोजगारीका लागि कामदार पठाउने एसियाका स्रोत मुलुकका श्रम आप्रवासन मन्त्रालय स्तरीय परामर्श कार्यक्रम पश्चात यो संगठनको स्थापना भएको हो ।

कोलम्बो प्रोसेस बैठकमा अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवासन र सम्झौतामा आधारित श्रमका विषयमा सम्बन्धित मुलुकबीच छलफल हु्रदै आएको छ । कोलम्बो प्रोसेसको मन्त्री स्तरीय बैठक प्रत्येक दुई-दुई वर्षमा र श्रम सचिव स्तरीय बैठक हरेक वर्ष हुने गरेको छ ।

Continue Reading…

ग्याष्ट्रिक छ ? खानापानबाटै यसरी निको पारौं

‘नेपालीको साझा रोग के हो ?’

ठट्यौली जवाफ छ, ‘ग्याष्ट्रिक ।’

ठट्यौली मात्र होइन, यर्थाथ पनि हो यो । अधिकांश नेपालीसँग मिल्नै एउटै रोग छ भने, त्यो ग्याष्ट्रिक नै हो । किन नेपालीहरुलाई ग्याष्ट्रिक हुन्छ ? यसको सटिक जवाफ हो, ‘खराब खानपान ।’

खाना र खाना खाने शैलीको कारण नेपालीहरु यस समस्याबाट ग्रसित छन् । झट्ट सुन्दा र झेल्दा सामान्य लाग्छ, ग्याष्ट्रिक । तर, पेटसँग सम्बन्धित यो समस्याले समग्र स्वास्थ्यमा प्रतिकुल असर पार्छ । समयमा नै यसबाट छुटकारा पाउन सकिएन भने दीर्घकालिन पीडा बन्छ यो । ग्याष्ट्रिक आफैमा यस्तो रोग हो, जसले अरु संकटको जन्म दिन्छ ।

के हो ग्याष्ट्रिक ?

गाउँघरतिर यसलाई ‘ग्याँस’ वा ‘गानो’ पनि भनिन्छ ।

ग्याष्ट्रिकको अर्थ पेटको भित्री भाग सुन्निनु हो । पेटमा ग्यास भरिएर ग्यास्ट्राइटिस हुन्छु भन्नु गलत हो । यो त ग्यासट्राइटिसको एउटा लक्षण मात्र हो । ग्यासट्राइटिस भएमा फुलेको, पेटमा हावा भरिएको अनुभव हुने, राम्रासँग खाना नपच्ने, लामो समय खाना नखादा पेट पोल्ने, खान मन नलाग्ने, ढ्याउ आइरहनेलगायतका समस्या हुने गर्छ ।

यसले पाचन प्रकियामा पनि बाधा उत्पन्न गर्छ । जसले गर्दा शरिरमा रगत, क्याल्सीयमको कमी हुनेदेखि विस्तारै अल्सर र क्यान्सरसम्म समस्या निम्त्याउने गर्छ । त्यसैले ग्यासट्राइटिसको समयमै उपचार गर्न जरुरी हुन्छ । खानाबाटै पनि यसलाई निको पार्न सकिन्छ :

एन्टिअक्सिडेन्टयुक्त खानेकुरा

एन्टिअक्सिडेन्टयुक्त खानेकुराले सुन्निएको पेटेको पेटको भित्रि तहलाई कम गर्छ । एन्टिअक्सीयाण्टयुक्त खाना भनेका भिटामिन सी, ए, ˆल्याभोनोइड, क्यारोटेनोइड, फाइटोकेमिकल हुने गर्छन् । ताजा फलफूलहरु, सागसब्जी, प्याज, लसुन, अदुवा, बेसार, ब्रोकाउली, बन्दाकोबी, कालो चामललगायतका खाद्यपदार्थमा एन्टिअक्सिडेन्ट मात्रा अत्याधिक हुने गर्छ ।

प्रोबायोटिकयुक्त खाना

ग्यास्ट्राइटिसको मख्य कारणमध्येको एक हो हेलिकोब्याक्टर पाइलोरी ब्याक्टेरिया । प्रोवायोटिकयुक्त खानाले त्यस्ता व्याक्टेरियालाई नष्ट गर्छ । दही, मोही, प्रोबायोटिक सप्लीमेण्ट आदी खाद्यपदार्थमा प्रोवायोटिकको मात्रा अत्याधिक हुने गर्छ ।

लसुन

लसुलाई आयुर्वेदले पनि निकै महत्वपूर्ण खानाको रुपमा लिने गर्छ । यसलाई वर्षौदेखि घरेलु औषधीको रुपमा पनि प्रयोग गरिदै आइएको छ । लसुनलाई काँचै पनि सेवन गर्न सकिन्छ ।

यसमा प्राकृतिक एन्टीबायोटिक, एन्टीइन्ˆलामेटरीलगायतका तत्व हुने गर्छन् । जसले हेलिकोब्याक्टर पाइलोरी ब्याक्टेरियालाई नष्ट गर्नमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने गर्छ । त्यतिमात्र नभएर लसुनले ग्यास्ट्राइटिसले पेटमा पार्ने असरलाईसमेत कम गर्दै लैजान्छ ।

फाइबरको प्रयोग

ग्यास्ट्राईटिसको समस्या समधानमा फाइवरयुक्त खानाले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छ । यस्ता प्रकारका खानाले पाचन पक्रियासम्बन्धि समस्यालाई पनि निराकरण गर्ने विभिन्न अध्ययनले देखाएका छन् । हार्बड स्कुल अफ पब्लीक हेल्थको खोजअनुसार बढी फाइबर भएका खानाको सेवन गर्दा अल्सरको सम्भावना ६० प्रतिशतले कमी भएर जाने गर्छ ।  अल्मोण्ड, आँटा, ब्राउन राइस, चिया सिड, आलस, पानीमा भिजाइएको गेडागुडी, टुसा उमारिएको गेडागुडी, फलफूल, सागसब्जीलगायतका खाद्यपदार्थमा फाइवरको मात्रा बढी हुने गर्छ ।

स्वस्थकर प्रोटिन

प्रटिनयुक्त खानाको प्रयोगले मात्र ग्यासट्राईटिसको समस्या समाधान हुँदैन । हर्मोन र एन्टीवायोटिक वढी प्रयोग गरिएको मासुबाट स्वस्थकर प्रोटिन प्राप्त गर्न सकिदैन । यस्ता प्रोटिनले ग्यास्ट्राइटिसको असरलाई झन बढाउने काम गर्छर् । घाँस खुवाइएको पशु, खुला पालिएका कुखुराको मासु, खोर वाहीरको अण्डा, गेडागुडी, स्पाइरुलिना आदिबाट स्वस्थकर प्रोटिन प्राप्त गर्न सकिन्छ ।

स्वस्थकर फ्याट

बढी तताइएको तेलयुक्त खानेकुराहरु जस्तो की ससेज, आलु, चिप्स, समोसा, जुलेवी र मासुमा पाइने वोसोलाई अस्वस्थकर फ्याटको रुपमा लिइन्छ ।

यस्ता प्रकारका फ्याटलाई सकेसम्म आफ्नो दैनिकीबाट टाढा राख्न जरुरी हुन्छ । त्यसको सट्टामा उमेगा ३ फ्याटी एसीडको प्रयोग गर्न सकिन्छ । जुन स्वस्थकर फ्याट हो । यसको दिनहु सेवनले ग्यास्ट्राइटिसको असर विस्तारै कम भएर जाने गर्छ । माछाको तेल, अल्मोण्ड, काजु, एभोकाडो, आलस, चिया सिडआदिबाट उमेगा ३ प्राप्त गर्न सकिन्छ ।

Continue Reading…

मध्य–भोटेकोशीविरुद्ध सीडीओ कार्यालयमा उजुरी

२९ कात्तिक, सिन्धुपाल्चोक । सिन्धुपाल्चोकमा निर्माणाधीन १०२ मेगावाटको मध्यभोटेकोशी जलविद्युत आयोजनाविरुद्ध बाह्रबिसे नगरपालिकाले जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा उजुरी दिएको छ । कर्मचारी सञ्चयकोषका कर्मचारी, संस्थापक सेयरधनी संस्था र ऋणदाता संस्थाका कर्मचारीका लागि सेयर खुला गरेकै दिन नगरपालिकाले उजुरी दिएको हो ।

मध्यभोटेकोशी जलविद्युत आयोजना सुरु गर्दा आयोजना प्रभावित क्षेत्रमा विभिन्न सहयोग गर्ने लिखित प्रतिवद्धता गरेपनि आजसम्म आयोजनाले कुनै पनि काम नगरेकाले उजुरी दिएको बाह्रविसे नगरपालिकाका मेयर निमफुञ्जो शेर्पाले जानकारी दिए ।

बह्रविसे नगरपालिकाका मेयर शेर्पा सहितको टोलीले मध्य भोटेकोशी जलविद्युत आयोजनाका निर्देशक मणिराम काफ्ले, आयोजनाका कम्पनी सचिव टोमलाल सुवेदी, आयोजना प्रमुख सुनिलकुमार लामा र आयोजनाका डिजाइनर विजयलाल श्रेष्ठविरुद्ध प्रशासन कार्यालयमा उजुरी दर्ता गराएका छन् ।

नगरपालिकाले आयोजनाका अख्तियार प्राप्त सबैलाई बोलाएर आयोजना सुरु हुँदाका बखत प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दासँग गरेका लिखित प्रतिवद्धता पूरा गराउन जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई आग्रह गरेको छ ।

‘स्वास्थ्य चौकी र विद्यालय बनेनन्, वडाले रकम पाएनन्’

मध्यभोटेकोशी जलविद्युत आयोजनाले प्रभावित क्षेत्रका स्थानीयलाई सहयोग गर्नका लागि मध्यभोटेकोशी जलविद्युत आयोजना कार्यान्वयन सरोकार समिति गठन गरेर कार्यविधि समेत बनाएर सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता गरेको थियो । सरोकार समितिका संयोजकमा बाह्रविसे नगरपालिकाका मेयर निमफुञ्जो शेर्पा स्वयम् छन् । सरोकार समिति र स्थानीय सरकारले पटकपटक लिखित आग्रह गर्दा पनि आयोजनाले प्रतिवद्धता पूरा गर्न बेवास्ता गरेको शेर्पाले बताए ।

आयोजना प्रभावित साविकको गाति, मार्मिङ, मानेश्वाँरा सहित साविकको ५ गाविसमा सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत वार्षिक बजेट दिएर विभिन्न विकासका कामहरु गर्ने प्रतिवद्धता आयोजनाले गरेको थियो । आयोजनाले गरेको प्रतिवद्धता अनुसार हालसम्म पनि बजेट नदिएको मेयर शेर्पाले बताए । ‘आयोजनाले बजेट दिन्छ भनेर वडाले विकासका योजनाहरु अघि सारेका छन् तर आयोजनाले बजेट नै दिँदैन, हामीलाई काम गर्न नै समस्या भएको छ,’ मेयर शेर्पाले भने ।

आयोजनाको सुरुङ मार्ग लगायत अन्य संरचना निर्माणका क्रममा भत्काएको स्वास्थ्य चौकी, विद्यालय लगायतका अन्य संरचनाहरु समेत अहिलेसम्म निर्माण नगरेको वडा नम्बर ५ का अध्यक्ष बेलबहादुर रोक्काले बताए । आयोजनाले सुरुङ निर्माण गर्दा त्यहाँबाट निस्किका कच्चा पदार्थ (मग)लाई व्यवस्थित रुपमा नराखेको र भोटेकोशी नदीमा फाल्दा नदीले नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ र ७ जोड्ने पुल समेत बगाएको मेयर शेर्पाको भनाइ छ ।

आयोजनाले प्रभावित क्षेत्रमा एम्बुलेन्स दिने, बिग्रेका संरचना निर्माण गर्ने भनेर लिखित प्रतिबद्धता गरेपनि केही पनि पूरा नगरेपछि आफूहरु बाध्य भएर जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा आएको मेयर शेर्पाले बताए । ‘हाम्रो तर्फबाट आयोजनालाई सधैं सहयोग गरिरहेका छौं, तर आयोजनाले स्थानीय सरकार र आयोजना आफैंले बनाएको सरोकार समितिलाई टेरेन,’ मेयर शेर्पाले भने ।

सिन्धुपाल्चोकका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कृष्णप्रसाद अधिकारीले भने दुवै पक्षलाई छलफलमा बोलाउने तयारी गरेको बताए । ‘स्थानीय सरकार र आयोजनाको बिचमा द्वन्द्व हुने अवस्था आयो, शान्ति सुरक्षा नबिग्रीयोस् भनेर प्रहरीलाई समेत भनेका छौं,’ प्रजिअ अधिकारीले भने, ‘छिटो दुवै पक्षलाई बोलाएर निकास निकाल्ने तयारी भइरहेको छ ।’

यसबारे जानकारी लिन आयोजनाका अधिकारीसँग सम्पर्क गर्न खोज्दा स्थापित हुन सकेन ।

चिनियाँ ठेकेदारले पैसा पाएनन्, काममा ढिलाई

जिल्लाको हालसम्मकै ठूलो जलविद्युत आयोजना मध्य भोटेकोशीले हालसम्म ३० प्रतिशत काम पनि सकेको छैन । सन् २०१३ मा निर्माण सुरु भएको यो आयोजनामा व्यवस्थापकीय कमजोरीका कारण आयोजनाले गति लिन नसकेको स्थानीयको आरोप छ ।

२०१३ मा निर्माण सुरु भइ २०१७ को जुनमा आयोजना सक्ने योजनाका साथ काम सुरु भएपनि भूकम्प, नाकाबन्दी र भोटेकोशी बाढीको कारण आयोजनाको काममा ढिलाइ हुँदै आएको छ । त्यसैले म्याद थपिएर सन् २०१९ को जुन महिनामा आयोजना सक्नु पर्ने छ । तर अहिलेको कामको गति हेर्दा अझै लामो समयसम्म पनि आयोजना पूरा हुने संकेत नदेखिएको प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दा एवम् बाह्रविसे नगरपालिकाका मेयर शेर्पा बताउँछन् ।

साढे १४ अर्बको लागानीमा निर्माण हुने मध्यभोटेकोशी आयोजनालाई चाहिने आवश्यक पुँजीका लागि कर्मचारी सञ्चयकोषसँग यसअघि नै ऋण सम्झौता भइसकेको छ ।

साविकको मार्मिङ गाविसको चाकु दोभानबाट भोटेकोशी र चाकु नदीको पानी सुरुङभित्र हालेर सात दशमलव २ किलोमिटर सुरुङबाट गातीको जम्बुमा पावरहाउस निर्माण हुने छ । आयोजनाको मुख्य सुरुङ निर्माणको जिम्मा चिनियाँ ग्वाङसी हाइड्रो इलेक्ट्रोनिक कम्पनीले पाएको थियो । झण्डै ८ अर्बमा चिनियाँ कम्पनीले सुरुङ र पावर हाउस निर्माणको ठेक्का पाएको मध्यभोटेकोशी जलविद्युत आयोजनाले जानकारी दिएको छ ।

आयोजनाले ४५ करोड रुपैयाँ चिनियाँ कम्पनीलाई भुक्तानी दिन बाँकी छ । चिनियाँ पक्षले पटक पटक रकम माग्दा भुक्तानी दिन आलटाल गरेपछि यतिबेला चिनियाँहरुले काममा आलटाल गरेका छन् ।

चिनियाँ ठेकेदारले गरेको कामको पहिला कन्सल्टेन्टबाट पास भएपछि मात्रै भुक्तानी हुन्छ, तर कन्सलटेन्टका दिनेश भण्डारीले ४५ करोडको बिल पास गर्नका लागि २ करोड रुपियाँ माग गरेको स्रोतको दाबी छ । चिनियाँ पक्षले त्यत्रो रकम दिन अस्वीकार गरेपछि भण्डारी लगायतका समूहले भुक्तानी रोक्का गरेको चिनियाँका एक नेपाली सहयोगीले बताए ।

Continue Reading…

फागुन २१ सम्झाउँदै सभामुख महराले गरे सरकारलाई ताकेता

२९ कात्तिक, काठमाडौं । नयाँ संविधानसँग बाझिएका पुराना कानून संशोधन गर्न संसदले सरकारलाई ताकेता गरेको छ । चार महिनाभित्र सबै पुराना बाझिएका कानून संशोधन गरिसक्नुपर्ने चटारो संसदलाई छ ।

प्रतिनिधिसभाका सभामुख कृष्णवहादुर महराले कानून न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्री भानुभक्त ढकाललाई बोलाएरै नयाँ कानूनको विधेयक ल्याउन ताकेता गरेका हुन् । आफूले फागुन २१ गतेको समयसीमा सम्झाएर सरकारलाई विधेयक मस्यौदा गर्न सुझाव दिएको महराले बताए ।

३ वर्षअघि संविधानसभाबाट जारी भएको नयाँ संविधाननसँग बाझिएका १ सय ५० वटा कानून संशोधन गर्न आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाइएको कानून मन्त्रालयले जनाएको छ । तीमध्ये कतिपयको विधेयक मस्यौदा भइसकेको र कतिपय हुने क्रममा रहेको कानूनमन्त्री ढकालले बताए ।

संविधान अनुसार प्रतिनिधिसभाको पहिलो बैठक बसेको एक वर्षभित्रमा संविधानसँग बाझिने सबै कानूनहरु प्रतिस्थापन भइसक्नुपर्छ । प्रतिनिधिसभाको पहिलो बैठक गत वर्ष फागुन २१ मा बसेको थियो ।

यसबीचमा संविधानसभासँग बाझिएका बाहेक पनि सयौं नयाँ कानूनहरु बनाउनुपर्ने चटारोमा संसद् र सरकार छन् । संघीयता कार्यान्वयनका लागि आवश्यक कानूनहरु बनिनसक्दा संघ र प्रदेशबीच समस्या उत्पन्न भइरहेका छन् ।

संसदको आगामी अधिवेशनबाट सबै कानूनहरु पारित भइसक्नुपर्ने भएकाले कानून मन्त्रालय बाझिएका कानूनहरु खारेज गरेर नयाँ कानूनको तयारीमा छ । सरकारले चाँडो काम नगर्दा संसदलाई अप्ठेरो पर्ने भएकाले आफूले यसबारेमा प्रधानमन्त्रीसँग छलफल गर्न लागेको महराले बताए ।

नयाँ कानूनहरुको विधेयक मन्त्रिपरिषदबाट पारित भएर संसदमा दर्ता भएपछि मात्र संसदले काम गर्न पाउँछ । संसदको आगामी अधिवेशनका सन्दर्भमा पनि प्रधानमन्त्री र सभामुखबीच छलफल हुने भएको छ ।

Continue Reading…

बन्दीपुर केबलकारकाे सेयर तनुहँवासीलार्इ

२९ कात्तिक, तनहुँ । पर्यटकीय नगरी बन्दीपुरमा निर्माण शुरु गरिएको केबलकारको सेयर तनहुँवासीले खरिद गर्न पाउने भएका छन् ।

यसअघि बन्दीपुरका बासिन्दालाई मात्रै प्राथमिकता दिँदै सेयर खुला गरिएकामा अब भने तनहुँवासीका लागिसमेत सेयर खुला भएको निर्माण कम्पनीले जनाएको छ ।

बन्दीपुर केबलकार प्रालि, आरकेडी रियल स्टेट कम्पनी र पञ्चासे केबलकार एण्ड टुर्स लिमिटेडको लगानीमा केबलकार निर्माणको काम शुरु भइसकेको छ ।

बन्दीपुर केबलकार कम्पनीका अध्यक्ष तारानाथ उपाध्यायले सेयर खरिदका लागि जिल्लाका अन्यत्र ठाउँका सर्वसाधारणलेसमेत चासो देखाएकाले सेयर खुला गरिएको जानकारी दिए।

उनले भने, ‘यसअघि बन्दीपुरका बासिन्दालाई मात्रै सेयर खुला गरिएको थियो । कात्तिक २५ गतेदेखि सम्पूर्ण जिल्लावासीका लागि नै सेयर खरिद गर्न सकिने व्यवस्था मिलाएका छौँ ।’

उनका अनुसार आगामी मङ्सिर २५ गतेसम्म सेयर हाल्ने समयावधि थप गरिएको छ ।

कम्पनीले केबलकारमा स्थानीयका लागि रु ११ करोड २० लाखको सेयर छुट्याएको छ । बन्दीपुरका ६० जनाले केबलकारका लागि सेयरको फाराम भरिसकेका छन् ।

‘केबलकारको सेयर खरिद गर्न स्थानीयको चासो बढेको पाएका छौँ’, उपाध्यायले भने, ‘बन्दीपुरबाट मात्रै ११ करोड २० लाख उठ्न सम्भव नदेखिएकोले अब समग्र तनहुँवासीलाई नै सेयरमा समेट्छौँ ।’

हाल केबलकारको ‘रिटेनिङ वाल’ र जगको काम भइरहेको उनले जानकारी दिए। कम्पनीले रु १०० का दरले ११ लाख २० हजार कित्ता प्रवद्र्धक सेयर सर्वसाधारणका लागि खुला गरेको छ ।

कम्पनीले बन्दीपुर आसपासका जनतालाई रु सात हजार ५०० तिरेपछि १० वर्षसम्म केबलकारको सेवा प्रदान गर्ने घोषणासमेत गरिसकेको छ ।

कम्पनीलाई पब्लिक कम्पनीका रुपमा विकास गरी जनताको अपनत्व बढाइने आरकेडी रियल स्टेट कम्पनीका अध्यक्ष रामचन्द्र शर्माले बताए ।

उनका अनुसार पत्रकारिता क्षेत्रबाट केबलकार प्रवद्र्धनमा सहयोग पुर्‍याउने तीन जना पत्रकारलाई वार्षिकरुपमा रु एक/एक लाखको सेयरमार्फत सम्मान गरिनेछ ।

त्यस्तै सामाजिक क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याएबापत एक जना समाजसेवीलाई समेत प्रत्येक वर्ष एक लाख सेयरले सम्मानित गर्ने कम्पनीको योजना छ ।

पृथ्वीराजमार्गको बन्दीपुर गाउँपालिका–४ स्थित ठूल्ढुङ्गास्वाँराबाट बरालथोकसम्म जोडिने केबलकारबाट घण्टामा २०० जनाले वारपार गर्न सक्नेछन् ।

डुम्रे बजारदेखि बन्दीपुर पुग्न सात किमी उकालो दूरी बसमा करीब २० मिनेट लाग्छ । केबलकार निर्माण भएपछि ९ मिनेटमा बन्दीपुर पुग्न सकिनेछ ।

५६ करोडको लागतमा निर्माण हुने केबलकारमा दुई सामान बोक्नेसहित १७ वटा बाक्सा रहनेछन् ।

करीब १५ महीनामा निर्माण सक्ने लक्ष्य राखिएको केबलकार सिद्धगुफाको छेउ हुँदै बन्दीपुरको उचाइसम्म पुग्नेछ ।

Continue Reading…

छोराछोरीको यस्तो आनीबानीमा शंका गरौं, चुरोटको लतमा पो फस्दै छ कि ?

अहिले थुप्रै अभिभावकको लागि टाउको दुखाईको विषय हो, छोराछोरी  दुर्व्यसनमा फस्छ कि भन्ने । छोराछोरीको भविष्यले भन्दा दुर्व्यसनको भयले आमाबुबालाई पिरोलेको छ ।

आफ्नो भविष्य सम्झेर हुर्काइरहेका छोराछोरीलाई लागुऔषध पूर्नस्थापना केन्द्र पठाउनुपर्ने वाध्यताबाट हजारौं आमाबुवा गुज्रिरहेका छन् । कतिका छोराछोरी कारागारमा बन्दी छन् । यस्तो अवस्थामा आमाबुवाले खाने हरेक गाँसमा सन्तोष मिल्दैन । हरेक चाडपर्व, उत्सव आदिमा रमाइलो गर्न सक्दैनन् । भनौं, छोराछोरी  दुर्व्यसनी हुनु भनेको आमाबुवाको निम्ती जीवनभरको पीडामा डुब्नु हो ।

आज विश्वले लागुऔषधबाट छुटकारा दिलाउनका लागि अर्बौं रुपैयाँ खर्चिरहेको छ । तैपनि लागुऔषधका कारोबारी र  दुर्व्यसनी घटेका छैनन् ।

अहिलेको पुस्तामा दूव्र्यसनी डरलाग्दो घाउ बनेको छ । जानेर वा नजानेर कलिला उमेरका किशोरकिशोरी यसमा फस्दैछन् । अर्को डरलाग्दो कुरा त के भने, यसबाट उनीहरु सजिलै उम्कन सक्दैनन् । जब लत लाग्छ, जीवन, घरपरिवार, भविष्य, करियर भन्दा ठूलो कुरा उनीहरुलाई त्यही लागुऔषध लाग्न थाल्छ । अतः लागुऔषधको खातिर उनीहरु जस्तोसुकै हर्कत गर्न पनि पछि पर्दैनन् ।

लागु औषधको लतमा उनीहरु कसरी पुग्छन् ?

यसको केहि क्रम हुन्छ । धुमपान वा मद्यपान पनि यसैको एउटा सिंढी हो, जहाँबाट उनीहरु उक्लदै लागु औषधसम्म पुग्छन् । जब लागु औषधको दूव्र्यसनी बन्छन्, जीवन र भविष्य अँध्यारो बन्छ ।

छोराछोरीलाई मद्यपान, धुमपानको बानी बसाउन दिनै हुन्न । छोराछोरीले लुकीछिपी चुरोट तान्ने, रक्सी पिउने गर्छन् । यही चरणमा उनीहरुलाई रोक्न सकेमा बढी प्रभावकारी हुन्छ । तर, कतिपय अभिभावकले आफ्ना छोराछोरीको यस्तो लतबारे भेउ नै पाउँदैनन् ।

जब छोराछोरी धुमपान, मद्यपान खान थाल्छन्, उनीहरुको आनीबानी अलि अस्वभाविक हुन थाल्छ । यही आनीबानी हामीले थाहा पाउनुपर्छ ।

बारबार परफ्यूम लगाउनु

बालबालिका तथा किशोरकिशोरी परफ्यूमको प्रयोग गर्न त्यती रुचाउँदैनन् । तर, जब उनीहरु हरक्षणे परफ्युमको प्रयोग गर्छन् भने त्यसबेला उनीहरुमाथि शंका गर्न जरुरी छ । किनकी किशोरावस्थामा उनीहरुले प्राय धुमपानको गन्ध लुकाउन परफ्युमको प्रयोग गर्दछन् ।

जुनसुकै बेला चुइगम चपाउनु

चुइगम चपाउनु सामान्य हो । चुइगम सबैले चपाउँछन् । कसैले सौखको रुपमा चपाउँछन् त कसैले मुखको गन्ध हटाउन चुइगमको सेवन गर्छन् ।

तर किशोरावस्थामा यदी किशोरकिशोरीहरुले जतिखेर पनि चुइगम चपाउँछन् भने चाहीँ बुझ्नुपर्छ कि उनीहरु धुमपानको गन्ध लुकाउन चुइगम चपाइरहेका छन् ।

अभिभावकलाई बेवास्ता गर्नु

त्यतिमात्र हैन, यदी यदी बालबालिकाको मुड स्वीङ भैरहेको छ वा बेलाबेलामा मुड बदलिन्छ भने पनि बुझ्नुस् की उनीहरु धुमपानको कुलतमा फसिसकेका छन् । किनकी धुपमान गरेमा मस्तिष्क खुम्चिने गर्छ । जसले गर्दा व्यक्तिको सोच्ने तथा सम्भिmने क्षमतामा कमी आउनुका साथै मानिसको मुड समेत बदलिने गर्छ ।

परिणामस्वरुप, उनीहरु भीडभाडमा जान डराउँछन् । साथै, एक्लै समय विताउँछन् ।

पकेट मनीको लागि झगडा गर्नु

अभिभावकसित बारम्बार पैसा माग्नु पनि धुमपान गर्नुको संकेत हुनसक्छ । किनकी किशोरकिशोरीहरु साथीको जमातमा आफूलाई राम्रो देखाउन पनि विभिन्न सौख पाल्दछन् । जसमध्य महँगो चुरोट पिउनु पनि एक हो । त्यसैले, यदी तपाईको बच्चा ज्यादा पकेट मनीको माग गर्छ भने बुझ्नुस् की उ धुमपानको अधिन छ ।

किशोरीहरुले गाढा लिपस्टिकको प्रयोग गर्नु

लिपस्टिक भनेपछि महिलाहरु भुतुक्कै हुन्छन् । तर यदी कुनै महिलाले ओठको कालो लुकाउन तथा धुमपानको गन्ध हटाउन गाढा रङको लिपस्टिकको प्रयोग गर्छन् भने बुझ्नुस्, ऊ धुमपानको कुलतमा छ । किनकी निकोटिनको सेवनका कारण धुमपान गर्ने मानिसको ओठ प्रायः कालो हुने गर्छ ।

Continue Reading…
Loading...

Popular Bla Bla's

Loading...

Latest Bla Bla's on Fun2Sh

Powered by Blogger.
Copyright © Funtoosh Blog