Saturday, July 20, 2019

Chand-led NCP’s Kathmandu in-charge arrested

Kathmandu, July 21

The Kathmandu bureau in-charge of the banned Nepal Communist Party (Netra Bikram Chand group) was arrested in the valley late night on Saturday, police said,

Maila Lama was arrested in Kathmandu hours after getting off a bus from Kavre and resting in Kadaghari. According to police, Lama came to Kathmandu to mourn the death of the father of party cadre Resham Lama. An officer investigating the case said that Lama was arrested from the first floor of a house.

Police have recovered four mobile phone sets from Lama, the erstwhile chief of the Maoists’ culture wing. Lama, who has given his voice to numerous ‘revolutionary’ songs, told police that he used various locations as his shelter to work as the party’s Kathmandu in-charge.

Police are preparing to file culpable homicide charges against Lama for his involvement in the Nakkhu blast a few months ago, which killed a man and injured two others. Lama is also likely to face crimes against the state charges.

Continue Reading…

एउटा अर्ना गर्भवती भएपछि पूरै राज्यमा खुसियाली

काठमाडौं । भारतको छत्तिसगढमा एउटा अर्ना गर्भवती भएसँगै पूरै राज्य नै खुसियाली मनाउन जुटेको छ ।

अर्ना गर्भवती हुँदा पनि राज्यभर खुसियाली किन मनाउनु परेको हो ? भन्ने लाग्नसक्छ ।

खासमा यो कुनै मामुली वन्यजन्तु होइन । एउटा विशेष वन्यजन्तु हो, जुन छत्तिसगढको राष्ट्रिय जनावर पनि हो ।

तीन दशक यता छत्तिसगढमा यो अर्नाको प्रजातिको संख्यामा ५० प्रतिशतले कमी आएको छ । र, यो प्रजाति विस्तारै लोप हुने खतरा बढेको थियो ।

यस्तो बेला एउटा अर्ना गर्भवती भएको थाहा पाएसँगै छत्तिसगढका वन्यजन्तु प्रेमीहरु उसको हेरचाहमा जुटेका छन् । त्यो अर्ना अहिले सबैको चर्चाको विषय बनेको छ ।

यो अर्नाको नाम खुसी हो । उसको स्वास्थ्यको पूरा ख्याल राखिएको छ । अर्नाको स्वास्थ्य जाँच गर्न बेलाबेलामा भेटनरी डाक्टर पनि आउँछन् ।

यो महिनाको अन्त्य सम्ममा यो अर्नाले बच्चा जन्माउने सम्भावना छ । यो अर्नाले बच्चा जन्माएसँगै यस प्रजातिको संरक्षणमा महत्वपूर्ण सफलता प्राप्त हुने वन विभागको भनाई छ ।

स्मरण रहोस् अर्ना छत्तिसगढ राज्यको राष्ट्रिय जनावर हो । यो लोप हुने खतरामा परेको छ । उदन्ती राष्ट्रिय निकुञ्जमा अहिले केवल ८ वटा मात्र अर्ना रहेका छन् । त्यसमा केवल दुईवटा मात्र पोथी छन् । त्यसमध्ये एउटा खुसी हो भने अर्को पोथी अर्नाको नाम आशा हो ।

आशा बुढी भैसकेकी छे, त्यसले अब आमा बन्न सक्दिन । त्यसैले छत्तिसगढमा अब अर्नाको वंशको भविष्य आशाको गर्भमै अडिएको छ । एजेन्सीको सहयोगमा

Continue Reading…

बुद्धमूर्ति तोडफोड गर्नेलाई छिटो कारबाही गर्न मुख्यमन्त्रीको निर्देशन

५ साउन, बुटवल । प्रदेश ५ का मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले रुपन्देहीको तिलोत्तमाको सडकमा राखिएका ५ वटा मुद्ध मूर्ति तोडफोडमा संलग्नहरुलाई छिटो पक्राउ गरी कारबाही गर्न निर्देशन दिएका छन् ।

पोखरेलले जिल्लाका सुरक्षा प्रमुखलाई बोलाएर बुद्ध मूर्ति तोडफोडबारे चासो व्यक्त गरेका हुन् ।

यो पनि पढ्नुहोस रुपन्देहीको तिलोत्तमामा राखिएका बुद्ध मूर्ति तोडफोड

रुपन्देहीका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी, जिल्ला प्रहरी प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक तथा इलाका प्रहरी कार्यालय बुटवलका प्रहरी नायव उपरीक्षक, सशस्त्र प्रहरी उपरिक्षकलाई मुख्यमन्त्री निवासमा बोलाएर घटनामा संलग्नहरुलाई तत्काल पक्रेर कारबाही गर्न निर्देशन दिएको मुख्यमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार शेरबहादुर केसीले जानकारी दिए ।

बुटवल-बेलहिया सडकखण्ड अन्तरगत तिलोत्तमा नगरपालिकाले सडकको डिभाइडरमा राखेका बुद्धका मूर्ति तोडफोड भएका थिए ।

Continue Reading…

सत्तारुढ समाजवादी पार्टीको माग : लोक सेवाको विज्ञापन खारेज गर

५ साउन, बुटवल । सत्तारुढ समाजवादी पार्टी नेपालको प्रदेश ५ समितिले लोकसेवा आयोगको विज्ञापन खारेज गर्न माग गरेको छ । उसले विज्ञापनविरुद्ध भइरहेको आन्दोलनमा ऐक्यबद्धतासमेत जनाएको छ ।

आयोगको विज्ञापन समानुपातिक, समावेशी सिद्धान्त विपरित भएको दाबी गर्दै समाजवादी पार्टीको छ ।

समाजवादी पार्टीका प्रदेश अध्यक्ष अशोककुमार यादवले आइतबार प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै ऐतिहासिक जनआन्दोलन, जनयुद्ध, मधेस विद्रोह, थारु, आदिवासी जनजाति, दलित, मुस्लिम, महिला र खस आर्य समेतको बलिदानीपूर्ण आन्दोलनबाट प्राप्त संविधानमा व्यवस्था गरिएको मौलिक हकसम्बन्धी धारा ४२ को सामाजिक न्यायको सिद्धान्त विपरित आयोगले विज्ञापन प्रकाशित गरेको उल्लेख गरेका छन् ।

‘संविधानबाट प्राप्त समानुपातिक समावेशी जस्ता महत्वपूर्ण उपलब्धीका विरुद्ध लोक सेवा आयोगले स्थानीय तहका लागि विज्ञापन प्रकाशित गरेकाले असंवैधानिक विज्ञापनको घोर भत्र्सना गर्दछौं र उक्त विज्ञापनको विरुद्धमा भैरहेको आन्दोलनमा सहभागिताका लागि न्यायप्रेमी जनसमुदायमा हार्दिक अपील गर्दछौं,’ विज्ञप्तिमा लेखिएको छ ।

हेर्नुहोस् विज्ञप्ति

समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष उपेन्द्र यादव सरकारमा उपप्रधानमन्त्री र स्वास्थ्यमन्त्रीको जिम्मेवारीमा छन् । उनकै पार्टीको प्रदेश ५ संयोजकले निकालेको विज्ञप्तिमा लोक सेवा आयोगको विज्ञापन खारेज गरेर के गर्ने भन्ने चाहिँ  उल्लेख छैन ।

लोक सेवा आयोगले स्थानीय तहको लागि खोलेको विज्ञापनअनुसार शुक्रबारबाट देशभर परीक्षा जारी छ । र, सबै केन्द्रहरुमा उत्साहजनक सहभागीता रहेको लोक सेवाले जनाएको छ । आयोगका प्रवक्ता किरणराज शर्माका अनुसार शुक्रबार र शनिबारको परीक्षामा ८४ प्रतिशत सहभागीता छ ।

९ हजार १ सय ६१ सिटका लागि खोलिएको विज्ञापनमा साढे ४१ हजारले आवेदन दिएका थिए । विज्ञापन खारेज भए उनीहरुको भविष्य अन्यौलमा पर्ने सरकारी अधिकारीको भनाइ छ ।

Continue Reading…

Ghar movie review: This ‘horror movie’ also offers you humour, and it’s okay

Because a very few ‘horror’ movies have been made in the Nepali cinema industry, this week’s release Ghar essentially offers a different taste to the audience.

It tells the story of a haunted house in the Nepali context. The story begins by projecting common aspirations of an ordinary Nepali family; and the horrors are gradually added to it. As the movie moves from a realistic setting into the supernatural realm; the audience sees its Nepali identity gradually fade away and ends up watching a generic horror movie.

Though the movie may not meet international standards of the genre, it offers the taste of a horror movie to regular Nepali moviegoers. Besides, the movie also embeds humour, and this makes the movie more acceptable to the audience.

Horror with humour: A psychological remedy

‘Horror movies’ as a genre hold a unique position in the discipline of film art because people have different expectations from them. They are not watched for the stories they have, but the way they affect your psyche, especially your fears. Such films capitalise on people’s interest in death and morbidity.

Psychologists say people’s love for macabre is paradoxical because in them, they look for what they hate and are afraid of in their real life: death. While the same theory applies to the genre of tragedy, it is more apparent in horror films–tragedies shock you once, usually at the end; but the horror films shock you from the beginning to the end. Optimistically, the scholars explain that such art forms enable people to cope with such real-life situations because they allow you to fantasise the reality so as to get away from the imminent fears.

Ghar writer and director Arpan Thapa seems to have understood this theory quite well as he mixes common human fears with humour. When you see a ghost in the movie, you don’t only get frightened, but laugh at it. The apparition has long, messy, multicolour hair, a big head over a thin body, pointed chin and sharp teeth. Later, you see the characters perceiving each other as ghosts. As an adult viewer who is already certain that the existence of ghosts in this world is uncertain, you cannot just get frightened by the visuals; you have to laugh at them. (By the way, the censor board has given an ‘A’ certificate to the movie.)

Acting and cinematography

In particular, two lead characters of the movie have worked hard to maintain a balance between horror and humour. Saru, played by Surakshya Panta, has been given an uncomfortable yet funny appearance as a pregnant woman. Her belly is excessively big; and her behaviour with her husband, Shiva, played by director Thapa, is immature. Her facial expressions during conversations is also charged with subtle humour.

Maya, a relative of Saru (you know it later that the two women are not sisters), played by Benisha Hamal, is also funny. You notice it when she joins Saru and Shiva during a puja, picks some flowers from Shiva’s hands and fakes praying. Later, you see her in mismatching apparels and make-ups.

Panta and Hamal impress in their ‘abnormal’ roles. Working as ghosts and the ones haunted by them must have been challenging for these women; but they succeed. Asmita Khanal as Maya’s friend also contributes tothe  humour of the movie. Her acting has improved from her debut performance in Katha Kathmandu last year. Saroj Aryal is okay.

But, director Thapa is misfit as an actor. The regular villain figure of the industry fails to reflect troubles that his family goes through in his facial expression, gesture and conversations. His role is not as significant as Panta’s and Hamal’s and he gets a shorter screen time. But still, a more skilled replacement could have best utilised the available time and make an impressive performance on a par with the ladies.

Like any other horror movie, Ghar also uses a lot of visual and sound effects to tell the story. The difference between darkness and light is important here; the audience clearly knows that the presence of sunlight is absence of haunting. The scenes of nighttime and darkness have been shot well.

The use of different types of background sound is okay so as to create a sense of fear in the audience. But, the movie uses background sound so much that some audience members find it noisy and disturbing, especially in the second part.

Misses

The saddest thing about this movie is its end. In fact, the movie does not have any end; the curtains fall with a promise of continuity. Rather, the writer-cum-director should have chosen to end the movie in a perfect circle—as the movie begins from a realistic setting, it could have returned to reality by the end.

Though the movie is compact with a run-time of 90 minutes, it includes some unnecessary shots. Take, for example, the ‘bed scene’ in the first five minutes. You see a couple make love in the dim light; but this scene does not connect to any other element in the movie. Likewise, Saru’s conversation with the housemaid is unnecessary; it does not move the story anywhere, neither does it provide any additional information to the audience.

Like every other Nepali movie, Ghar also includes some elements which the story does not justify. You hear Maya plotting a conspiracy against Saru and it forces you to think that she is responsible for everything wrong; but the story does not prove how she makes everything happen. She says she posses a video that will ruin everything; but what is that about?

Verdict

Comparing the movie against benchmarks of Hollywood horror films, Ghar would not meet the standards; but in the Nepali context, this production definitely stands out.

If you dare being spooked, go watch it.

Ghar

Runtime: 90 minutes

Genre: Horror

Screenwriter/Director: Arpan Thapa

Cast: Arpan Thapa, Surakshya Panta, Benisha Hamal, Asmita Khanal, Saroj Aryal, Shristi Maharjan, Bikash Khanal

2.5/5

Continue Reading…

काभ्रेबाट सार्वजनिक बस चढेर राजधानी छिरेका थिए माइला लामा

५ साउन, काठमाडौं । नेत्रविक्रम चन्द (विप्लव) नेतृत्वको प्रतिवन्धित नेकपाका नेता माइला लामा काभ्रेबाट काठमाडौं छिर्नेवित्तिकै पक्राउ परेको खुलेको छ ।

विप्लव समूहका कार्यकर्ता रेशम लामाको बुबाको निधन भएपछि परिवारलाई भेट्न लामा त्यहाँ पुगेका थिए । तर, फर्किएर काँडाघारीमा बसेकै मध्यराति उनी पक्राउ परेका हुन् ।

महानगरीय अपराध अनुसन्धान महाशाखा, टेकुका अनुसन्धान अधिकृतका अनुसार लामा चिनेकै व्यक्तिको घरको माथिल्लो तलामा च्यानल गेट बन्द गरेर बसेका थिए ।

शनिबार साँझ उनी सार्वजनिक यातायात चढेर काठमाडौं छिरेको प्रहरी स्रोत बताउँछ । मध्यराति पक्राउ गरेर उनलाई टेकु पुर्‍याइएको छ ।

यो पनि पढ्नुहोस विप्लव समूहका उपत्यका इञ्चार्ज माइला लामा पक्राउ

उनको साथबाट ४ वटा मोबाइल पनि बरामद भएको छ, जसको विश्लेषणमा अहिले प्रहरी अधिकृत जुटेका छन् । बयानका क्रममा उनले पार्टीको कामको सिलसिलामा आफू उपत्यकाको विभिन्न क्षेत्रमा बस्ने गरेको बताएका छन् ।

प्रहरीले उनलाई एक जनाको मृत्यु र दुई जना घाइते हुने गरी भएको नख्खु बम विष्फोटमा जोडेर कर्तव्य ज्यान मुद्दामा म्याद थप गर्ने तयारी गरेको छ । लामामाथि राज्यविरुद्धको कसूर अपराधअन्तर्गत पनि कारबाही हुने जनाइएको छ ।

को हुन् लामा ?

काठमाडौं सीतापाइलामा बस्दै आएका लामा विप्लव समूहको एक प्रभावशाली नेता हुन् । २०६४ सालको पहिलो संविधानसभा काठमाडौंबाट चुनाव लडे पनि पराजित भएका थिए ।

लामा तत्कालीन माओवादीको जनसाँस्कृतिक महासंघको अध्यक्षसमेत थिए । तर, पार्टी बिभाजनपछि मोहन वैद्य हुँदै उनी विप्लव समूहमा लागेका थिए ।

माओवादी जनयुद्धको क्रममा उनका हातका केही औंलामा क्षति पुगेका छन् भने सुन्ने र देख्ने क्षमता पनि कमजोर बनेको छ ।

उनले सयौं क्रान्तिकारी गीत गाएका छन्, संगीत दिएका छन् र लेखेका पनि छन् । उनले संगीत दिएका धेरै गीतहरुमध्ये नेत्रविक्रम चन्द (विप्लव)को शब्द रहेको ‘कसले बनायो दाजै उडी जाने बस’ चर्चित छ ।

राजधानीमा विप्लव समूहले मच्चाएको चन्दा आतंकको मुख्य सूत्रधार पनि उनै भएको प्रहरीले दाबी गर्दै आएको छ ।

Continue Reading…

बेलले रियल मड्रिड छाड्ने जिदानद्वारा पुष्टि

५ साउन, काठमाडौं । रियल मड्रिडले ग्यारेथ बेलका लागि राम्रो अफरको पर्खाइमा रहेको प्रशिक्षक जिनेदिन जिदानले पुष्टि गरेका छन् ।

आइतबार मड्रिडले इन्टरनेशनल च्याम्पियन्स कपमा बार्यन म्युनिखसँग खेल्दा पनि गेल टिममा परेनन् ।

बेल किन टिममा परेनन् भन्ने प्रश्नमा जिदानले उनी रियल मड्रिड छाड्ने संघारमा रहेको बताए । उनले भने, ‘आश छ उनले छिट्टै छाड्नेछन् र, यो सबैका लागि राम्रो हुनेछ ।’

यद्यपि बेलसँग आफ्नो व्यक्तिगत समस्या नभएको उनको दाबी छ ।

गत सिजन बेलको प्रदर्शन खस्किएपछि ‘क्लबमा परिवर्तन’को निर्णय गरिएको प्रशिक्षक जिदानले बताए । ‘यो प्रशिक्षकको निर्णय हो, साथै खेलाडीको पनि, जसलाई अहिले अवस्थाबारे जानकारी छ,’ उनले भनेका छन् ।

३० वर्षे बेलको सम्झौता अझै तीन सिजनका लागि छ, तर उनी पूर्वक्लब टोटनहृयाम र्फकने वा म्यानचेष्टर युनाइटेड जाने सम्भावना छ ।

Continue Reading…

महाशिला गाउँपालिका: सुत्काेरीलाई ‘अध्यक्ष कोशेली कार्यक्रम’, भैँसीलाई सुत्केरी खर्च

पर्वत । पर्वतको महाशिला गाउँपालिकाले सुत्केरी महिला भेट्नका लागि ‘अध्यक्ष कोशेली कार्यक्रम’ शुरु गरेको छ । आर्थिक वर्षको शुरुआतबाटै सुत्केरी भएका महिलाका घर–घरमा पुगेर कोशेली वितरण गरेर यो कार्यक्रम शुरु गरेको हो ।

गाउँपालिका अध्यक्ष राजु पौडेलले शुक्रबार पहिलोपटक महाशिला–५ लुङ्खु आहाले निवासी सुत्केरी गुडिया सुनारलाई भाले अण्डा र घ्यु लिएर भेटघाट गरेका हुन् । अध्यक्ष पौडेल, उपाध्यक्ष, हीरादेवी राना, स्वास्थ्यकर्मी र वडाध्यक्षहरुको उपस्थितिमा सुत्केरी आमालाई कुखुराको भाले, घ्यू र अन्डा वितरणका साथै स्वास्थ्यकर्मीबाट सुत्केरीको स्वास्थ्य जाँच पनि गराइएको महाशिलाका प्रवक्ता जीवनविक्रम उच्चैले जानकारी दिए ।

आमा र बच्चाको अवस्था सामान्य रहेको थियो । स्वास्थ्य संस्थामा पुगेर सुरक्षित ढङ्गबाट सुत्केरी गराउने कामलाई प्रोत्साहित गर्न घरघरमै पुगेर सुत्केरी भेट्न ‘अध्यक्ष कोशेली कार्यक्रम’ शुरु गरिएको हो ।

महाशिला गाउँपालिकाका छ वटै वडामा सुरक्षित सुत्केरी गराउन बर्थिङ सेन्टर स्थापना गरिएका छन् । “हरेक महिला स्वास्थ्य संस्थामै पुगेर सुत्केरी गराउने काम भएका कारण जिरो होम डेलिभरीको अवस्था छ”, अध्यक्ष पौडेलले भने, “अब घरमा सुत्केरी गराउने मानसिकता नै नबसोस् भनेर प्रोत्साहनको कार्यक्रम ल्याएका हौँ ।”

भैँसीलाई पनि सुत्केरी खर्च

यसैगरी महाशिलाले स्वास्थ्य संस्थामा सुत्केरी हुने महिलालाई मात्रै होइन, पाडापाडी हुर्काउने कृषकलाई समेत प्रोत्साहन गर्न भैँसीलाई सुत्केरी भत्ता दिने निर्णय गरेको छ । भैँसी ब्याएपछि पाडापाडी काटेर खाने चलन हटाउन पाडापाडी हुर्काउने कृषकलाई रु ५०० भत्ता दिने निर्णय भएको गाउँपालिका अध्यक्ष पौडेलले बताए । स्थानीय जातका लिमे र पाराकोटे जातका भैँसीका पाडापाडी काटेर खानेलाई एक हजार जरिवाना तिराउने निर्णय गत वर्षदेखि नै कार्यान्वयनमा छ ।

महाशिला गाउँपालिकाले यसअघि एक घर एक रोजगार, रक्सी नियन्त्रण, बाँदर नियन्त्रण अभियान सञ्चालन गरेका कारण देशभर चर्चा भएको थियो ।

Continue Reading…

बार्यन म्युनिखसँग हार्‍यो रियल मड्रिड

५ साउन, काठमाडौं । इन्टरनेशनल च्याम्पियन्स कपमा बार्यन म्युनिखले रियल मड्रिडलाई पराजित गरेको छ ।

आइतबार विहान भएको खेलमा बार्यनले रियल मड्रिडलाई ३-१ गोल अन्तरले हराएको हो । बार्यनले खेलको १५ औं मिनेटमा कोरिन्टन टोलिसोको गोलबाट अग्रता लिएको थियो । बाँकी गोल भने दास्रो हाफमा मात्र भयो ।

खेलको ६७ औं मिनेटमा रोबर्टो लेभान्डोस्कीले गोल गरे भने दुई मिनेटपछि सर्ज गोनाब्रीले गोल गरे । खेलको ८१ औं मिनेटमा बार्यन म्युनिख १० खेलाडीमा सीमित भयो । खराब फउल गरेका कारण स्वेन उलरिचले रातो कार्ड पाएका थिए ।

त्यसको फाइदा उठाउँदै तीन मिनेटपछि नै रियल मड्रिडका रोड्रागोले गोल गरे, तर टोलीको हार टार्न सकेनन् ।

Continue Reading…

सचिवालय बैठकअघि पूर्वमाओवादी नेताहरु छलफलमा

५ साउन, काठमाडौं । नेकपा सचिवालय बैठक आज बस्दै छ । बैठक दिउँसो एक बजे प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवास बालुवाटारमा बस्न लागेको हो । बैठकमा जिल्ला इञ्चार्ज, केन्द्रीय विभाग, आयोग, सल्लाहकार परिषदलगायतमा जिम्मेवारी टुंगो लगाउन प्रयास हुने छ ।

यसैबीच पार्टीको सचिवालय बैठक बस्नुअघि पूर्वमाओवादी नेताहरुले आन्तरिक छलफल गरेका छन् । प्रचण्ड निवास खुमलटारमा पूर्वमाओवादी नेताहरुको बैठक बसेको हो । बिहान बसेको बैठकमा नेताहरुको जिम्मेवारीबारे छलफल भएको एक नेताले जानकारी दिए ।

नेकपाको ३२ केन्द्रीय विभागमध्ये पूर्वएमालेले १८ र पूर्वमाओवादीले १४ वटा पाउने सहमती शीर्ष तहमा भएको छ । भागवण्डाअनुसार नेताहरुको नाम टुंगो लगाउन बैठक बसेको प्रचण्ड निकट स्रोतले बतायो ।

पूर्वमाओवादीले पाएका विभागहरुमध्ये अर्थ र प्रचारको जिम्मेवारी कुन नेताले पाउने भन्ने चासो छ । पार्टीको प्रवक्तासमेत भएकाले प्रचारको जिम्मा नारायणकाजी श्रेष्ठले पाउन सक्ने चर्चा छ । यद्यपि नारायणकाजीको नाम स्कुलिङ विभागमासमेत आए पनि त्यसमा पूर्वएमालेका ईश्वर पोखरेलले दाबी गर्दै आएका छन् ।

यसअघि पूर्व एमालेका नेताहरु पनि अलग्गै बैठक बसेर जिम्मेवारीबारे छलफल गरेका थिए । पूर्वएमालेको भागमा परेको संगठन विभागको जिम्मा वामदेव गौतमलाई र विदेश विभागको जिम्मा माधव नेपाललाई दिने लगभग टुंगो लागिसकेको नेताहरु बताउँछन् ।

Continue Reading…

विप्लव नेकपाका उपत्यका इन्चार्ज माइला लामा पक्राउ

काठमाडौं । विप्लव नेतृत्वको नेकपाका काठमाडौं उपत्यका व्युरो इन्चार्ज माइला लामालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । काठमाडौंको काँडाघारीबाट शनिबार मध्यराति लामालाई पक्राउ गरिएको हो ।

महानगरीय अपराध महाशाखाका प्रमुख सहकुल थापाका अनुसार लामा गएराति १२ २० बजे पक्राउ परेका हुन । लामासँगै रेशम तामाङ पनि पक्राउ परेका छन् । उनीहरुको साथबाट चारवटा मोबाइल र विप्लव समूहको दस्तावेज बरामद भएको प्रहरीले जानाएको छ ।

काठमाडौं सीतापाइलामा बस्दै आएका लामा विप्लव नेकपाको प्रभावशाली नेता तथा चर्चित जनकलाकार पनि हुन् । उनी जनयुद्ध सुरु हुँदै गर्दा रामेछापको बेथान चौकि कब्जा गर्दा सहकमाण्डर थिए । लामा तत्कालीन माओवादीको जनसाँस्कृतिक महासंघको अध्यक्षसमेत थिए । तर, पार्टी बिभाजनपछि मोहन वैद्य हुँदै उनी विप्लवतिर लागेका थिए ।

लामा १० वर्षे जनयुद्धका घाइतेसमेत हुन् । उनले थुप्रै क्रान्तिकारी गीतमा संतिग भरेका छन्, लेखेका छन् र गाएका छन् । एनसेल टावरको वम काण्डपछि सरकारले विप्लव नेकपालाई प्रतिवन्ध लगाएको थियो । अहिले सरकार एकातिर विप्लवसँग वार्ता गर्ने हल्ला पनि चलाइरहेको छ भने अर्कोतर्फ विप्लव पार्टीमाथि कडा व्यवहार पनि गरिरहेको छ । देशभरबाट सयौंको संख्यामा विप्लव नेकपाका नेता कार्यकर्ताहरु समातिइसकेका छन् ।

Continue Reading…

पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री इमरान खान अमेरिका भ्रमणमा

५ साउन, काठमाडौं । पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री इमरान खान तीन दिनका लागि अमेरिका भ्रमणमा गएका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग उनको भेटवार्ता मंगलबार हुने छ ।

अमेरिका भ्रमणमा इमरान खानसँगै पाकिस्तानका सेना प्रमुख जनरल कमर जावेद बाजवा पनि छन् ।

साउदी राजकुमारले गरेको पहल

ट्रम्प-इमरान भेटवार्ताको पहल साउदी अरबका राजकुमार मोहम्मद बिल सलमानले गरेको बताइन्छ । अखबार एक्सप्रेसले लेखेको छ, ‘इमरान खानको अमेरिकी यात्रा धेरै महिनादेखिको कूटनीतिक पहलको परिणाम हो । यसमा सबैभन्दा अहम् भूमिका साउदी अबरका राजकुमार एवम् साउदी राजगद्दीका हकदान मोहम्मद बिन सलमान (एमबीएस)ले निर्वाह गरे ।

मोहम्मद बिन सलमानले ट्रम्पका ज्वाइँमार्फत इमरान खानलाई भ्रमणको निम्तो पठाएका थिए । मोहम्मद बिन सलमान र इमरान खान निकटका साथी हुन् । अमेरिका भ्रमणबारे उनीहरुबीच छोटो समयमा धेरै कुराकानी भएको थियो ।

स्रोतलाई गोप्य राख्दै अखबार एक्सप्रेसले लेखेको छ- इमरान खान ट्रम्पसँग एक्लै भेटवार्ता गर्न चाहान्थे । तर दुई देशबीचको खराब सम्बन्धका कारण अमेरिकी प्रशासन त्यसका लागि तयार थिएन । त्यसैले अमेरिकी प्रशासनलाई किनारा लगाएर ट्रम्पका ज्वाइँमार्फत् सीधै ट्रम्पसँग सम्वादको कोसिस भयो । त्यसका लागि साउदी अरबको सहयोग लिएर पाकिस्तानले गैर-परम्परागत तरिका अपनायो । अन्ततः मोहम्मद बिल सलमानले नै ट्रम्पका ज्वाइँमार्फत् इमरान खानलाई अमेरिकाको तर्फबाट भ्रमणको निम्तो पठाए ।

इमरानको अमेरिका भ्रमणमा भारतको चासो

भारतले इमरान खानको अमेरिका भ्रमणलाई चासो दिएको छ ।

इमरान खानको अमेरिका भ्रमणको पूर्वसन्ध्यामा पाकिस्तानको भूमिमा सक्रिय आतंकवादी संगठन लश्कर-ए-तोयबाका प्रमुख हाफिज सइद पक्राउ परेका छन् ।

पाकिस्तानबाट प्रकाशित हुने अर्को पत्रिका दुनियाका अनुसार आफिज सइदलाई गुजरानवालाबाट पाकिस्तानी सेनाले पक्राउ गरेको हो । उनलाई सात दिनका लागि न्यायिक हिरासतमा पठाइएको छ । सन् २००८ मा भारतको मुम्बईमा भएको आक्रमणको प्रमुख योजनाकार भएको आरोप हाफिज सइदलाई लाग्दै आएको छ ।

Continue Reading…

मनसुनी रेखा फेरि नेपालमाथि, ‘अति भारी वर्षा’को सम्भावना

५ साउन, काठमाडौं । मनसुनी रेखा नेपालतिर सर्दै आएकाले केही दिन भारी वर्षा हुने मौसमविदले पूर्वानुमान गरेका छन् । त्यसको प्रभाव आइतबार त्यति धेरै नपरे पनि सोमबारबाट भने बढी देखिने छ ।

मौसमविद मञ्जु बासीले भनिन्, ‘मनसुनी ट्रफ घरी माथि घरी तल गरिरहन्छ । यो जहाँ रहन्छ, त्यहाँ बढी पानी पर्छ ।’

यसअघि दक्षिणतिर सरेको यो रेखा बिस्तारै नेपालतिर सर्दै आएको छ । यो रेखा सोमबार नेपाल भित्रिने र मंगलबार भारी वर्षा हुने मौसमविदको भनाइ छ ।

‘भोलि केही स्थानमा र पर्सि देशैभर डिस्टर्ब हुन्छ,’ मौसमविद बासीले भनिन् ।

भारी वर्षाका कारण पहाडी क्षेत्रमा पहिरो जाने र खोलाहरुमा जल सतह बढ्ने भएकाले सतर्कता अपनाउन मौसमविदले सुझाव दिएका छन् ।

Continue Reading…

नेपाली सेनाको कट्टु र भेष्टमा बोलपत्र आहवान (विज्ञापनसहित)

काठमाडौं । नेपाली सेनाले भेष्ट र कट्टुको बोलपत्र आह्वान गरेको छ । स्वदेश उपशाखा, सैनिक सामाग्री प्राप्ती निर्देशनालय जंगी अड्डाले नेपाली सेनाका लागि भेष्ट र कट्टुको बोलपत्र आह्वान गरेको छ ।


जैगी अड्डाले २०७६ साल भदौ ५ गतेभित्र डेण्डर फारको अन्तिम म्याद दिएको छ । ५००० थान कट्टु र ३९१७० थान भेष्टका लागि बोलपत्र आह्वान गरेको हो । सेनाले आफ्ना सवै प्रकारका सामानहरु खरिद गर्दा बोलपत्र आह्वान गर्ने गरेको छ ।

Continue Reading…

विप्लव समूहका उपत्यका इञ्चार्ज माइला लामा पक्राउ

५ साउन, काठमाडौं । विप्लव समूहका काठमाडौं उपत्यका व्युरो इन्चार्ज माइला लामालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । काठमाडौंको काँडाघारीबाट शनिबार मध्यराति लामालाई पक्राउ गरिएको हो ।

महानगरीय अपराध महाशाखाका प्रमुख सहकुल थापाले लामा गएराति १२:२० बजे पक्राउ परेको पुष्टि गरे । लामासँगै रेशम तामाङ पनि पक्राउ परेका छन् । उनीहरुको साथबाट चारवटा मोबाइल र विप्लव समूहको दस्तावेज बरामद भएको एसएसपी थापाले जानकारी दिए ।

माइला लामा काठमाडौंका नख्खु, अनामनगर, सुकेधारा लगायतका बिभिन्न स्थानमा भएका बम विस्फोटमा संलग्न रहेको प्रहरीको दाबी छ ।

काठमाडौं सीतापाइलामा बस्दै आएका लामा विप्लव समूहको एक प्रभावशाली नेता हुन् । २०६४ सालको पहिलो संविधानसभा काठमाडौंबाट चुनाव लडे पनि पराजित भएका थिए ।

लामा तत्कालीन माओवादीको जनसाँस्कृतिक महासंघको अध्यक्षसमेत थिए । तर, पार्टी बिभाजनपछि मोहन वैद्य हुँदै उनी विप्लव समूहमा लागेका थिए ।

Continue Reading…

मेलम्चीको पानी आउन अझै कम्तिमा डेढ बर्ष

काठमाडौँ । नेपाली कांग्रेसका नेता तथा तत्कालिन प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराईले ३१ बर्षअघि शुरु गरेको मेलम्ची पानी काठमाडौ ल्याउन अझै डेढ बर्ष लाग्ने सरकारीले नै निस्कर्ष निकालेको छ । सिन्धुपाल्चोकस्थित मेलम्ची खोलाको पानी काठमाडौँ उपत्यकामा ल्याउन ३१ बर्ष अघि काम सुरु भएको थियो । निरन्तर काम भएपछि पनि पानी आउन अझै डेढ बर्ष कुर्नुपर्नेछ ।

सिएमसीले हात झिकेपछि सरकारले मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको आवश्यक निर्माण कार्य गर्न मेलम्ची खानेपानी विकास समितिलाई निर्देशन दिएको छ । आयोजनाले निर्माणको बाँकी काम गर्न गएको जेठ १७ गते बोलपत्र गरेको छ । सुरुङ निर्माणका लागि दुई र हेडबक्स निर्माणका लागि दुईवटा कम्पनीले बोलपत्र दर्ता गराएका थिए ।

तीमध्ये एउटा चिनियाँ कम्पनीको बोलपत्र छ । सबै बोलपत्रको प्राविधिक मूल्याङ्कन गरी स्वीकृतिका लागि एसियाली विकास बैङ्क एडीबीमा पठाइएको जानकारी समितिका कार्यकारी निर्देशक सूर्यराज कँडेलले दिए । एडीबी आयोजनाको प्रमुख लगानीकर्ता हो । कार्यकारी निर्देशक कँडेल भन्नुहुन्छ, “बोलपत्रको प्राविधिक मूल्याङ्कन गरी एडीबीमा पठाएका छौँ, दुई–तीन हप्तामा सम्झौता हुनसक्छ, आउने २०७७ असार मसान्तसम्म अधिकांश काम सक्ने योजना छ । ”

Continue Reading…

वृद्धभत्ता माग्ने दम्पतीलाई दिइयो मृत्युको प्रमाणपत्र

५ असार, काठमाडौं । आज आइतबार प्रकाशित पत्रिकाहरुमा सामाजिक विषयवस्तुका समाचारले प्राथमिकता पाएका छन् । अन्नपूर्ण पोष्टले मात्र राजनीतिक विषयबस्तुलाई प्रमुख समाचार बनाएको छ ।

अन्नपूर्ण पोष्ट दैनिकमा विप्लव समूहको भूमिगत सञ्जालको नालीबेली छ । सरकारले प्रतिवन्ध लगाए पनि विप्लव समूहले युद्धकालीन सांगठनिक संरचना बनाएर गतिविधि गरिरहेको छ । अन्य दलजस्तो विधानका आधारमा निश्चित समयका लागि एकैखाले संरचना बनाउनुभन्दा परिस्थिति ख्याल गर्दै विप्वल समूहले आन्तरिक संरचना बनाउने र भत्काउने गर्दै आएको छ छ ।

समाचारमा लेखिएअनुसार विप्लव समूहका चार वटा कमाण्ड र १२ वटा ब्युरो छन् ।

अन्नपूर्ण पोष्टमा वृद्धभत्ता माग्न गएका दैलेखको एक दम्पतीलाई मृत्यु दर्ताको प्रमाणपत्र दिइएको छ । भगवतीमाई गाउँपालिकाले मनिराम खत्री र उनकी श्रीमती ज्योतिकला खत्रीलाई मृत्यु भइसकेको भन्दै असार १० गते प्रमाणपत्र दिएको हो ।

सामाजिक सुरक्षाभत्ता प्राप्त गर्ने लाभग्राहीको व्यक्तिगत विवरणमा २०७६ वैशाख १० गते मनिराम र २०७५ चैत २५ गते ज्योतिकलाको मृत्यु भइसकेको उल्लेख छ ।

कर्मचारीको लापरवाहीका कारण जीवित व्यक्तिलाई मृत्युको प्रमाणपत्र दिइएको समाचारमा उल्लेख छ । समाचारमा लेखिएअनुसार खत्री परिवार केही महिनाअघि बसाइँ सरेर बर्दियाको बाँसगढी गएको थियो । बसाइँ सराइको प्रमाणपत्र नलिएका कारण उनीहरु वृद्धभत्ता लिन दैलेख नै गएका थिए । गाउँपालिकाका तत्कालीन प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत भीमबहादुर बुढाले मृत्युदर्ताको प्रमाणपत्रमा रुजु गरेका छन् । तर उनको अन्यत्र सरुवा भइसकेको छ ।

विकटताको नाममा मनपरी

नागरिक दैनिकमा विकटताको नाममा व्यापारी व्यवसायीले मनपरी गरिरहेको समाचार छ । यो समाचार डोल्पाको हो । समाचारमा लेखिएको छ, ‘प्राकृतिक सुन्दरताले सम्पन्न डोल्पा भौगोलिक हिसाबले भने विकट छ । यही भौगोलिक विकटतालाई व्यापारी-व्यवसायीले कमाइ खाने भाँडो बनाएका छन् ।’

हालै जाजरकोटको यात्रा गरेका सागर अधिकारीको भनाइअनुसार जाजरकोटको तल्लुदेखि डोल्पाको दुनैसम्मको ९० किलोमिटर यात्रा गर्दा प्रतियात्रुले दुई हजार पाँच सयसम्म तिर्नुपर्छ । होटल र यात्राको खर्च जोड्दा हवाई सेवाभन्दा महँगो पर्छ । त्यसैले अधिकारी भन्छन्, गाडी चालकले मनपरी भाडा उठाउँछन् । भौगोलिक रुपमा विकट ठाउँमा अमेर नपुगेकाले डरमर्दो पाराले गाडी कुमाउँदा रहेछन् । प्रहरीले कुनै रोकटोक गर्दैन ।’

बालुवाटार जग्गा प्रकरण : प्रमाण नहेरी फैसला !

कान्तिपुर दैनिकले बालुवाटारस्थित ललिता निवासको जग्गासम्बन्धी दुईवटा मुद्दामा जिल्ला अदालत काठमाडौंका न्यायाधीश रमेशराज पोखरेलले प्रमाण र कागजात नझिकाई गरेका फैसला शंकाको घेरामा परेको समाचार छापेको छ ।

समाचारमा लेखिएको छ, ‘अधिवक्ता दीपकराज जोशीले दुईवटा मुद्दा २०७३ असार १२ गते जिल्ला अदालत काठमाडौंमा दर्ता गरेका थिए । उक्त मुद्दामा २०४९ र ०६७ सालमा ललिता निवासको जग्गा व्यक्तिका नाममा दर्ता गर्ने क्रममा कानुन उल्लंघन भएको, भूमाफियाको चुंगलमा परेर सरकारी निकायले गलत निर्णय गरेको, मन्त्रिपरिषदले समेत कानुन उल्लंघन गरेको र असम्बन्धित निकायले मोहीसम्बन्धी निर्णय गरेको दाबी गर्दै सबै निर्णय बदर हुनुपर्ने माग गरिएको थियो ।

‘उक्त मुद्दा पछि १ नम्बर न्यायधीश पोखरेलले आफ्नो इजलासमा राखे । उनले रिट निवेदनमा माग गरिएका कागजात, प्रमाण र अन्य सान्दर्भिक विषयहरु झिकाएनन्,’ कान्तिपुर लेख्छ, ‘कमजोर धरातलमा टेकेर उक्त जग्गा व्यक्तिकै भएको फैसला गर्दै दुवै मुद्दा खारेज गरिदिए । २०७३ असार १२ गते दर्ता भएको मुद्दा २०७५ वैशाख १९ गते फैसला भएको थियो ।’

होलबडी चेकअपको नाममा अस्पतालको मनपरी

राजधानी दैनिकले सरकारी तथा निजी अस्पतालले होल बडी चेकअपको नाममा मनपरी शुल्क लिइरहेको समाचार छापेको छ । अस्पतालपिच्छे फरक शुल्क छ । अस्पतालहरुले एक हजार पाँच सयदेखि २५ सय रुपैयाँसम्म शुल्क लिने गरिएको समाचारमा उल्लेख छ ।

राजधानी लेख्छ- सरकारले प्रभावकारी नियमन र अनुगमन नगर्दा त्यसको प्रत्यक्ष असर आमउपभोक्तामा परेको हो ।

मेलम्चीको पानी आउन अझै डेढ वर्ष लाग्ने

गोरखापत्र दैनिकले सिन्धुपाल्चोकस्थित मेलम्ची खोलाको पानी काठमाडौं उपत्यकामा ल्याउन अझै डेढ वर्ष लाग्ने पूर्वानुमान गरेको छ । गोरखापत्र लेख्छ, ‘काम सुरु भएको ३१ वर्ष हुँदा पनि मेलम्चीको पानी आएको छैन । काम फटाफट भएमा अझै डेढ वर्ष कुर्नुपर्ने देखिएको छ ।’

नेपाल समाचारपत्र दैनिकले राष्ट्रिय अभिलेखालयमा संग्रह गरेर राखिएका बहुमूल्य ऐतिहासिक सामग्रीहरु जोगाउन गम्भीर समस्या परेको समाचार छ । सर्वोच्च अदालतले राष्ट्रिय अभिलेखालय रहेको भवन खाली गर्न ताकेता गरेपछि समस्या भएको समाचारमा उल्लेख छ ।

Continue Reading…

पूर्वएमालेको बालुवाटार, पूर्वमाओवादीको खुमलटारमा छुट्टा-छुट्टै अन्तिम बैठक

काठमाडौं । पार्टी एकताको अन्तिम गृहकार्य चलिरहेका बेला दुवै दल छुट्टा छुटुटै अन्तिम छलफलमा जुटेका छन् । पूर्वएमाले र पुर्वमाओवादीले पुराना दलको अन्तिम बैठक गरेका छन् भने नयाँ शक्ति सन्तुलनको आँकलन गरेका छन् ।

पार्टी एकताको अन्तिम गृहकार्य चलिरहेका बेला पूर्वएमालेले तीन दिनभित्र दुई बैठक गरेको छ भने पूर्वमाओवादीले एउटा बैठक सम्पन्न गरेको छ । अन्तिम बैठकभन्दै पुर्वएमालेले विहीबार र शनिवार साँझ बालुवाटारमा बैठक सम्पन्न गरेको छ ।

पूर्वएमालेले पार्टी एकताको काम सकिएको र नयाँ शक्ति सन्तुलनको अबस्थामा पार्टी पुगेको निस्कर्ष निकालेको छ । पुराना शक्ति सन्तुलनहरु भत्किएको र नयाँ अभ्यास शुरु भएको नेकपा नेता तथा पूर्वप्रधानमन्त्री झलनाथ खनालले बताए । बैठकमा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली, वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल, नेता झलनाथ खनाल, महासचिव बिष्णु पौडेल, बामदेव गौतम र इश्वर पोखरेल सहभागी थिए ।

उता पूर्वमाओवादी केन्द्र संगठन एकताको काम सकिएपनि संैद्धान्तिक सहमतिको काम बाँकिरहेको निस्कर्ष निकालेको छ । अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड निवासमा बसेको पुर्वमाओवादी नेताहरुको बैठकले पनि शक्ति सन्तुलनका बिषयमा छलफल गरेको छ । खुमलटार बैठकमा अध्यक्ष दाहाल, नेता नारायणकाजी श्रेष्ठ, रामबहादुर थापा बादल, बर्षमान पुन, जनार्दन शर्मालगायतका नेताहरु सहभागी रहेका थिए ।

पार्टी एकताका सवै काम सक्नेगरी आइतवार दिउँसो १ बजे नेकपाले सचिवालय बैठक बोलाएको छ । बैठकले जिल्ला इन्चार्ज, सहइन्चार्ज र ३२ विभागका प्रमुखको टुंगो लगाउने भएको छ ।

Continue Reading…

नेकपा एकताको आज अन्तिम गृहकार्य, जिल्ला इन्चार्ज र विभाग प्रमुख तोकिदै

काठमाडौं । प्रमुख सत्तारुढ दल नेकपाले आज पार्टी एकताका सवै काम सक्ने भएको छ । पार्टी एकताको १५ महिनापछि एकताका सवैकाम सक्न नेकपाले सचिवालय बैठक बोलाएको छ । आज दिउँसो १ बजे प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बैठक बस्दैछ ।

सचिवालय बैठकबाट जिल्लाहरुले इन्चार्ज, सहइन्चार्ज र विभागहरुले प्रमुख पाउनेछन् । १४ महिना लामो छलफल र बहसपछि दुई पार्टी अब पूर्वतया एक भएका छन् । पार्टीको संगठन र सिद्धान्त एक भएको छ । पार्टी एकताको अन्तिम काम आज टुंग्याउने तयारी गरिएको छ ।

पार्टी एकताको अन्तिम काम टुंग्याउन पूर्वएमाले र पूर्वमाओवादीहरुको अन्तिम बैठक पनि छुट्टा छुट्टै बसेको थियो । पुर्वदुवै दलले पार्टी एकताका काम सकिएपनि पाटीभित्रको सन्तुलन मिल्न नसकेको निस्कर्ष निकालेका छन् । पार्टीभित्र सन्तुलन मिलाउन अभैm धेरै कसरत गर्नुपर्ने भन्दै दुवै दलका नेताहरुले महाधिबेशनलाई जोड दिएका छन् ।

जिल्ला अध्यक्ष र सचिव तोकेपछि नेकपाले ठुलो एकताको प्रक्रिया सकेको थियो । त्यसपछि जिल्ला इन्चार्ज र सहइन्चार्ज मिलाउन निकै सकस बनेको थियो । पुरानालाई नै जिल्ला इन्चार्ज बनाउने मापदण्ड बनेपछि विवाद हल भएको थियो ।

पार्टीभित्रका विभागमा पनि निकै सकस परेको थियो । सवैभन्दा पेचिलो संगठन विभाग र स्कुल विभाग बनेको थियो । संगठन विभागमा बामदेव गौतमका नाममा सहमति भएपनि स्कुल विभागमा भने सहमति हुन सकेको छैन ।

स्कुल विभाग पूर्वएमालेको भागमा परे इश्वर पोखरेल र पूर्वमाओवादीका भागमा परे नारायणकाजी श्रेष्ठले पाउनेछन् । दुवै दल स्कुल विभाग नछोड्ने पक्षमा छन् । पार्टी स्कुल विभागको प्रमुख बन्न पोखरेल र श्रेष्ठले लविड तिव्र पारेका छन् ।

Continue Reading…

Friday, July 19, 2019

झण्डै २ लाख पर्यटकले अवलोकन गरे चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज

४ साउन, चितवन । गत आर्थिक वर्ष ०७५/७६ मा १ लाख ८५ हजार ६ सय ४४ पर्यटकले चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको अवलोकन गरेका छन् ।

०३० मा निकुञ्ज स्थापना भएपछि पहिलोपटक यतिका धेरैले निकुञ्ज अवलोकन गरेको निकुञ्जले जनाएको छ ।

यसअघि आर्थिक वर्ष ०७१/७२ मा १ लाख ७८ हजार २ सय ५७ पर्यटक आएका थिए । त्यसपछि वर्षमा निकुञ्ज घुम्न आउने पर्यटकको संख्या बढ्न सकेको थिएन । भूकम्प, भारतीय नाकावन्दी, नारायणगढ मुग्लिन सडकखण्डको पहिरो र बाढीका कारण निकुञ्ज घुम्न आउने पर्यटकहरु बढन सकेका थिएनन् ।

पर्यटक संख्या बढेसँगै निकुञ्जको राजश्व आम्दानी पनि बढेको छ । गत आर्थिक वर्षमा २९ करोड १० लाख ९७ हजार रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत वेदकुमार खड्काले बताए । आर्थिक वर्ष ०७४/७५ मा २४ करोड ८२ लाख रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको थियो । निकुञ्जले गर्ने आम्दानीबाट ५० प्रतिशत राजश्व निकुञ्जसँग जोडिएको बस्ती मध्यवर्ती क्षेत्रमा खर्च गर्ने कानुनी व्यवस्था छ ।

चितवन निकुञ्ज छिर्न १० नाका छन् । सौराहा प्रमुख नाका मानिन्छ । निकुञ्ज घुम्ने ९० प्रतिशत पर्यटक सौराहा नाकाबाट भित्रिने गर्दछन् । सरकारले चितवनको पटिहानीलाई एक सय पर्यटकीय गन्तव्यमा समेटेपछि यहाँ पर्यकीय गतिविधि बढेको छ भने पूर्वाधार निर्माणमा पनि लगानी बढेको छ । सौराहा क्षेत्रमा मास टुजिज्म बढेको छ । आन्तरीक पर्यटकहरु सौराहा आउने गर्दछन् । खर्चालु पर्यटक पटिहानी र मेघौली क्षेत्रमा केन्द्रित छन् ।

Continue Reading…

सम्झनामा कुन्मिङकी कान्छी !

ठ्याक्कै एक वर्षपछि चीन भ्रमणको अवसर मिल्यो । तर यसपटक पहिलेको जस्तो धेरै प्रान्त होइन, एउटा मात्र प्रान्त- युनान प्रान्तको राजधानी कुन्मिङ ।

युनान प्रान्तीय सरकारबाट राजधानी कुन्मिङमा आयोजित दक्षिण पूर्वी एसिया लगानी सम्मेलन तथा व्यापार मेला एवं दक्षिण एसिया मिडिया फोरममा सहभागी हुने निम्तो आएको थियो । कुन्मिङ यात्रा मेरो पहिलो थियो ।

फूलहरुको शहर, स्पि्रङ सिटी, एसियाको गेट आदि उपमा पाएको कुन्मिङमा ओर्लिंदा स्थानीय समयअनुसार रातिको १० बजेको थियो । एयरपोर्टमा एक चिनियाँ युवती ‘हाई’ भन्दै रिसिभ गर्न आइपुगिन् । उनी युनान प्रान्त सरकारको कुन्मिङस्थित सूचना विभागकी एक कर्मचारी वाङ्ग यी थिइन् ।

एक छिनपछि कालो कार हाम्रो अगाडि आएर रोकियो । त्यो कार हामीलाई होटलसम्म पुर्‍याउन आएको रहेछ । वाङ्ग यी भने अरु साथीहरुलाई रिसिभ गर्नुछ भन्दै एयरपोर्टमै बसिन् ।

 बरबराउँदै ऊ हामीतर्फ अगाडि बढ्दै थिई । हामी भने पछिपछि हटिरहेका थियौं । पातलो ज्यान, खैरो कपाल, ओंठमा अस्वाभाविक जस्तो लाग्ने गाढा रातो लिपिस्टिक, शरीरमा टाटु खोपेकी ती युवतीले हामीतर्फ अघि बढाएको हात काँपिरहेको थियो

अँध्यारो चिर्दै चम्किरहेका झिलिमिली बत्तीलाई पछ्याउँदै कार चिल्लो सडकमा बत्तियो । एयरपोर्टबाट झण्डै ४५ मिनेटको यात्रापछि दियान्ची गार्डेन रिसोर्ट एण्ड स्पाको गेट अगाडि पुगेर कार रोकिँदा स्वागतका लागि अर्की एक किशोरी तैनाथ थिइन् । पातलो ज्यान भएकी, पावरवाला चस्मा लगाएकी उनले आफ्नो परिचय दिइन्, ‘…मेरो अंग्रेजी नाम जेसिका, म स्वयंसेवक हुँ ।’ उनले आफ्नो चिनियाँ नाम त के भनिन् कुन्नि बुझिएन ।

भाषाको समस्या

होटलमा पुग्दा स्थानीय समय अनुसार रातिको करिब ११ बजेको थियो । लगेजहरु कोठामा थन्काएर खाना छ कि छैन भनेर सोध्न रिसेप्सनमा ओर्लिंदा भाषाको समस्या पर्‍यो । होटलका कर्मचारीले अंग्रेजी नबुझ्ने, हामीले चाइनिज भाषा नबुझ्ने । कतिबेला हातको इसारा त कतिबेला कागजमा चित्र बनाएर देखाउनुपर्ने । कतिबेला बिच्याटमा चाइनिज-अंग्रेजी, अंग्रेजी-चाइनिज भाषा अनुवाद गर्नुपर्ने ।

एकछिनपछि थाहा भयो, होटलमा खाने कुरा केही पनि रहेनछ । चीनमा साँझ ६-७ बजेभित्रै खाना खाइसक्ने चलन छ । राति ११ बजे कसले खाना दिओस् ! चीनका सुन्दरी, आदर सत्कार र झिलिमिली बत्तीको उज्यालोले पेटको भोक नमर्ने ! हवाईजहाजभित्र खान दिइएको एउटा पाउरोटी र एक कप जुसले कति समय पो धान्थ्यो र । त्यसबाहेक पेटमा केही परेको थिएन ।

कुन्मिङ भ्रमण टोलीका अर्का एक सदस्य राइजिङ्ग नेपालका ऋतुराज सुवेदीले आफूसँग सुगर फ्री बिस्कुट रहेकाले त्यही बाँडीचुँडी खाने प्रस्ताव गर्नुभयो । वीरगञ्जबाट प्रकाशित हुने प्रतीक दैनिककी सुष्मा शर्माले आफूसँग केही क्याडबरी चकलेट रहेकाले त्यही खाएर आजको रात धकेल्ने प्रस्ताव गर्नुभयो । कान्तिपुर दैनिकका घनश्याम खड्काको रुममा बसेर हामी चारैजना बिस्कुट चपाउन थाल्यौं ।

ढोकामा कसैले टकटक गरेको आवाज आयो । ढोका खोलेर हेर्दा उनै भोलेन्टियर जेसिका थिइन् । ‘बाहिर सडक किनारमा केही पसल खुल्लै रहेछन् । धेरै त होइन, यत्तिमात्रै पाइयो,’ उनले स्ट्रीट फुडका दुईवटा प्याकेट हामीतर्फ सोझ्याउँदै भनिन् ।

हामी भोका प्राणीका लागि यो सरप्राइज थियो । यो मध्यरातमा एक किशोरी सडकमा निस्किन्छे र दूर देशका पाहुनालाई खाना खोज्दै हिँड्छे । अंग्रेजीका शब्द बटुलेर हामीले उनीप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्‍यौं । फेरि चाइनिज भाषामा पनि थप्यौं- से से । उनी मुस्कुराइन् । हामीलाई लाग्यो, सायद चिनियाँहरु पनि नेपालीजस्तै साँझका पाहुनालाई देउता समान मान्दा हुन् कि ?

पैसा कति खर्च भयो लेऊ भन्दा पनि उनले लिन मानिनन् । भनिन्- खर्चको कुरा तपाईंहरुसँग होइन, मेरो टिमको सिनियरसँग गर्छु । प्याकेट खोल्दा आइटम आइटमका परिकार देखिए । कुनैकुनै त हामीले नेपालमा खाने मिठाइजस्तै देखिन्थे । मध्यरातमा भोको पेट, टेबुल अगाडि परिकार । हात थामिन सकेनन् । तर, मुख थामियो । हेर्दा गुलिया मिठाइ जस्ता देखिने ती परिकारमा जिभ्रो बानी परेको भए पो । स्वाद लागेन । कुनै जीवनजल खाएजस्तो, कुनै काँचै, कुनै लेउको गन्ध जस्तो । सधैं दालभातको स्वाद पाएको यो जिब्रोलाई त्यो बिल्कुल फरक लाग्नु स्वाभाविक थियो ।

पहिलो पटक चीन भ्रमणमा गएकी सुष्माजीलाई त असैह्य नै भयो । पेटमा अलिअलि भएका चिज पनि बाहिर निकालुँला जस्तो गर्नुभयो ।

जेसिका यी सबै हेरिरहेकी थिइन् । उनी पेट भरियो कि भरिएन भनेर सोध्दै पनि थिइन् । हामीले अघाएको बतायौं । उनी फेरि मुस्कुराइन् । हामीले झूठ बोलेको कुरा उनले बुझिन् कि बुझिनन् कुन्नि ? गुडनाइट भन्दै कोठबाट बाहिरिँदै उनले भनिन्, भोलि बिहान ७ बजे ब्रेकफास्टको टाइम छ, समयमै आउनुहोला । दिनभरि अरु केही कार्यक्रम छैन । आफ्नो तरिकाले घुम्न सक्नुहुन्छ ।
०००
बिहानको नित्य कर्म नसकिँदै ब्रेकफास्टको समय सुरु भइसकेको थियो । बिहान उठेपछि एकैपटक मध्याह्न १२ बजेपछि खाना खाने बानी परेको हामीलाई बिहान सातै बजे नास्ता रुच्ने कुरा भएन । तर, खाइदिनुपर्ने बाध्यता थियो । नत्र, व्यवस्थापकले नास्ता किन नखाएको भनेर सोधीखोजी गरिहाल्थे । पाहुनालाई होटल मन परेन कि ? खाना मन परेन कि ? अथवा बिसन्चो पो भयो कि ? यस्ता प्रश्नको सामना मैले अघिल्लो वर्षको चीन भ्रमणमै गरेको थिएँ । यस्ता प्रश्नको सामना गर्नुभन्दा ब्रेकफास्ट खाने रुममा देखिएमात्रै पनि पुग्थ्यो । अथवा एक चुस्की चिया नै सहीखानु नै उपयुक्त हुन्थ्यो ।

तर, चाइनिज चिया नेपाली जस्तो ट्वाक्क चिनी लागेको नहुने । अलि धेरै चियापत्ती, धेरै दूध हालेर बाक्लो चिया खाएको बानी । कुन्मिङ बसाइको अवधिभर हामीले नेपाली चिया मिस गरिरह्यौं ।

नास्ताको समयपछि हामी नेपाली टोलीका सदस्य बाहिर घुम्न निस्कियौं ।

होटल नजिकै विशाल दियान्छी लेक (ताल) छ । आइतबार सार्वजनिक विदाको दिन भएकाले त्यहाँ .स्थानीयको घुइँचो थियो । त्यो घुइँचोमा नेपालको चार सदस्यीय टोली पनि मिसियो । कोही फेमिली ड्राई पिकनिक खाइरहेका, कोही कुकुरलाई लिएर घुमिरहेका, कोही एक्लै मोबाइल चलाएर बसिरहेका र युवायुवतीले परेवाका जोडीले जस्तै माया साटिरहेका ।

पहाडको फेँदमा विशाल ताल, तालमा तैरिरहेका पानी जहाज जस्ता देखिने ठूला डुंगा, मोटर बोट, ताल किनारमा बुट्यानसहितको पार्क, अग्ला अग्ला मसलाका रुख । ती रुखकै काखमा पैदल र साइकल यात्रीमात्र हिँड्ने रातो रंगले रंग्याइएको बाटो । कम्ता सुन्दर दृश्य थिएन त्यो । वरिपरिको सरसफाइ र सजावटले होलातालको हल्का धमिलो पानी पनि सुन्दर नै लाग्यो ।

ताल किनारका रुख मुनि लहरै राखिएका कुर्सीमा भर्खर बसेका मात्र के थियौं, एक अधवैंशे महिला आइपुगिन् र लेमिनेसन गरेको रंगीबिरंगी कागज तेर्स्याइन् । उनले केही कुराहरु भन्न त भनेकी पनि थिइन् तर चाइनिज भाषा बुझिने भए पो ! हामीले अंग्रेजी बोलेको उनले नबुझ्ने, उनले चाइनिज भाषा बोलेको हामीले नबुझ्ने । तर, कागजका चित्र हेर्दा थाहा भयो, त्यो कुनै रेष्टुरेन्टको मेनु थियो । यद्यपि मेनुमा सबै चाइनिज अक्षर थिए । हामीले अनुमान लगायौं, ताल किनारमा लहरै राखिएका कुर्सी कुनै रेष्टुरेन्टका थिए र ती हाम्रो अर्डर लिन आएकी कर्मचारी ।

हामी त्यत्तिकै उठ्यौं । अलि पर पुग्दा चिनियाँ परम्परागत नाच नाचिरहेको टोली भेटियो । रंगीविरंगी परम्परागत पोशाक लगाएर र कसैले नलगाइकन गोलो घेरा बनाएर महिला पुरुषहरु मिलेर नाचिरहेका थिए । हेर्दा नेपालको सुदूरपश्चिममा खेलिने देउडा जस्तै थियो, तर खुट्टाको ताल फरक थियो ।

हामी पनि त्यो गोलो घेरामा मिसिएर चिनियाँ टोलीसँग ताल मिलाउन खोज्यौं । हाम्रो नाच देखेर उनीहरु हाँस्न थाले, तर हामीलाई त्यसको कुनै मतलव थिएन । बस् नाच्नु थियो, रमाइलो गर्नु थियो । हामी जानी नजानी नाच्यौं ।

उनीहरुको भिडमा घुसेर नाचिदिँदा रिसाउने पो हुन् कि ? तर, हाम्रो डर एकछिन पनि टिकेन । उनीहरुले आफूले लगाइरहेको टोपी र हाफकोटजस्तो कपडा हामीलाई लगाइदिएर आफ्नो टोलीमा स्वीकार गरे ।

हामी त्यहाँबाट अगाडि बढेर मोटर बोट चढ्ने गेट अगाडि पुग्यौं । टिकट काउन्टरमा पुगेपछि पनि होटलमा जस्तै समस्या आयो, भाषाको । हातको संकेत गरेर हामीले मोटरबोट चढ्न आएको त बतायौं । तर, पैसा कति लाग्छ भनेर सोध्न र बुझ्न गाह्रो भयो । हामीले बुढी र चोर औंला घर्षण गरेर सोध्यौं- पैसा कति लाग्छ ? काउन्टरमा बसेका कर्मचारीले क्याल्कुलेटरका अक्षर थिचेर देखाए ३ सय युआन । यसबाट थाहा भयो चिनियाँले पनि नेपालीहरुले जस्तै पैसाको संकेत बुढी र चोर औंला देखाएरै गर्दा रहेछन् ।
घनश्याम खड्काजीले काठमाडौंबाट कुन्मिङ जाँदा प्लेनको एउटै सिटमा परेका एक चिनियाँ लेखकसँग चाइनिज भाषामा गन्ती सिकेको त्यहाँ काम लाग्यो । घनश्यामजीको सहयोगमा हामीले बुझ्यौं- तीन सय युआन तिरेमा हामी चारैजना एउटै मोटरबोटमा बसेर ताललाई एक फन्को लगाउन पाइने रहेछ ।

हामीलाई लाइफ ज्याकेट लगाइदिएर चालकले तालमा मोटरबोट हुइँकाए । उनले चिनियाँ भाषामा के-के भन्दै पनि थिए । उनको भनाइ र हातको संकेत हेर्दा लाग्थ्यो उनले यो ताल र तालसँगै रहेको पहाडका भित्तामा देखिने पुराना जस्ताकेही संरचनाबारे वर्णन गरिरहेका छन् । तर, उनको वर्णन हामीले बुझ्ने भए पो । हामी आफ्नै सुरमा मोटरबोटमा फोटो र भिडियो खिच्दै रमाइरह्यौं ।

घनश्यामजीले नेपाली १० रुपैयाँको नोट ती चालकको हातमा राखिदिनुभयो । उनी दंग पर्दै त्यसलाई ओल्टाइपल्टाइ हेर्न थाले । मैले नेपाली भाषामै भनिदिएँ- नेपालको १० रुपैयाँ हो दाइ, यो हाम्रो चिनो सम्झेर राख्नुस् । उनले फिस्स हाँस्दै अगाडिको खल्तीमा नोट कोचे । हामी पुनः होटलमा फर्कियौं ।

त्यतिबेला मलाई चाइनिज भाषा नबुझेकोमा पहिलो पटक दुःख लाग्यो । मलाई चाइनिज भाषा खड्किएझैँ यी चिनियाँहरुलाई अंग्रेजी भाषा नबुझेकोमा थकथक लाग्दो हो कि ? चीन बसाइको अवधिभर मनमा यही कुरा खेलिरह्यो ।

कुन्मिङस्थित दियान्छी प्रदर्शनी केन्द्रमा आयोजित व्यापार मेलामा होस् या युसी शहरस्थित हिल्टन होटलमा आयोजित साउथ एण्ड साउथ इस्ट एसिया मिडिया फोरममा होस्, औपचारिक-अनौपचारिक सबै कार्यक्रममा उच्च पदस्थ चिनियाँहरु आफ्नो भाषा मात्र बोल्थे । उनीहरुका कुरा दोभाषेले अंग्रेजीमा उल्था गरेर हामीलाई बुझाउने कोशिस गर्थे । हामीलाई अंग्रेजीमा बुझाउन सजिलो होस् भनेर आयोजकले नै अंग्रेजी बोल्न सक्ने केही विद्यार्थी र शिक्षकलाई पनि भ्रमण टोलीमा सामेल गराएका थिए ।
कुन्मिङ बसाइको दोस्रो दिन साँझ युनान प्रान्तको सूचना कार्यालयका डेपुटी डाइरेक्टर तियान हुछिङ्गको रिसेप्सन पार्टी थियो । त्यहाँ भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश, मालदिभ्स र इन्डोनेसियाका पत्रकारहरुसँग पनि भेटघाट र परिचय भयो । पाकिस्तान, नेपाल र मालदिभ्सका पत्रकारहरु एउटै राउन्ड टेबुलमा थियौं । हाम्रो छेउँमै भारत, बंगलादेश र इन्डोनेसियाका पत्रकारहरु थिए ।

पाकिस्तानका मोहम्मद सलिम चौधरीसँग इमरान खान प्रधानमन्त्री बनेपछि भारत-पाकिस्तान सम्बन्धका विषयमा कुरा भइरहेको थियो । खासगरी भारतले चुनाव अघि गरेको हवाई आक्रमण र पाकिस्तानले भारतीय वायु सेनाका एकजना क्याप्टेनलाई नियन्त्रणमा लिएर ससम्मान रिहा गरेको विषयमा कुरा भइरहेको थियो । छेउँको टेबुलमा रहेका प्रेस ट्रष्ट अफ इन्डियाका पत्रकार सन्जीभ चोपराले हिन्दीमै भने- भारतसँग सम्बन्धित छलफलमा हामीलाई पनि सहभागी गराउनुस् न ।

सोही दिनदेखि नेपाल, भारत र पाकिस्तानका पत्रकारहरुको दोस्ती जम्यो । भारत र पाकिस्तान दुवै देशका पत्रकारहरुसँग हाम्रो सम्बन्ध समदुरीको थियो, असंलग्नताको सिद्धान्त र देशको अन्तर्राष्ट्रिय नीति जस्तै ।

‘कान्छी’ले जोगाइन्

कुन्मिङको पाँच दिनको बसाइ सकिइसकेको थियो । चिनियाँ आयोजक टोलीका सदस्यले केही किनमेल गर्नु छ कि भनेर सोधे । हामीले बजार घुम्ने इच्छा व्यक्त गर्‍यौं । हामीलाई बसको व्यवस्था गरेर करिब ३ बजे कुन्मिङको व्यस्त बजार पुर्‍याइयो ।

बस रोकिनासाथ वाङ यीले भनिन्- यो बजारमा तपाईंहरुले मज्जाले बार्गेनिङ गरेर सामान किन्न सक्नुहुन्छ । बरु पाँच बजे हामी होटल प्रस्थान गर्नुपर्छ भन्ने कुरालाई ख्याल गर्नुहोला ।

नेपाल, भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश र मालदिभ्सका पत्रकार टोली आ-आफ्ना आवश्यकता अनुसारको पसल खोज्दै बजारमा छरियो । नेपाली टोलीसँग मालदिभ्सकी सिफ्ना अहमद थपिएकी थिइन् र हामीसँग थिइन् कान्छी । कान्छी, अर्थात् हामी नेपाली टोलीका लागि कुन्मिङ सरकारले नै खटाइदिएको एकजना किशोरी स्वंसेवक ।
हामीले सुरुमा दियान्छी होटलमा भेटेकी जेसिका यसपटक भारतीय टोलीसँग थिइन् । चिनियाँ नाम अप्ठेरो लागेर हामीले नेपाली नाम दिएका थियौं ‘कान्छी’ । कान्छीको अर्थ बताइदिएपछि उनी पनि दंग थिइन् ।

साँच्चैभन्दा परिवारको कान्छो सदस्य जस्तै थिइन् उनी । होचीहोची, मोटीमोटी, पहेंलो टिसर्ट र जिन्स पाइन्ट लगाएकी, आँखामा पावरवाला चस्मा, तारले दाँत बाँधेकी ।
हामीले उनलाई कान्छी नाम दिएपछि भ्रमण टोलीका अन्य देशका पत्रकारहरुले पनि कान्छी भनेरै बोलाउन थालेका थिए । पछि-पछि त चिनियाँ आयोजक टोलीले पनि ।
कान्छीले अन्य स्थानमाजस्तै किनमेल गर्दा पनि हामीलाई दोभाषेको रुपमा -चाइनिज-अंग्रेजी, अंग्रेजी-चाइनिज भाषा अनुवाद गरेर) सहयोग गरिन् ।

हामी गि्रन टी पाइने पसलको खोजीमा थियौं । फुटपाथमा हिँडिरहेका बेला घनश्यामजी विपरित दिशाबाट आइरहेकी एक चिनियाँ युवतीसँग ठोक्किनुभयो । ती युवतीको हातको मोबाइल भुइँमा खस्यो । उसले आफ्नो बायाँ हातले मोबाइल उठाई । मोबाइलको स्क्रिन स्पष्टसँग देखिन्थ्यो, फुटेको थिएन । तर, ऊ रातो पिरो भएर घनश्याम जीको आँखामा हेर्दै आफ्नै भाषामा बर्बराउन थाली ।

ऊ बरबराउँदैऊ हामीतर्फ अगाडि बढ्दै थिई । हामी भने पछिपछि हटिरहेका थियौं । पातलो ज्यान, खैरो कपाल, ओंठमा अस्वाभाविक जस्तो लाग्ने गाढा रातो लिपिस्टिक, शरीरमा टाटु खोपेकी ती युवतीले हामीतर्फ अघि बढाएको हात काँपीरहेको थियो । उसको हुलिया र आक्रोशयुक्त अनुहार साच्चिकै डरलाग्दो थियो । उसलाई हेर्दा लाग्थ्यो, अब यो हामीमाथि जाइलाग्छे । घनश्याम जी ‘सरी’,’सरी’ भनिरहनुभएको थियो ।

तर, ती युवतीको आक्रोश थामिएन । उसले बोलेको चाइनिज भाषा हामीले नबुझ्ने र हामीले बोलेको अंग्रेजी भाषा उसले नबुझ्ने । नेपाली त झन् उसले बुझ्ने कुरै भएन ।
हामी भने चुपचाप सुनिरहेका थियौं । उसले भनेका कुरा बुझ्ने भए पो केही बोल्ने । सधैंभरि सबैलाई हँसाउँदै भ्रमण रोमान्टिक बनाउने घनश्यामजीको अनुहार यतिबेला उदास थियो ।

सहयोगीका रुपमा हाम्रो टोलीमा रहेकी कान्छी ऋतुजीलाई केही सामान किन्न हामीभन्दा करिब दुई सय मिटर टाढै थिइन् । हामीमाथि के भइरहेको छ भन्ने कुरा उनलाई थाहा थिएन । त्यतिञ्जेल छेउछाउँका पसलेहरु पनि झुम्मिएका थिए । कान्छी दौडिँदै आइन् ।

अब त्यो युवतीका अगाडि कान्छी उभिइन् । उनीहरुबीच चाइनिज भाषामा वार्तालाप भयो । केही मिनेटपछि ती युवती हामीलाई आँखा तर्दै आफ्नो बाटो लागिन् । केही पाइला अगाडि सार्दै, रोकिँदै, हामीतर्फ फर्किंदै, आँखा तर्दै, उनी बर्बराइरहेकी थिइन् ।

हामीले कान्छीलाई सोध्यौं- उसले के भनेर गई ?

कान्छीले भनिन्- मोबाइल भुइँमा खसालिदिएवाफत् पाँच सय युनान चाहियो रे ।

‘अनि तिमीले के भन्यौ ?’

‘यिनीहरुले जानीजानी गल्ती गरेका होइनन् । यिनीहरु हाम्रो देश घुम्न आएका पाहुना हुन् । गल्ती भएको रहेछ भने पनि हामीले माफी दिनुपर्छ ।’

‘यति भन्नासाथै उसले मानी त ?’

‘मानेर त गई नि । तपाईंहरुको तर्फबाट मैले सरी भनेको थिएँ नि त ।’

‘तर, उसको रीस मरेको जस्तो देखिँदैन, फेरि फर्केर आक्रमण त गर्दिनँ ?’

‘ऊ अस्वाभाविक देखिएकी छे । ऊ मातेकी छे । सायद उसले डि्रंक्स गरेको हुनुपर्छ । ऊ गइसकी । अब तपाईंहरु पहिलेको जस्तै हाँसीखुसी सपिङ जारी राख्नुस् ।’
कान्छीको यो सहयोगबाट हामी नतमस्तक भयौं । कुनै फिल्ममा आपत परेका बेला हिरो आएर बचाएजस्तै भयो । हामीलाई ठूलो आपतबाट जोगाएको भन्दै हामीले कान्छीलाई धन्यवाद भन्यौं ।

यद्यपि हाम्रो मन प्रशन्न भएन । कतै त्यो केटी आफ्नो ग्याङ ल्याएर हामीमाथि जाइलाग्छे कि ! हामीमा डर कायमै रह्यो ।

सपिङ सकेर होटल फर्किँदासम्म पनि हामीबीच त्यही घटनाको कुरा भइरह्यो । उसले कुनै धारिलो हतियारले आक्रमण गरेको भए ! पेस्तोल पनि बोकेकी पो थिई कि ! पेस्तोलले नै हामीलाई हानेको भए ! यी सब अड्कलसँगै निचोड के थियो भने, हाम्रो ज्यान जोखिममा थियो, कान्छीले जोगाइदिइन् ।

भोलिपल्ट पनि त्यही आक्रोशित युवती र कान्छीले विनम्रतापूर्वक सम्झाइ बुझाइ गरेर संकटबाट पार लगाएको घटना आँखामा नाचिरह्यो । त्यो बेलादेखि पैदल हिँड्दा कुनै चिनियाँ नागरिक विपरीत दिशाबाट आइरहेको छ भने पनि सचेत भएर हिँड्न थालियो । घनश्यामजी भन्नुहुन्थ्यो, त्यत्तिको डर मलाई कहिल्यै लागेको थिएन ।

तर, हामी कान्छीसँग झन् निकट भयौं । कान्छी पनि हामीसँग खुलेर कुरा गर्न थालिन् ।

‘म २२ वर्ष पुगेँ, २५ पुगेपछि बिहे गर्छु । अबको तीन वर्षभित्र आफ्नो खुट्टामा आफैं उभिन सक्ने बन्नु छ, उनले भनिन्, मेरो बिहे एरेन्ज नै हुनेछ । किनभने मेरो ब्यायफ्रेन्ड छैन । लभ गरेर दुःख पाएका मेरा साथीहरुले जस्तो दुःख मलाई पाउनुछैन ।’

‘मेरा बुवाको सेकेन्ड ह्यान्ड सामानहरुको पसल छ, त्यसैबाट घर खर्च चल्छ । सरकारले गर्ने सहयोग त छँदै छ । अब बुवाले धेरै श्रम गर्न सक्नुहुन्न, अब मैले श्रम गरेर बुवाआमालाई हेर्नुछ ।’

२२ वर्षे उमेरकी कान्छीका यी कुरा निकै परिपक्व लाग्थे । म हरेक कुराहरु नेपाल र नेपालीसँग दाँजेर हेर्थें, तर अहँ, पटक्कै मेल नखाने ।

Continue Reading…

सरकारले देखिनेगरी कामै गर्न सकेन: देवेन्द्र पौडेल

बुटवल । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का स्थायी समिति सदस्य देवेन्द्र पौडेलले सरकार परिवर्तन हुनुपर्ने धारणा राखेका छन् । प्रदेश ५ को बुटवलमा आयोजित साक्षात्कार कार्यक्रममा नेता पौडेलले तत्कालीन एमाले र माओवादी केन्द्रबीच भएको पालैपालो सरकारको नेतृत्व गर्नेलगायतका ५ बुँदे सहमति कुनै पनि हालतमा कार्यान्वयन हुनुपर्ने बताए ।

‘सरकार र पार्टीको नेतृत्व आलोपालो गर्नेगरी विगतमा तत्कालीन एमाले र माआवादी केन्दका नेताबीच पाँचबुँदे सहमति भएकै हो’, उनले भने, ‘सार्वजनिक नै भइसकेको विषय लुकाउनुपर्ने कुनै कारण छैन । विगतको यही सहमतिलाई आधार बनाएर इमान्दारिताका साथ अघि बढ्नुपर्छ ।’

प्रचण्डनिकट नेता पौडेलले सरकार परिवर्तनको समय आइनसकेको तर समय आएपछि सहमति अनुसार सरकारमा ओलीको नेतृत्व परिवर्तन हुने र त्यो भूमिका पार्टीका अर्का अध्यक्ष प्रचण्डले गर्ने दाबी गरे ।

उनले सरकारको काम–कारबाही प्रभावकारी हुन नसकेकाले तत्काल मन्त्री परिवर्तन गर्नुपर्ने मागसमेमत गरेका छन् । ‘सरकारले देखिनेगरी काम गर्न सकेको छैन । कमीकमजोरी देखिएका छन्’, नेता पौडेलले भने, ‘यसका लागि मन्त्री फेर्नुपर्छ ।’

नेता पौडेलले सरकार सुशासनको दिशामा कमजोर देखिएको बताए । निर्मला काण्ड, संसद्मा दर्ता भएका विभिन्न विधेयक, विषादी परीक्षणलगायत विषयमा सरकार बुद्धिमत्तापूर्ण ढंगले अघि नबढेको पौडेलको ठम्याइ छ ।

Continue Reading…

मेची राजमार्गको पहिरो रोकिएन, खुल्न अझै ३ दिन लाग्ने

४ साउन, विराटनगर । पहिरोका कारण अबरुद्ध मेची राजमार्गअन्तर्गतको राँके—फिदिम सडकखण्ड सञ्चालनमा आउन अझै तीन दिन लाग्ने भएको छ ।

राजमार्गअन्तर्गत राँके–फिदिम सडकखण्डको फाल्गुनन्द गाउँपालिका–३, पांग्रेभीरमा गत बुधबार पहिरो गएको थियो । जुन अहिलेसम्म रोकिएको छैन ।

जसका कारण पूर्वी पहाडी जिल्लासँगको यातायात सम्पर्क चार दिनदेखि टुटेको छ । ताप्लेजुङ, पाँचथर र तेह्रथुमको आठराई क्षेत्रबाट झापातर्फ छुटेका र यसतर्फ आउँदै गरेका सवारी साधनहरू बीच बाटोमै रोकिएका छन् ।

प्रदेश १ सरकारका आर्थिक मार्मिला तथा योजना मन्त्री इन्द्र आङ्बोले पांग्रेभीरमा पहिरो जाने क्रम नरोकिएकाले वैकल्पिक मार्गमाफर्त सडक सञ्चालनमा ल्याउने तयारी भइरहेको जानकारी दिए ।

‘४ दिनअघि पांग्रेभीरमा गएको पहिरो अझैसम्म यथावत रहेकाले वैकल्पिक मार्गमार्फत सञ्चालनमा ल्याउने तयारी भएको छ’, मन्त्री आङ्बोले भने । मन्त्री आङ्बोका अनुसार तीन दिनमा सडक सञ्चालन गर्नेगरी काम भइरहेको छ ।

पहिरो खुलाएर सडक सुचारु गर्न दक्षिणी भागबाट सडक डिभिजन कार्यालय इलाम र पूर्वाधार डिभिजन कार्यालय पाँचथरबाट पहिरो पन्छाउने काम भए पनि दैनिक पाँचदेखि सात मिटर पहिरो खसेकाले तत्कालका लागि सडक सञ्चालन गर्न वैकल्पिक मार्गको खोजी भएको उनले जानकारी दिए ।

पूर्वाधार डिभिजन कार्यालय, पाँचथरले आपतकालीन बजेटमार्फत फागुनन्द गाँउपालिका–४, सिम्पुलाबाट गुम्बासम्मको करिब ६ किलोमिटर पुरानो ट्रयाकलाई विस्तार गरी सडक खुलाउने काम अघि बढाएको हो । त्यसका लागि कम्तीमा तीन दिन लाग्ने पूर्वाधार डिभिजन कार्यालय, पाँचथरका प्रमुख भरत शाहले जानकारी दिए ।

ढुङ्गा फुटाउँदा पहिरो जटिल 

मेची राजमार्गको कृष्णभीरको संज्ञा दिइएको पांग्रेभीरको ढुङ्गा फुटाउँदा पहिरोको समस्या निम्तिएको कतिपयकाे भनाइ छ ।

सडक विभागका प्राविधिकहरुले पांग्रेभीरलाई थामेको ढुङ्गा फुटाइदिँदा पहिरोको समस्या देखिएको प्रदेश सरकारका मन्त्री इन्द्र आङ्बोले जानकारी दिए ।

Continue Reading…

यी सात पुस्तक, जो मदन पुरस्कारको सूचीमा परेनन्

दुई साताअघि मदन पुरस्कारको सूची सार्वजनिक भएपछि एकातिर यो सूचीको प्रसंसा सँगै सूचीमा पर्नुपर्ने तर पर्न नसकेका पुस्तकहरुको लिस्ट सार्वजनिक भयो । यसलाई कतिपयले संकेतिक रुपमा विरोधका रुपमा पनि लिए । यद्यपि यसपटक सार्वजनिक भएको सूचीमा पहिले जस्तो सोझो विरोध देखिएन तर केही पुस्तक नपरेकोमा भने धेरैको अपशोच देखिन्थ्यो । सामाजिक सञ्जालमार्फत भिन्न भिन्न ठाउँबाट सयौं पाठकहरुले आफ्नो तर्फबाट लिस्ट सार्वजनिक गरेपछि अनलाइनखबरले ती पुस्तकका नाम संकलन गर्‍यो । त्यसपछि समीक्षकहरुसँग त्यसका सम्बन्धमा राय माग्यो । हामीले समाजिक सञ्जालमा आएका दर्जनौ प्रसंसित पुस्तक मध्ये समीक्षकहरुलाई ७ पुस्तक छान्न अनुरोध गर्‍यौं । सात पुस्तक छान्नुको अर्थ मदन पुरस्कारको सूचीमा रहेको ७ पुस्तकसँग संगति मिलाउनु थियो ।

शिलान्यास
गैरआख्यान विधामा पाठकबाट निकै प्रससित पुस्तक ‘शिलान्यास’ समीक्षकहरुले पनि मनपराएको पुस्तक हो । धेरैले यो पुस्तक मदन पुरस्कारको सूचीमा पर्ने अपेक्षा गरेका थिए । तर अपेक्षाअनुसार पुस्तक सूचीमा नपरेपछि पाठकले यो पुस्तकको विषयमा चर्चा चलाए । यसलाई समीक्षकहरुले पनि पढ्नुपर्ने पुस्तकको सूचीमा राखेका छन् ।
सुजित मैनालीद्वारा लिखित शिलान्यासले सञ्चारमाध्यममा पनि निकै ठूलो स्थान पाएको थियो । नेपाल साप्ताहिकले वर्षका उत्कृष्ट पाँच गैरआख्यान पुस्तकको सूचीमा यसलाई पहिलो नम्बरमा राखेको थियो । पुस्तक प्रकाशन हुनेवित्तिकै लगातार समीक्षा पनि छापिएका थिए । यो वर्ष बढि विक्री हुने पुस्तकहरुमा पनि यो पुस्तक परेको थियो ।
पुस्तकले पृथ्वीनारायण शाहको नेपाल एकीकरणलाई फरक दृष्टिकोणबाट प्रस्तुत गरेको छ । यो पुस्तक समाजशशास्त्रीय दृष्टिकोणले पनि पठनीय भएका कारण यसको चर्चा चलेको हो ।

तपाईंको पहाड कहाँ हो ?
गैरआख्यानकै फरक शैलीको पुस्तक ‘तपाईंको पहाड कहाँ हो ?’ लाई पनि पाठकहरुले मदन पुरस्कारको सूचीमा पर्नुपर्ने पुस्तकका रुपमा अभियान चलाएका थिए । नेपाली साहित्यका केही पुराना हस्तीहरुको व्यक्तिचित्र समेटिएका कारण पनि यो पुस्तकको चर्चा चलाइएको अनुमान गर्न सकिन्छ ।

निजात्मक अनुभूति र व्यक्तिचित्रलाई समेटेर तयार भएको यो पुस्तकको शीर्षक पनि आकर्षक छ । आम चलनचल्तीमा सोधिने ‘तपाईंको पहाड कहाँ हो ?’ निबन्ध पुस्तककै शक्तिशाली निबन्ध हो । यद्यपि यो पुस्तकले समग्र देशको भन्दा पहाडे समुदायको मात्र प्रतिनिधित्व गरेको आरोप पनि लागेको थियो । यद्यपि लेखक भीष्म उप्रेतिले एउटा मात्र निबन्धले पुस्तकको प्रतिनिधित्व गरेको भन्न नमिल्ने बताएका थिए ।

राष्ट्र बैंकका उप निर्देशक भीष्म उप्रेति मुद्रा विशेषज्ञ पनि हुन् । प्रारम्भदेखि नै कविता, नियात्रा र निबन्धमा अब्बल भएर पनि मदन पुरस्कारको सूचीमा नपरेका कारण पनि सामाजिक सञ्जालमा यो पुस्तकको चर्चा भएको हो ।

सिकाउने शैली
सामाजिक सञ्जालमा चर्चा चलेको अर्को गैरआख्यान पुस्तक ‘सिकाउने शैली’ पनि हो । शिक्षा सचिव खगराज बरालको यो पुस्तक समग्र शिक्षामा केन्दि्रत छ । बाल्यकालको शिक्षा अनुभव र अहिले शिक्षाकै नेतृत्व तहमा पुगेपछिको यथार्थ अवस्थाका कारण पुस्तकले एकैसाथ शिक्षाको समग्र वस्तुस्थितिको जानकारी दिन्छ ।

यो पुस्तकलाई नेपाल साप्ताहिकले वर्षका उत्कृष्ट गैरआख्यानको सूचीमा राखेको थियो भने पुस्तक प्रकाशनपछि लगातार सञ्चारमाध्यममा चर्चा कमाएको थियो । पुस्तकमा ३१ वटा लेखोट छन् । सबै लेखोटले नेपालका सामुदायिक विद्यालय, सरकारी क्याम्पस, विदेशी शिक्षा, नेपालको निजी शिक्षा, विद्यार्थीका अनुभवहरुको बयान गर्छ । पुस्तक आत्मकथात्म शैलीमा लेखिएको छ । यो पुस्तक पठनीय भएको भन्दै सामाजिक सञ्जालमा मदन पुरस्कारको सूचीमा पर्नुपर्ने राय पाठक र समीक्षकहरुको थियो ।
टुकी
काठमाडौंमा खासै चर्चा नभएको तर मोफसलका साहित्यकारले निकै आशा गरेको उपन्यास हो- टुकी ।

पेशाले शिक्षक एवं रेडियोकर्मी रहेका लेखकको खास नाम मनोज चौधरी हो । पुस्तकमा भने श्रष्टाको नाम मनोज अज्ञात राखिएको छ । पुस्तकले मध्य तराईमा बसोबास गर्ने थारु समुदायको कथा भन्छ । यसले थारु इतिहास, संस्कृति र चालचलनको अभिलेखिकरण गरेको छ । नेपाली भाषामा लेखिए पनि यसमा थारु भाषामा प्रचलित शब्दहरुको प्रयोग भरपुर छ । आञ्चलिक स्वादका कारण पुस्तक पढिरहँदा कतै पनि झिँझो लाग्दैन । उपन्यासकले थारु समुदायको उत्पिडन कथा भन्दैन तर सङ्केत गर्छ । पुस्तकको मुख्य उद्देश्य नै यसको इतिहास र संस्कृतिलाई बढि भन्दा बढि पाठकसम्म पुर्‍याउने देखिन्छ ।

थारुको जनजीवन, पर्व, खानपान, संस्कार जीवनशैलीलाई आख्यानका रुपमा प्रस्तुत गरिएका कारणले यो पुस्तक मदन पुरस्कारको सूचीमा पर्नुपर्ने दावी सामाजिक सञ्जालमा सुरुदेखि नै गरिएको थियो । पछि सूचीमा नपरेपछि चितवनका लेखक-पत्रकारहरुले मदन पुरस्कार गुठीले मोफसलको लेखकले लेखेका कारण यो पुस्तक पढ्न कञ्जुस्याईं गरेको आरोप लगाए ।
मैदारो
पाठकहरुले मदन पुरस्कारको सूचीमा पर्ने दावी लगातार गरिरहे पनि भूपिन खड्काको मैदारो यो सूचीमा परेन । माझिएका कवि र निबन्धकार रुपमा प्रख्यात भएका कारण पनि पाठकलाई उपन्यासबाटबाट निकै आशा थियो । प्रकाशनपछि यसले केही हदसम्म पाठकको आशालाई पूर्ति पनि गरेको प्रतिक्रिया सामाजिक सञ्जालमा देखिन्थ्यो । कतिपयले यो पुस्तकलाई मदन पुरस्कारको सूचीमा पर्ने दावी गरेका थिए ।

तर सूचीमा यो नाम नदेखेपछि भने सामाजिक सञ्जालमा धेरै पाठकले यो पुस्तकको सम्झना गरे । पुस्तकले नेपाली समाजमा शोषित र दमित जीवन बाँचिरहेका मानिसको कथा भनेको छ । दलित पात्र, जनयुद्धको पृष्ठभूमि र कलकाकारिताको शुक्ष्म ब्याख्या गरेकोले पनि यो पुस्तकलाई मदन पुरस्कार गुठीले न्याय नगरेको सन्देश समाजिक सञ्जालमा अझै पनि आइरहेका छन् ।
जेब्राक्रश
जेब्राक्रसकी लेखिका तर्कना शर्मा सञ्चारमाध्यममा देखिइरहने नाम हो । शर्माले प्रारम्भदेखि नै सीमान्तकृत समुदाय र विषयलाई महत्व दिएर लेखिन् । यही कारण उनको पहिलो उपन्यास ‘जेब्राक्रश’ निस्कने वित्तिकै यसको चर्चा चल्यो । उपन्यासले महिला स्वाभिमानको पक्षमा बहस चलाएको थाहा पाएपछि यो पुस्तकको प्रचार गर्न महिला समुदाय नै लागे । शक्तिशाली महिला लेखकले पुस्तकको प्रसंसा गर्न थालेपछि यो पुस्तक मदन पुरस्कारको सूचीमा पर्ने आँकलन गरिएको थियो ।

तर पुस्तकको नाम सूचीमा नदेखिएपछि पुनः यो पुस्तकको सम्झनामा स्टाटसहरु लेखिन थाले । पुस्तकले एकैसाथ नेपाली समाजको पहिला पुरुषबीचको फरक, आर्थिक र सामाजिक विभेद र आधुनिक ममाजको कुरुपता देखाएका कारण यो पुस्तक सूचीमा हुनुपर्ने दावी गरिएको थियो । महिला लेखक भएका कारण पनि उनलाई महत्व दिनुपर्ने दावी कतिपय पाठकको देखिन्थ्यो ।
शून्य प्रहरको साक्षी
एक दर्शनमा एक कविता, त्यो पनि छोठा छोठा । पूर्वीय र पाश्चत्य दर्शनलाई छोटा कवितामार्फत प्रस्तुत गरिएको शून्य प्रहरको साक्षी प्रकाशन भएलगत्तै चर्चामा रह्यो । सामान्य पाठकले एकैपटकमा बुझ्न नसक्ने तर आकर्षक शैलीका कारण त्यसलाई गुन्गुनाइ रहने कविता भएका कारण यसको चर्चा भयो ।

त्यसपछि यो लगातार सञ्चारमाध्यममा यो पुस्तकको चर्चा सुरु भयो । पाठकहरुले यसलाई वर्षका उत्कृष्ट कविता कृतिमध्ये एक माने । कतिपयले यो पुस्तक मदन पुरस्स्कारको सूचीमा पर्ने आँकलन गरे । जसै सूची प्रकाशित भयो, त्यसपछि भने यो पुस्तकलाई पाठकले मदन पुरस्कारको सूचीमा किन परेन भनेर चर्चा सुरु भयो ।

अंग्रेजी साहित्यका प्राध्यापक भएका कारण श्रष्टालाई विश्व साहित्यको राम्रो ज्ञान छ । यहि कारण महेशले नेपाली साहित्यमा यसअघि नआएको शैली कवितामा प्रयोग गरेका छन् । शून्य प्रहरको साक्षीलाई सामाजिक सञ्जालमा सम्झिनुमा यसले पनि काम गरेको छ ।

सामाजिक सञ्जालमा मदन पुरस्कारको सूचीमा पर्नु पर्ने पुस्तकको मुख्य नाम यी भए पनि अन्य दर्जनौ पुस्तकलाई पनि पाठकले सम्झिरहेका छन् । यद्यपि, माथि उल्लेखित पुस्तकहरुमा भने समीक्षकहरुको पनि समर्थन छ । यहाँ बुझ्नुपर्ने कुरा के छ भने यी पुस्तकमध्ये धेरैले बजारमा चर्चा पाएका, पाठक पाएका कारण धेरै पाठकसम्म पुगेका पुस्तक हुन् । जुन पुस्तकका पाठक धेरै हुन्छन्, त्यही पुस्तकको चर्चा बढी हुन्छ । जबकि मदन पुरस्कार गुठीले आफ्ना निर्णयक मण्डलले पूर्णकालीक पाठक भएर आफ्नो लिस्ट पठाएको दाबी गरेको छ ।

धेरै पाठक हुनेवित्तिकै पुस्तकको गुणस्तर राम्रो हुन्छ भन्ने कुरा सत्य होइन ।

Continue Reading…

एक सातापछि खुल्यो खुर्कोट–घुर्मी सडक

४ साउन, सोलुखुम्बु । मध्यपहाडी लोकमार्गअन्तर्गत खुर्कोट–घुर्मी सडक एक सातापछि खुलेको छ । अविरल वर्षाको कारण असार २६ गते रातिदेखि पूर्ण रुपमा बन्द भएको सडक शुक्रबार बिहानदेखि खुलेको हो ।

करिब ६० किलोमिटर लामो यो सडकखण्डको धेरै ठाउँमा पहिरो खसेपछि आवागमन ठप्प बनेको थियो । सडकको विभिन्न ६ ठाउँको पहिरो पन्छाएपछि बिहीबार बेलुकादेखि एकतर्फी खुलाइएको बाटो शुक्रबार बिहानदेखि दुईतर्फी नै खुलेको सोलुखुम्बुका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नरेन्द्रकुमार रानाले जानकारी दिए ।

पहिरो पन्छाएपछि सवारी आवागमन शुरु भएको यातायात व्यवसायी दोर्जी शेर्पाले जानकारी दिए । शेर्पाका अनुसार शुक्रबार आंशिक रुपमा सवारी सञ्चालन भएका छन् । शनिबारदेखि पूर्णरुपमा सवारी सञ्चालन गर्ने गरि टिकट दिन शुरु गरिएको दुधकुण्ड यातायात प्रालि काठमाडौं काउण्टरका इन्द्र कटेलले जानकारी दिए ।
‘सडक अझै पनि जोखिमयुक्त छ,’ उनले भने, ‘सामान कम गरेर भए पनि जसोतसो सेवा दिन थालिएको छ ।’

हप्ता दिनदेखि अलपत्र परेका यात्रु गन्तब्यतर्फ प्रस्थान गर्न थालेको सोलुखुम्बु ट्राफिक प्रहरी नारायणबहादुर बस्नेतले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार अहिले सवारी अवागमन शुरु भएसँगै यात्रुको चहलपहल देखिएको छ । सवारी आवागमन सञ्चालन भएपछि यात्रु खुसी भएका छन् । तर सडक जोखिम युक्त भएकाले अझै पनि राम्रो गरी मर्मत गरिनुपर्ने थुलुङदुधकोशी गाउँपालिका–६ का वडाध्यक्ष फुर्तिमान तामाङले बताए ।

शुक्रबार काठमाडौँबाट मोटरसाइकलमा सोलुखुम्बु आएका अध्यक्ष तामाङले अझै केही दिन कष्टपूर्ण यात्रा गर्नुपर्ने बताए ।

यता, सिद्धिचरण लोकमार्ग सञ्चालनमा आउन भने केही समय लाग्ने बताइएको छ । सडकखण्डको ठाँटीलगायतको क्षेत्रमा खसेको ठूलो पहिरो पन्छाउने काम भइरहेकाले चाँडै सञ्चालनमा आउने उदयपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी ध्रुवबहादुर खड्काले जानकारी दिए ।

सवारी आवागमन ठप्प हुँदा महङ्गीसमेत बढ्न थालेको छ भने तरकारी लगायतको खाद्य वस्तुसमेत पाउन छाडिएको उपभोक्ताले गुनासो गरेका छन् ।

Continue Reading…

सरकारको नेतृत्व परिवर्तन हुनैपर्छ : देवेन्द्र पौडेल

४ साउन, बुटवल । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का स्थायी समिति सदस्य देवेन्द्र पौडेलले तत्कालीन एमाले र माओवादी केन्द्रबीच भएको पालैपालो सरकारको नेतृत्व गर्नेलगायतका ५ बुँदे सहमति कुनै पनि हालतमा कार्यान्वयन हुनुपर्ने बताएका छन् । साथै उनले सरकारको काम–कारबाही प्रभावकारी नभएको भन्दै मन्त्री परिवर्तन गर्नसमेत माग गरेका छन् ।

‘सरकार र पार्टीको नेतृत्व आलोपालो गर्नेगरी विगतमा तत्कालीन एमाले र माआवादी केन्दका नेताबीच पाँचबुँदे सहमति भएकै हो’, प्रदेश ५ को बुटवलमा आयोजित साक्षात्कार कार्यक्रममा नेता पौडेलले अगाडि थपे, ‘सार्वजनिक नै भइसकेको विषय लुकाउनुपर्ने कुनै कारण छैन । विगतको यही सहमतिलाई आधार बनाएर इमान्दारिताका साथ अघि बढ्नुपर्छ ।’

नेकपा नेताबीच विगतमा आलोपालो सरकारको नेतृत्व गर्ने सहमति भए पनि यसलाई लिएर नेताहरू विभाजित छन् । प्रधानमन्त्री तथा नेकपा अध्यक्ष ओली निकट नेता यही सरकारले ५ वर्षसम्मै नेतृत्व गर्नुपर्ने पक्षमा छन् भने तत्कालीन माओवादीभित्रका तथा बाहिरका केही नेता भने विगतको भद्र सहमति पालना गरेर अघि बढ्नुपर्ने पक्षमा छन् ।

प्रचण्डनिकट नेता पौडेलले सरकारमा ओलीको नेतृत्व परिवर्तन हुने र त्यो भूमिका पार्टीका अर्का अध्यक्ष प्रचण्डले गर्ने दाबी गरे ।  तर, सरकारको नेतृत्व परिवर्तनको समय भने आइनसकेको उनकाे भनाइ छ ।

नेता पौडेलले सरकार सुशासनको दिशामा कमजोर देखिएको उक्त अवसरमा बताए । निर्मला काण्ड, संसद्मा दर्ता भएका विभिन्न विधेयक, विषादी परीक्षणलगायत विषयमा सरकार बुद्धिमत्तापूर्ण ढंगले अघि नबढेको पौडेलको ठम्याइ छ ।

उनले गुठी बिधेयक तत्कालका लागि स्थगन भएको भन्दै फिर्ता नभएको प्रष्ट पारे ।

नेता पौडेलले पार्टीबाट सरकारमा सहभागी मन्त्रीहरूको कार्यशैलीप्रति पनि असन्तुष्टि जनाए । देखिनेगरी सरकारले नतिजा निकाल्न नसक्नुमा मन्त्रीकाे भूमिका रहेकाे भन्दै उनले  सरकार गतिशील बनाउन मन्त्री परिवर्तन गर्नुपर्ने बताए ।

‘सरकारले देखिनेगरी काम गर्न सकेको छैन । कमकमजोरी देखिएका छन्’, नेता पौडेलले भने, ‘यसका लागि मन्त्री फेर्नुपर्छ ।’

Continue Reading…

आन्दोलनकारीले च्याते लोकसेवाको प्रश्नपत्र, ४ पक्राउ

काठमाडौं । लोकसेवा आयोगको विज्ञापनविरुद्ध आन्दोलित समूहले खोटाङ दिक्तेलमा शनिबार बिहान प्रश्नपत्र च्यातेका छन् । आरक्षण बचाऔंं आन्दोलन तथा नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ किरात–लिम्बुवान प्रदेश १ ले प्रदेश बन्द आह्वानसमेत गरेको छ । आन्दोलनकारीले दिक्तेल बहुमुखी क्याम्पसमा जारी परीक्षा हलमा प्रवेश गरी प्रश्नपत्र च्यातेको महासंघको अध्यक्ष जगत बरामले बताए। उनका अनुसार रविन खम्बू, एलबी मगर, नीलम चाहार र सबिना परियार आच्छामीलाई प्रहरीले कुटपिट गरि गिरफ्तार गरेको छ । उनीहरुलाई बिनासर्त रिहाइ गर्नुपर्ने माग आन्दोलनरत पक्षले गरेको छ । खम्बु महासंघका जिल्ला सचिव, मगर सहसचिव, चाहार दलित खोटाङ विकास मञ्चका अध्यक्ष र आच्छामी महिला अधिकारकर्मी हुन् । सुनसरीको इटहरीको १० जनालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको महासंघका उपाध्यक्ष गोविन्द छन्त्यालले बताए ।

Continue Reading…

खोटाङमा लोकसेवाको प्रश्नपत्र च्यात्ने ४ जना पक्राउ

४ साउन, काठमाडौं । स्थानीय तहका कर्मचारीका लागि लोकसेवा आयोगले लिइरहेको परीक्षास्थलमा प्रवेश गरेर आदिवासी जनजाति कार्यकर्ताले शनिबार खोटाङमा प्रश्नपत्र च्यातेका छन् । प्रश्नपत्र च्यात्ने ४ जनालाई प्रहरीले नियन्त्रणान लिएर परीक्षा सञ्चालन गरेको छ ।

लोकसेवा आयोगले शनिबार बिहान ७ बजेदेखि प्रदेश १ का तीनवटा केन्द्रहरु खोटाङ, धनकुटा र इलाममा परीक्षा सञ्चालन गरेको छ । यसक्रममा खोटाङको सदरमुकामस्थित दिक्तेल बहुमुखी क्याम्पमा रहेको परीक्षा केन्द्रमा परीक्षा सुरु हुनै लाग्दा ‘आरक्षण बचाऊ आन्दोलन’का कार्यकर्ताहरु प्रवेश गरेर केही थान प्रश्नपत्रहरु च्यातेका थिए ।

प्रश्नपत्र च्यातेको आरोपमा आफ्ना ४ नेता कार्यकर्तालाई प्रहरीले गिरफ्तार गरेको आदिवासी जनजाति महासंघ खोटाङका अध्यक्ष हात्तीराम राईले बताए ।

पक्राऊ पर्नेहरुमा आदिवासी जनजाति महासंघका खोटाङ जिल्ला सचिव रविन खम्बु र सहचिव एलबीमगर समेत छन् । त्यसैगरी दलित विकास मञ्चका मिलन चाहार र सविना अछामीलाई पनि प्रहरीले पक्राउ गरेको अध्यक्ष राईले बताए ।

आन्दोलनकारीलाई गिरफ्तार गरेपछि कडा सुरक्षा व्यवस्थाबा वीच परीक्षा सुचारु गरिएको स्रोतले बतायो ।

स्थानीय तहमा प्रशासन समूहतर्फ र लेखा समूहतर्फ अधिकृत र सहायक पदका लागि खोटाङबाट २१४ जनाको दरबन्दस्का लागि परीक्षा भइरहेको छ भने धनकुटामा ४९१ र इलाममा २३० गरी ९३५ जनाका लागि शनिबार परीक्षा भइरहेको छ । परीक्षामा ठूलो संख्यामा युवाहरुको उत्साहजनक सहभागिता रहेको छ ।

लोकसेवाले देशभरिका स्थानीय तहबाट कुल ९ हजार १६१ पदका लागि विज्ञापन खोलेको छ ।

लोकसेवाको परीक्षालाई प्रभावित पार्ने उद्देश्यले आरक्षण बचाऊ आन्दोलनले आज प्रदेश १ बन्दको घोषणासमेत गरेको छ । बन्दका बावजुद लोकसेवाले तीनवटै केन्द्रमा परीक्षा सञ्चालन गरिरहेको छ ।

लोकसेवाले निकालेको विज्ञापन समावेशी नभएको भन्दै आदिवासी जनजातिको अगुवाइमा आन्दोलन हुँदै आइरहेको छ ।

प्रदेश ५ मा पनि आन्दोलन प्रभावहीन

आदिवासी जनजातिको अगुवाइमा शुरु भएको आरक्षण बचाऔं आन्दोलन प्रदेश ५ मा प्रभावहीन देखिएको छ । लोक सेवा आयोगले स्थानीय तहमा कर्मचारी भर्नाका लागि गरेको विज्ञापन असमावेशी र आरक्षणविरोधी भएको भन्दै आरक्षण बचाऔं आन्दोलन शुरु भएको थियो ।

आयोगको साउन ४ गते (आज) को परीक्षा असफल पार्ने÷बिथोल्ने उद्देश्यसहित आन्दोलन घोषणा गरे पनि आन्दोलनकारीहरु परीक्षा केन्द्रहरुमा पुग्नै सकेनन् ।

बुटवलका ३४ वटा परीक्षा केन्द्रमध्ये कुनै पनि केन्द्रमा आन्दोलनकारीहरु बिहान ७ बजे पुग्न सकेनन् । परीक्षा केन्द्रमा ७ बजेदेखि परीक्षार्थीहरु प्रवेश गर्ने र ८ बजेदेखि परीक्षा शुरु गर्ने कार्यतालिका थियो ।

३४ केन्द्र मध्ये बुटवल–७ को सिद्धेश्वर लालकुमारी माविमा मात्रै आरक्षण बचाऔं आन्दोलन पक्षधर न्यून संख्यामा उपस्थित भए, त्यो पनि परीक्षा शुरु भएपछि ।

एक घण्टाको अवधिसम्म मुस्किलले दुई सयजनाको संख्यामा उपस्थित आन्दोलनकारीले परीक्षाकेन्द्रको गेटनजिकै चौरमा केहीबेर नाराबाजी र कोणसभा गरेर फर्के ।

प्रदेश ५ आदिवासी जनजातिको बाहुल्य भएको प्रदेश हो । रुपन्देहीमा मात्रै जनजातिको जनसंख्या दशौं हजार छ । प्रदेशमा थारुको जनसंख्या १५.२ प्रतिशत र मगरको जनसंख्या १५.१ प्रतिशत छ, जुन कूल जनसंख्यामा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा हो ।

‘केही परीक्षा केन्द्रको परीक्षा हुन नदिने भन्ने थियो, तर हाम्रा साथीहरु नै बिहान ७ बजे अघि निर्धारित ठाउँमा जम्मा हुनै सकेनन्’, आरक्षण बचाऊ आन्दोलनको प्रदेशमा नेतृत्व गरिरहेका दीपक गुरुङले भने, ‘प्रदेशमा आदिवासी जनजातिको जनसंख्या धेरै हुँदाहुँदै आफ्नै आन्दोलनमा अति न्यून उपस्थितिले चिन्तित बनाएको छ, हामी यसबारे गहिरो समीक्षा गरेर आन्दोलनलाई नयाँ ढंगले अघि बढाउँछौंं ।’

कोणसभामा बोल्दै मगर संघ रुपन्देहीका अध्यक्ष विमल सारु,छन्त्याल संघका दलबहादुर छन्त्याल, मनोज राना, छविलाल नेपाली,कलिम मुसलमानले लोकसेवा आयोगको विज्ञापन संविधानविपरीत असमावेशी र आरक्षण विरोधी भएकाले आन्दोलन नरोकिने बताए ।

आयोगको परीक्षामा आदिवासी जनजातिका युवायुवती समेत उल्लेख्य मात्रामा सहभागी भएका छन् । आन्दोलनका कारण सरकारले शान्ति सुरक्षाको व्यवस्था मजबुद बनाएको थियो । आन्दोलनकारी नै उपस्थित हुन नसकेकाले र सुरक्षा व्यवस्था मजबुद भएकाले बुटवलका ३४ वटै परीक्षा केन्द्रको परीक्षा शान्तिपूर्णरुपमा सञ्चालन भएको रुपन्देही प्रहरीका प्रवक्ता डीएसपी धर्मराज भण्डारीले बताए ।

प्रदेश ५ मा लोकसेवाले आयोगले बुटवल, दाङ र बाग्लुङबाट परीक्षा लिइरहेको छ ।

त्यसैगरी प्रदेश २ का लागि जलेश्वर परीक्षा केन्द्र ताकिएको छ भने प्रदेश ३ मा काठमाडौं र हेटांैडा परीक्षा केन्द्र तोकिएको छ । प्रदेश ३ मा पनि शान्तिपूर्णरुपमा परीक्षा भएको छ ।

त्यसैगरी कर्णाली र सुदुरपश्चिम प्रदेशका लागि सुर्खेत, जुम्ला, दिपायल र महेन्द्रनगरमा परीक्षाकेन्द्रहरु तोकिएका छन् । गण्डकी प्रदेशका लागि लोकसेवाले पोखरामा परीक्षाकेन्द्र तोकेको छ ।

Continue Reading…

दुई चाइनीजसहित तीन कम्पनी प्रधानमन्त्रीको कालोसूचिमा (यी हुन् कालोसूचिका कम्पनी)

काठमाडौं । राजश्व छलि र कानुन बिपरित काम गरेको भेटिएपछि तीन कम्पनीलाई कालोसूचिमा राखिएको छ । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषद कार्यालय अन्र्तगत रहेको सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयले तीन कम्पनीलाई बर्खास्त गर्दै कालोसूचिमा राखेको छ ।


बर्खास्त भएका कम्पनीलाई एक बर्षदेखि तीन बर्षसम्म कालोसूचिमा राखेको छ । दोलखामा रहेको क्रिस्टल निर्माण सेवा, काठमाडौमा रहेको दाउन्ने इन्जिनियरिड विल्डर्स प्रालि र चाइनीज कम्पनी हुइजु र सेन्जिनलाई कालो सूचिमा राखिएको छ । दुई चाइनिज कम्पनी र दाउन्नेलाई तीन बर्ष, क्रिस्टललाई एक बर्षका लागि कालोसूचिमा राखिएको सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयले जनाएको छ ।

Continue Reading…

हिट केकी, हट फिटनेस ! (पाँच तस्विर)

काठमाडौं । सफलतालाई शीर चड्न नदिने, असफलतालाई मुटुभित्र नराख्ने केकी अधिकारी नेपाली चलचित्रकी मानसिक र शारिरिकरुपमा फिट अभिनेत्री हुन् । उनको स्वस्थ्य मानसिकता अध्ययनदेखि अभिनयसम्म देखिन्छ भने शारिरिक स्वस्थतामा अझै भनेजति फिट हुन सकेको छैन ।

नेपाली चलचित्रभित्र सुन्दर अभिनेत्री केकीले पछिल्लो समय आफ्नो शारिरिक स्वस्थतालाई पनि ध्यान दिन थालेकी छिन् । योगादेखि जुम्बासम्म उनको समय बित्ने गरेको छ । हलिउडदेखि बलिउडसम्मका धेरै अभिनेत्री आधा समय जिममा विताउने गर्दछन् । तर नेपालका अधिकाँस अभिनेत्रीहरु जिम जाँदैनन् । तर केकी भने शारिरिक अभ्यासमा कुनै कमी आउन दिएकी छैनन् । -आधा समय योगा र आधा समय जुम्वामा विताउने गरेकी छु,- उनले भनिन् -मानसिक र शारिरिक स्वस्थताका लागि यो अनिवार्य नै छ ।

म्यूजिक भिडियोबाट रंगमञ्चमा आएकी केकीको यात्रा नेपाली चलचित्रमा एक दशक वितिसकेको छ । सन् २०१० मा नेपाली चलचित्रबाट डुेब्यू गरेकी केकीको जीवनमा धेरै सफलता र थोरै असफलता पनि हात लागे । उनले सफलतालाई शीर चड्न कहिलेपनि दिइनन् तर असफलतालाई आत्मसाथ पनि गरिनन् । स्वर फिल्मबाट डुेब्यू गरेकी केकीले पछिल्लो समय आप्mनै लगानीमा कोहलपुर एक्सप्रेस बनाइन । फिल्मको कथाबस्तु आकर्षक नभएपनि अभिनयनले फिल्म हिट नै भयो ।

चलचित्रसँगै केकीले टेलिशंखलामा पनि हात हालेकी छिन् । कमेडी च्याम्पियन नामक टेलिभिजन कार्यक्रम सञ्चालनको तयारीमा रहेकी केकी यसका कति सफल हुन्छिन् त्यो भने भविश्यले नतिजा देला ।

उनी यतिबेला जिम, योगामै ब्यस्त छिन् । -अलिकति पनि हेलचक्राई भयो भने मेरो शरिरमा त्यसको असर देखिन्छ,- उनले भनिन् -त्यही भएर पनि म अभ्यासमा ब्यस्त रहने गरेकी छु ।

Continue Reading…

हवाई यात्रुबाट विकास शुल्क कहिलेसम्म असुल्ने ? प्राधिकरण आफैैं अन्यौलमा

४ साउन, काठमाडौं । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले आर्थिक वर्ष ०७१/७२ देखि त्रिभुवन विमानस्थलबाट बाहिरिने प्रत्येक यात्रुबाट विमानस्थल विकास शुल्क (एडीएफ) उठाउन पाउने अधिकार ३१ असारबाट समाप्त भएको छ । अब यसलाई निरन्तरता दिने वा नदिनेमा प्राधिकरण नै अन्योलमा छ ।

सरकारले प्राधिकरणलाई ५ वर्षका लागि यस्तो शुल्क लिने अधिकार दिएको थियो । सोहीअनुसार कम्पनीहरुले यात्रुको टिकट मै १ हजार रुपैया जोडेर यो शूल्क असुल गर्छन् । हरेक महिना वायुसेवा कम्पनीले बोकेको यात्रु संख्याअनुसार प्राधिकरणले वायुसेवा कम्पनीबाट उक्त रकम असुल्छ ।

नयाँ आर्थिक वर्ष सुरु भएको तीन दिन बितिसक्दा पनि सरकारले पर्यटन मन्त्रालय र नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई कुनै निर्देशन दिएको छैन । तर, शुल्क उठाउने क्रम भने जारी छ । प्राधिकरणका एक उच्च अधिकारीका अनुसार एडीएफ उठाउने अधिकार पुनः नवीकरण हुने आशासहित अहिले अन्तर्राष्ट्रिय वायुसेवा कम्पनीलाई कुनै सर्कुलर गरिएको छैन ।

‘हामीले थप ५ वर्ष एडीएफ उठाउने प्रस्ताव माग गर्दै पर्यटन मन्त्रालयमा पठाएको प्रस्तावको कुनै जवाफ आइसकेको छैन,’ ती अधिकारीले भने, ‘तर, सरकारले खारेज गर्ने निर्णयसमेत नगरेका कारण वायुसेवा कम्पनीलाई कुनै सर्कुलर गर्ने कुरा भएन ।’

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यन मन्त्रालयका अनुसार एडीएफ उठाउने प्रस्ताव स्वीकृतिका लागि अर्थ मन्त्रालय पठाइएको छ । अर्थले कुनै जवाफ दिएको छैन । अर्थको जवाफ पर्यटनलाई प्राप्त नभइसकेको पर्यटन मन्त्रालयका सहसचिव सुरेश आचार्यले जानकारी दिए ।

उता, अर्थ मन्त्रालय, वित्तीय क्षेत्र व्यवस्थापन तथा संस्थान समन्वय महाशाखाका एक कर्मचारीले अर्थमा प्राधिकरणको प्रस्ताव आएको सम्बन्धमै अनभिज्ञता प्रकट गरे । यो प्रस्तावलाई अर्थ मन्त्रालयले स्वीकृति दिएपछि मात्र पर्यटन मन्त्रालयमार्फत मन्त्रिपरिषद् लैजानु पर्छ । मन्त्रिपरिषद्ले स्वीकृति दिएमा प्राधिकरणले अर्को ५ वर्ष विमानस्थल विकास शुल्क उठाउन पाउनेछ ।

पुसमै गएको हो प्रस्ताव

त्यसो त नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण सञ्चालक समिति बैठकले गत पुसमै शुल्क अर्को ५ वर्ष नवीकरण गर्नुपर्ने प्रस्ताव पर्यटन मन्त्रालयमा पठाएको थियो । यसका लागि तत्कालीन पर्यटनमन्त्री स्व. रवीन्द्र अधिकारीले नै पहल गरेका थिए । प्राधिकरणमा पर्यटन मन्त्री अध्यक्ष हुने प्रावधान छ । पर्यटन मन्त्रालयमै फाइल रहेको अवस्थामा मन्त्री अधिकारीको हेलिकोप्टर दुर्घटनामा निधन भयो । त्यसपछि यसमा ताकेता गर्ने नेतृत्वको कमी भयो ।

प्राधिकरणका ती अधिकारी मन्त्रालय नेतृत्वविहीन हुँदा समय घर्किसकेपछि पनि मन्त्रालयसँग सम्बन्धित निर्णयहरु समयमै हुन नसकेको गुनासो गर्छन् ।

केमा खर्च हुन्छ यो शूल्क ?

प्राधिकरणले त्रिभुवन विमानस्थलमा यात्रुको सेवा–सुविधा वृद्धि र भौतिक पूर्वाधार विकासमा मात्र उपयोग गर्ने शर्तसहित यो शुल्क उठाउन थालेको हो । त्रिभुवन विमानस्थलभन्दा बाहिर यो रकम खर्च गर्न नपाइने व्यवस्था छ ।

विमानस्थलभित्र कुर्सी, साजसज्जा, सरसफाई र भौतिक पूर्वाधार अभिवृद्धिमा यो रकम खर्च गर्न पाइन्छ । धावनमार्ग, एप्रोनजस्ता भौतिक पूर्वाधार र यात्रुको सुविधाका लागि बनाइने पूर्वाधारमा यो रकम खर्च गर्न पाइने गरी शर्त तोकिएको हुन्छ ।

धावनमार्ग पुनर्स्थापनामा ठूलो खर्च

प्राधिकरणले त्रिभुवन विमानस्थलको करीव ४० वर्ष पुरानो धावनमार्गको पिच उप्काएर नयाँ राख्यो । गत असार १५ मा धावनमार्गको पीच पुनर्स्थापनाको काम सकिएको थियो । ट्याक्सी वे पुनर्स्थापनाको काम भने वर्षापछि शुरु हुँदैछ । यस कामका लागि प्राधिकरणले करिब ३ अर्ब ७५ अर्ब रुपैयाँ छुट्याएको छ । यो बजेट हरेक यात्रुले आफ्नो प्रत्येक टिकटमार्फत तिरेको १ हजार रुपैयाँबापत उठेको हो ।

विमानस्थलभित्र निर्माणको क्रममा रहेका र निर्माण सकिएका पार्किङ वेहरुमा समेत एडीएफबाट उठेकै रकम खर्च भइरहेको प्राधिकरणको भनाइ छ । प्राधिकरणले एडीएफमार्फत उठेको रकमलाई आफ्नो आम्दानीका रुपमा लिएर नाफा देखाइ बोनस खान पनि पाइँदैन । प्राधिकरणले आव ०७५/७६ मा एडीएफबाट २ अर्ब ६४ करोड ५० लाख रुपैयाँ उठ्ने अनुमान गरेको थियो ।

एडीएफबाट कुन आवमा कति उठ्यो ?

Continue Reading…

उद्योग विभागले स्वीकृत गर्ने वैदेशिक लगानी ३१ अर्बले घट्यो

४ साउन, काठमाडौं । सरकारले लगानी सम्मेलन गरेकै वर्ष उद्योग विभागमार्फत मुलुकमा भित्रिने वैदेशिक लगानीमा उच्च गिरावट देखिएको छ । उद्योग विभागले सार्वजनिक गरेको आर्थिक वर्ष ०७५/७६ को विवरण अनुसार गत वर्षभन्दा वैदेशिक लगानी ३१ अर्ब ८१ करोडभन्दा बढीले आरोलो लागेको हो ।

अघिल्लो आर्थिक वर्ष कुल ३९९ वटा उद्योगमा ५५ अर्ब ७६ करोड ४ लाख ८० हजार रुपैयाँ बराबरको वैदेशिक लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो । तर, आर्थिक वर्ष ०७५/७६ को १२ महिनामा कुल ३३७ उद्योगका लागि २३ अर्ब ९४ करोड ९२ लाख ५० हजार रुपैयाँ बराबरको वैदेशिक लगानी प्रतिबद्धता आएको विभागले जनाएको छ ।

अघिल्लो आर्थिक वर्ष नेपालमा स्थापना हुने वैैदेशिक लगानीका उद्योगको पूर्ण लागत ६१ अर्ब ३४ करोड हाराहारी थियो । तर अहिले उक्त लागत २८ अर्ब ४१ करोडमा खुम्चिएको छ । अघिल्लो वर्षभन्दा कृषि तथा वनस्पतीजन्य उद्योग, खानी र उत्पादन क्षेत्रमा आउने लगानी घटेको छ भने सेवा, पर्यटन र सूचना प्रविधि क्षेत्रमा आउने लगानी बढेको छ ।

कुन–कुन क्षेत्रमा लगानी घट्यो

कृषि तथा वनस्पतीजन्य उद्योग क्षेत्रमा गत वर्ष २० उद्योगका लागि कुल वैदेशिक लगानी १ अर्ब ९३ करोड बराबर थियो । तर यस वर्ष सो क्षेत्रमा ४० करोड ३२ लाख रुपैयाँ बराबरको मात्रै लगानी भित्रिएको छ । खानी क्षेत्रमा अघिल्लो वर्ष ३ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ बराबरको लगानी भित्रिएको थियो । उक्त क्षेत्रमा यस वर्ष १ करोड ३१ लाख ६० हजार मात्रै लगानी आएको छ । अघिल्लो वर्ष उत्पादन क्षेत्रमा ६ अर्ब ८४ करोड ५९ लाख बराबरको लगानी आएकामा यस वर्ष ६ अर्ब २८ करोड ९४ लाख ५० हजारमा खुम्चिएको छ ।

कुन–कुन क्षेत्रमा लगानी बढ्यो ?

समग्र वैदेशिक लगानी घटे पनि यस वर्ष सेवा, पर्यटन र सूचना प्रविधि क्षेत्रमा आउने लगानी भने अघिल्लो वर्षभन्दा बढेको छ । विभागको तथ्यङ्कअनुसार सूचना प्रविधि क्षेत्रको उद्योगमा यस वर्ष ६४ करोड ९४ लाख बराबरको २४ उद्योगमा लगानी प्रतिबद्धता आएको छ । अघिल्लो वर्ष यो क्षेत्रमा लगानी ५३ करोड ७८ लाख मात्रैको थियो ।

सेवा क्षेत्रमा अघिल्लो वर्ष १२० उद्योगमा २ अर्ब २४ करोड ८ लाख ४० हजारको लगानी भित्रिएको थियो भने यस वर्ष उक्त क्षेत्रका १०५ उद्योगमा ६ अर्ब ४० करोड ५७ लाख ८० हजार लगानी प्रतिबद्धता आएको छ । यस्तै, पर्यटन क्षेत्रका १२८ उद्योगमा यस वर्ष १० अर्ब १८ करोड ८० लाख ९० हजार बराबरको वैदेशिक लगानी भित्रिएको छ उक्त क्षेत्रमा अघिल्लो वर्ष १५८ उद्योगमा ४ अर्ब ५८ करोड ३८ लाख रुपैयाँ बराबरको लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो ।

ऊर्जा क्षेत्रमा वैदेशिक लगानी शून्य

अघिल्लो वर्ष बुटवल पावर कम्पनीमा चिनियाँ लगानी भित्र्याउन आएको प्रतिबद्धतासहित ऊर्जा क्षेत्रमा सबैभन्दा धेरै ३६ अर्ब २४ करोड बराबर लगानी भित्रिएको थियो । तर यस वर्ष ऊर्जा क्षेत्रमा कुनै पनि खाले वैदेशिक लगानी प्रतिबद्धता प्राप्त नभएको विभागले जनाएको छ ।

वैदेशिक लगानीको प्रतिबद्धतामा ह्रास आए पनि उक्त लगानीबाट सृजना हुने कुल रोजगारी संख्यामा भने यस वर्ष बढोत्तरी भएको छ । अघिल्लो वर्ष आएका लगानीबाट १३ हजार ९४० जनाका लागि रोजगारी सृजना हुन्थ्यो भने यस वर्षको लगानी प्रतिबद्धताले १४ हजार १०२ जनालाई रोजगारी प्रदान गर्ने बताइएको छ ।

३२ देशबाट लगानी प्रतिबद्धता

अमेरिका, चीन र भारतसहित विश्वका ३२ देशबाट यस वर्ष विभिन्न क्षेत्रमा लगानीको प्रतिबद्धता आएको विभागले जनाएको छ । यस वर्ष सबैभन्दा धेरै लगानी चीनबाट १२ अर्ब १२ करोड १९ लाख ५० हजार बराबर आएको छ । यस्तै दोस्रो धेरै लगानी प्रतिबद्धता भारतबाट ६ अर्ब १९ करोड ९० लाख ३० हजार रहेको छ । यस्तै तेस्रोमा १ अर्ब ५० करोड ५० लाख भित्र्याएको सिगांपुर रहेको छ । अमेरिकाबाट यस वर्ष २५ करोड ५० लाखको वैदेशिक लगानी प्रतिबद्धता आएको छ ।

चिनियाँ लगानी घट्यो, भारतबाट बढ्यो

नेपालको उत्तरी छिमेकी मुलुक चीनबाट यस वर्ष १२ अर्ब १२ करोड १९ लाख ५० हजार बराबरको लगानी प्रतिबद्धता आएको छ जुन गत आर्थिक वर्षको भन्दा झण्डै ३४ अर्बले कम हो । अघिल्लो वर्ष चीनबाट ४६ अर्ब ५३ करोड १९ लाख ४० हजारको प्रतिबद्धता आएको थियो ।

यता दक्षिणी छिमेकी भारतबाट भने यस वर्ष नेपालमा गरिने लगानी बढेको छ । यस वर्ष भारतबाट ६ अर्ब १९ करोड ९० लाख ३० हजारको लगानी प्रतिबद्धता आयो जुन गत वर्षभन्दा झण्डै १ अर्ब हाराहारीले धेरै हो । गत वर्ष भारतबाट ५ अर्ब ९ करोड ८८ लाख १० हजार बराबरको लगानी प्रतिबद्धता आएको थियो ।

कानुन निमार्णका चरणमा करिब दुई महिना विभागबाट लगानी स्वीकृत गर्न अप्ठ्यारो परेका कारण पनि लगानी प्रतिबद्धताको आकार खस्किएको हुन सक्ने उद्योग विभागका महानिर्देशक विनोद प्रकाश सिंह बताउँछन् । सिहंका अनुसार अघिल्ला वर्षहरुमा सबै लगानी उद्योग विभागबाटै स्वीकृत हुने गरेको र यस वर्षदेखि ६ अर्बभन्दा माथिको लगानी लगानी बोर्डले हेर्ने भएकाले उद्योगको स्वीकृत लगानी घटेको देखिएको हो ।

Continue Reading…

डिग्री बढाउँदै आरक्षण आन्दोलन

काठमाडौं । स्थानीय तहमा पदपूर्तिका लागि खुलाइएको लोकसेवा आयोगको विज्ञापनविरुद्ध सरोकारवालाको आन्दोलन रोकिएको छैन । विज्ञापनलाई समावेशी बनाउनुपर्ने उनीहरूको आवाज भने सरकारले सुनेको छैन । संसदीय समितिको निर्देशन पनि कार्यान्वयन भएन । सर्वोच्च अदालतले पनि आयोगलाई परीक्षा गर्न बाटो खोलिदियो । त्यसपछि पनि आदिवासी जनजाति महासंघको अगुवाइमा विरोध प्रदर्शन हुँदै आएको छ ।

उनीहरूले साउन २ र ८ गतेका लागि घोषित बन्दका कार्यक्रम भने फिर्ता लिएका छन् । बाढी, पहिरो, डुबानको विपत्ति परेकाले मानवीय संवेदनालाई ध्यानमा राखेर बन्दका कार्यक्रम स्थगन मात्र गरिएको महासंघका अध्यक्ष जगतबहादुर बरामले बताए । उनका अनुसार शनिबार काठमाडौं उपत्यकालगायत देशभरि जनप्रदर्शन र विरोधसभा गरिँदै छ । परीक्षा हुने प्रदेश, जिल्लाहरूमा परीक्षाको मितिमा बन्द वा परीक्षा बिथोल्नेलगायत कार्यक्रम रहेको उनले सुनाए । ‘परीक्षा बिथोलिन्छ । तपाईंले एक–दुई दिनपछि समाचारहरू पाउनुहुन्छ’, उनले भने, ‘परीक्षा कहीं न कहीं बिथोलिन्छ ।’

उनका अनुसार संघीयताको मूल मर्म र समानुपातिक समावेशी सिद्धान्तविपरीत प्रकाशन भएको असमावेशी विज्ञापनविरुद्ध जनजाति, मधेसी, दलित, मुस्लिम, महिला, अपांगता भएका व्यक्ति र पिछडिएको क्षेत्र तथा विभिन्न राजनीतिक दलहरू, दलहरूसम्बद्ध मोर्चाका तर्फबाट आरक्षण बचाऔं आन्दोलन–आबआको ब्यानरमार्फत आन्दोलन भइरहेको छ ।

ककसले नेतृत्व गरिरहेका छन् ?
१) आदिवासी जनजातिको तर्फबाट
जगत बराम, अध्यक्ष, नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ
२) दलितका तर्फबाट
भक्त विश्वकर्मा, अध्यक्ष, दलित गैसस महासंघ
३) मधेसीका तर्फबाट
सरोज राय, तराई–मधेस राष्ट्रिय परिषद्
४) मुस्लिमका तर्फबाट
कौसर शाह
महिलाका तर्फबाट
चिनीमाया माझी
६) अपांगता भएका व्यक्तिहरूका तर्फबाट
रमेश लामा, वरिष्ठ उपाध्यक्ष, राष्ट्रिय अपांग महासंघ, नेपाल
७) पिछडिएको क्षेत्रका तर्फबाट
ललित बुढा मगर

तस्बिर सौजन्य देवान राई

Continue Reading…

१० वर्षमा नेपालले भारतलाई बेच्यो डेढ अर्बको बिजुलीे

४ साउन, काठमाडौं । गत साता अविरल वर्षाका कारण देशभरको बिजुलीको माग आधा कटौती भयो । दैनिक १२ सय मेगावाटको माग ६ सय मेगावाटमा झर्दा खोलानदीमा पानीको सतह बढ्यो । कुलेखानीसहित देशभरका प्रायः सबै आयोजनाहरु पूर्ण क्षमतामा चले ।

यसरी माग कम र आपूर्ति बढी भएपछि नेपालले करिब २ सय मेगावाट बिजुली भारत निर्यात गर्‍याे । ऊर्जामन्त्री वर्षमान पुन ‘अनन्त’ले सोही प्रसंगलाई लिएर भारतसँग ‘इनर्जी बैंकिङ’को अभ्यास सुरु भएको बताएका छन् ।

वर्षामा बढी हुने बिजुली नेपालबाट भारतमा पठाएर हिउँदमा त्यति नै बिजुली भारतबाटै ल्याउने अवधारणा हो, ‘इनर्जी बैंकिङ’ । ‘पैँचो’ को रुपमा भारत र नेपालबीच हुने इनर्जी बैंकिङका विषयमा ऊर्जा सचिवस्तरीय समझदारी भइसकेको छ । तर, यसको लागि निर्देशिका बनेर अन्तिम सम्झौता भएको छैन भने नेपालले २ सय मेगावाटसम्म बिजुली भारतलाई कसरी बेच्यो त ?

नेपाल विद्युत प्राधिकरणका प्रवक्ता प्रवल अधिकारी भन्छन्, ‘हामीले नेपाल–भारत विद्युत् अदानप्रदान समिति’मार्फत भारतमा बिजुली पठाइरहेका छौं ।’

हाल नेपालले दुई तरिकाले भारतबाट बिजुली आयात गर्दैछ । पहिलो ऊर्जा अदानप्रदान समितिमार्फत र दोस्रो विद्युत् ब्यापारको लागि तय भएको नोडल एजेन्सीमार्फत ।

तर, फाटफुट रुपमा मात्रै नेपालले भारतमा बिजुली पठाउँछ । भारतबाट आउने विद्युतको तुलनामा जाने परिमाण नगण्य छ । नेपाल विद्युत प्राधिकरणका अनुसार नेपालले गत आर्थिक वर्षको असार १५ गतेसम्म करिब २३ अर्बको बिजुली भारतबाट नेपाल ल्याएको छ । तर, त्यो अवधिसम्म नेपालले करिब १२ करोडको मात्रै बिजुली भारत पठाएको छ ।

भारतसँग आदान–प्रदान

नेपालले भारतसँग सन् १९७१ मा नै पावर एक्सचेन्ज एग्रिमेन्ट अर्थात् विद्युत् आदानप्रदान सम्झौता गरेको थियो । त्यतिबेला सुरुआतमा नेपालले भारतबाट ५ मेगावाट बिजुली नेपाल भित्र्यायो । त्यसयता विभिन्न अन्तदेशीय प्रसारणलाइनबाट यसैका आधारमा बिजुली आदान प्रदान भइरहेको छ ।

नेपालले हाल भारतसँग विद्युत् ब्यापार सम्झौता (पीटीए) पनि गरेको छ । यसअनुसार हाल ढल्केबर–मुजफ्फरपुर २२० केभीको प्रसारणलाइनबाट भारतको एनबीबीएनमार्फत नेपालले भारतबाट बिजुली किनिरहेको छ । तर, यो प्रसारणलाइनबाट भारतमा बिजुली निर्यात हुन सकेको छैन ।

यसबाहेक झण्डै एक दर्जन साना ठूला प्रसारणलाइनबाट नेपालले नेपाल–भारत विद्युत् आदान प्रदान समितिमार्फत बिजुली आयात–निर्यात गर्छ । नेपालले निकै लामो समयदेखि भारतमा थोरै मात्रामा भएपनि बिजुली पठाउने गरेको छ । विशेष गरी वर्षाको समयमा बढी हुने र दिनमा रातको समयमा खपत नभएर खेर जाने अवस्थाको बिजुली नेपालले भारतमा बेच्ने गरेको छ । विद्युत् आदान प्रदान समितिमार्फत बिहार, उत्तर प्रदेशर उत्तराखण्डमा बिजुली आदान–प्रदान गरिन्छ ।

यस्तो बिजुली अदान प्रदान गर्दा दर भने एउटै हुन्छ । हाल यो समितिमार्फत आदान प्रदान हुने विजुली प्रतियुनिट ६ रुपैयाँ १८ पैसा प्रतियुनिट छ ।

यसअनुसार हाल भारतबाट आयात भएको बिजुलीमा नेपालले निर्यात गरेको बिजुलीको युनिट घटाएर नेपालले बिलिङ गर्ने गरको छ । यसमा ढल्केबरबाट आउने बिजुलीको भने गणना हुँदैन ।

विद्युत अदानप्रदान समितिमार्फत नेपालले २९१ मेगावाटसम्म बिजुली भारतसँग लिनेदिने गरिरहेको छ । यसका लागि भारतसँग जोडिएका १३२, ३३ र ११ केभीका लाइनहरु प्रयोगमा छन् ।

कति बिजुली बेच्छ नेपाल ?

दुई वर्ष अघिसम्म्म नेपाल ऊर्जा संकटमा फसेका कारण उल्लेख्य परिमाणमा विद्युत् भारतमा पठाउन सकेको थिएन । १० वर्षदेखि लगातार घटिरहेको विद्युत् निर्यात गत वर्षमा मात्रै बढेको थियो ।

सन् २००९ मा नेपालले ४ करोड ६४ लाख युनिट विद्युत बेचेर २९ करोड ५५ लाख रुपैयाँको विलिङ गरेको थियो । अर्को वर्ष सन् २०१० मा ६० करोड ४८ लाख रुपैयाँको ७ लाख ५१ हजार विद्युत् भारत पठाइयो । यस्तै, सन् २०११ मा २१ करोड ५४ लाख रुपैयाँ बराबरको ३ लाख ११ हजार युनिट बिजुली निर्यात गरिएकोमा सन् २०१२ मा एकैपटक झरेर २ करोड ४० लाख रुपैयाँमा सीमित हुनपुग्यो ।

त्यसपछि सन् २०१३ मा ३ करोड २२ लाख, सन् २०१४ मा ३ करोड ९ लाख, सन् २०१५ मा ३ करोड ९४ लाख, सन् २०१६ मा ३ करोड २१ लाख, सन् २०१७ मा ४ करोड ५८ लाखको बिजुली भारतमा निर्यात भएको थियो । सन् १०१८ मा भने ३ करोड २८ लाखको मात्र बिजुली भारत निर्यात भएकोमा यो वर्ष बढेर १२ करोड माथि पुगेको छ । यसरी १० वर्षयता कुल १ अर्ब ४७ करोडभन्दा बढिको बिजुली भारतमा निर्यात भएको छ ।

यो वर्ष चमत्कारको आशा

प्राधिकरणका प्रवक्ता प्रवल अधिकारी यसै वर्षबाट नेपालले ठूलो मात्रामा बिजुली भारत पठाउन सक्ने बताउँछन् । उनले आगामी डिसेम्बरमा माथिल्लो तामाकोसी आयोजना सम्पन्न गर्ने लक्ष्यअनुसार काम भइरहेको भन्दै आगामी वर्ष नेपालले बिजुली उत्पादनमा फड्को मार्ने दाबी गरे ।

गत आर्थिक वर्षमा निजी क्षेत्रबाट बनेका आयोजनाको ४८ मेगावाट मात्रै बिजुली राष्ट्रिय प्रसारणमा जोडिएका छन् । ८८ मेगावाट बिजुली साउन र भदौ भित्रमा नै थपिँदैछ ।

त्यसैगरी गत आर्थिक वर्ष माथिल्लो त्रिशूली ३ एको एउटा युनिटले उत्पादन थालेको छ । यसअनुसार गत आर्थिक वर्षमा वर्ष ७८ मेगावाट मात्रै बिजुली राष्ट्रिय प्रसारणमा थपिएको छ ।

यो वर्ष लक्ष्यअनुसार काम भयो भने तामाकोसीको सहित ११५० मेगावाटका आयोजनाहरुले उत्पादन थाल्नेछन् । यस्तो अवस्थामा आगामी वर्षातमा नेपालले ठूलो मात्रामा बिजुली भारत निर्यात गर्न सक्ने प्राधिकरणको ठहर छ ।

त्यसका लागि प्राधिकरणले आन्तरिक खपत बढाउनेदेखि भारतमा बिजुली निर्यातको विभिन्न विकल्पहरु अघि सारेको छ । देशभित्रै सार्वजनिक विद्युतीय बस चलाउन सरकारलाई अनुरोध गरिरहेको प्राधिरकरणले ग्यासको सट्टामा विद्युतीय चुल्हो प्रयोग गर्न पनि प्रोत्साहित गर्नुपर्ने अवधारणा अघि सारेको छ ।

यसैगरी आगामी ३ महिनाभित्र नेपाल भारतको पावर एक्सचेन्ज बजारमा आवद्ध हुन प्रयासरत रहेको प्रवक्ता अधिकारीले बताए । उनका अनुसार यो भारतको बिजुली बेच्ने खुला अनलाइन बजार हो जहाँ, आफूलाई बढी हुने बिजुली बोलकबोलमा मुल्य बढाएर बेच्न सकिन्छ ।

यसैगरी भारतसँग इनर्जी बैंकिङ पनि यसै वर्षबाट सुरु गर्ने योजनामा प्राधिकरण छ । ढल्केबर–मुफ्फफरपुर प्रशारणलाइन अन्तरगतको निर्माणधीन ४०० केभी स्टेसनलाई आगामी डिसेम्बरसम्म सकाएर बढी भएको समयममा तामाकोसीबाट उत्पादित बिजुली भारत निर्यात गर्ने सोच सरकारको छ ।

यो प्रसारणलाइनबाट नेपालले १ हजार मेगावाटसम्म बिजुली आयात निर्यात गर्न सक्छ । हाल २५० मेगावाट मात्रै आयात भइरहेको छ । यो प्रसारणलाइनमा नेपालले भारतलाई वार्षिक १ अर्ब ८ करोड प्रशारण शुल्क तिररहेको छ । अब सोही प्रसारणलाइनबाट भारतमा एकैपटक ठूलो मात्रामा बिजुली भारत पठाउन प्राधिकरण गृहकार्यमा छ ।

Continue Reading…

रुपा गाउँपालिकाले नयाँ सडक नखन्ने, भएकामा धमाधम पिच

४ साउन, पोखरा । तत्कालीन राजा महेन्द्र जीप चढेर गाउँ पुगेको सडक पिच हुने खबरले रुपा गाउँपालिकाका देउरालीवासी खुसी बने । बाटो खुलेको ६३ वर्षपछि गएको साउनमा पिच गर्न थालिएपछि रुपा र लमजुङदेखि पोखरासम्म आउजाउ गर्नेहरु उत्साही बने । अहिले त्यो बाटो धमाधम पिच भइरहेको छ । शिशुवा–पोल्याङटार अन्तर्गत १६ किलोमिटर यो सडक पिच भएपछि लमजुङको पश्चिमी क्षेत्र पुग्न ३७ किमी छोटो पर्नेछ ।

निर्माण सुरु भएको लामो समय बितिसक्दा पनि ओटाशील गर्ने कामले गति नलिएपछि रुपाकोट–थुम्की सडक भएर आउजाउ गर्ने जनता वाक्क थिए । कहिले दबदबे हिलो त कहिले मान्छे नै पुर्ने गरी उड्ने धुलो । १३ किलोमिटर सडक ओटाशील हुन लामो समय लागेको सडक स्थानीय तहमा जनप्रतिनिधि आएपछि भएको खबरदारी र निगरानीले जनतालाई राहत दियो । अहिले त्यो सडक पक्की बनेपछि स्थानीयलाई सहज छ । निर्माण सम्पन्न भएको केही समयमै ओटाशील उप्किएपछि स्थानीय सरकारले ठेकेदारलाई तत्काल मर्मत गर्न लगाए ।

गाउँमा जालोसरी फैलिएका सडक बर्खा लागेपछि बन्द नै हुने अवस्थाबाट सेवाग्राही वाक्क थिए । सबैजसो गाउँमा सडकको ट्रयाक पुगेको छ । तर, हिँडिसक्नु छैन । गाउँपालिकाले अब भने सडकको नयाँ ट्रयाक नखोल्ने र भएकै मुख्य सडकलाई पिच गर्ने नीति लिएको छ ।

संघीयतापछि रुपा गाउँपालिकामा जनप्रतिनिधि आएपछि सडकको स्तरोन्नति र मुख्य सडक धमाधम पिच हुन थालेका छन् ।

१ मिटर पनि पिच नभएको रुपा गाउँपालिकामा स्थानीय सरकारका जनप्रतिनिधि आएपछि २ वर्षमै १३ किलोमिटर सडक पिच भइसकेको छ भने झन्डै ५० किलोमिटर सडक पिच भइरहेका छन् । स्थानीय सरकार बनेपछि अन्य विकाससँगै गाउँगाउँ पक्की सडक पुगिरहेका छन् ।

रुपा गाउँपालिकाले यो आर्थिक वर्षमा नयाँ ट्रयाक नखोल्ने निर्णय गर्दै भइरहेका मुख्य सडक पिच तथा स्तरोन्नति गर्ने नीति नै लिएको छ । रुपामा पक्की रिङरोड निर्माणाधीन छ । बेगनासदेखि लमजुङको भोर्लेटार जोड्न सडक पिच भइरहेको छ । फालभञ्ज्याङ चिसापानी सडक पनि पक्की बनिरहेको छ ।

अस्पाल्ट प्रविधिको नयाँ सडक

ग्रामीण क्षेत्रमा विश्व बैंकको कार्यक्रममार्फत ओटाशिल गरिएका सडक देशका विभिन्न ठाउँमा जस्तै रुपमा पनि कमसल नै देखियो । सस्तो प्रविधि भनिएको ओटासिल कमसल भएपछि टिकाउ पक्की सडक बनाउन रुपाले अस्पाल्ट प्रविधिबाट नयाँ सडक पिच गर्ने कामको थालनी गरेको हो ।

अस्पाल्ट प्रविधि टिकाउ र भरपर्दो हुने इन्जिनियर बताउँछन् । रुपा गाउँपालिकामा शुक्रबार यही प्रविधिबाट सडक पिच गर्ने कामको थालनी गरिएको छ । १५ महिनाभित्रै सक्ने गरी रामकोट रामदी सडक पक्की बन्ने भएको हो ।

दुई वर्षअघि ट्रयाक खोलिएको सडक ७ करोड ३५ लाख रुपैयाँको लागतमा पक्की हुने छ । ५ किलोमिटर र ६ मिटर चौडाईको एकतर्फीढल सहितको यो सडक गाउँपालिका र स्थानीय विकास साझेदारी कार्यक्रममार्फत बन्न लागेको हो ।

सडकको शिलान्यास गर्दै प्रतिनिधि सभा सांसद खगराज अधिकारीले भने, ‘स्थानीय तहमा जनप्रतिनिधि नआउँदासम्म रुपा गाउँपालिकामा १ मिटर पनि पिच थिएन । अब कुन बाटो पिच छैन भन्ने अवस्था आइसक्यो ।’ अस्पाल्ट प्रविधिबाट पिच हुन लागेको यो सडक गाउँपालिकाहरु मध्येकै राम्रो बाटोमा पर्ने सांसद अधिकारीको भनाइ थियो ।
प्रदेश सांसद दीपक कोइरालाले गाउँमा धमाधम सडक पिच हुने र अन्य सुविधा पनि पुगिरहेको बताए । गाउँमा सुविधा पुग्ने तर मान्छे धमाधम सहर झर्ने भइरह्यो भने विकासको अर्थ नहुने उनको भनाइ थियो । ‘गाउँगाउँमा स्तरीय सडक पुग्ने तर उपयोग गर्ने मान्छे नै गाउँमा नहुने हो भने यो विकासको के काम ?’ कोइरालाले भने, ‘यही बाटो भएर झर्नेहरुलाई अब गाउँमै रोक्न सक्नुपर्छ ।’

सबै खाले सुविधा गाउँसम्म पुर्‍याउने, सहरबाट बिस्तारै गाउँ फर्काउने र कम्तिमा गाउँमा रहेकालाई गाउँमै राख्ने अभियानमा आफू लागेको रुपा गाउँपालिकाका अध्यक्ष नवराज ओझा बताउँछन् ।

‘पूर्वाधार विकास, कृषि, पर्यटन, शिक्षा, स्वास्थ्य गाउँपालिकाको प्राथमिकता हो,’ अध्यक्ष ओझाले भने, ‘पहिलेजस्तो जहाँ पनि बजेट हाल्ने, सडकको नयाँ ट्रयाक खोल्ने र फेरि उस्तै हुने काम हामी गर्दैनौं । सम्पन्न हुने र परिणाममुखी हुने गरी बजेट केन्द्रित गरेका छौं ।’ ५ वर्षभित्र पालिकाका प्रमुख सडकहरु पिच भइसक्ने ओझाको विश्वास छ ।
गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत विष्णु पोखरेल धेरै विकास निर्माण ठेकेदारकै कारण ढिलाई हुने र अलपत्रसमेत पर्ने गरेकोप्रति इंगित गरे । ठेकेदारले समयमै काम गरिदिने हो भने विकासले गति लिने उनको भनाइ थियो ।

खड्का कृष्ण वाइवा एण्ड लामा जोभी निर्माण कम्पनीका ऋतेश गुरुङले १५ महिनामा सक्नुपर्ने काम १२ महिनामै सकेर हस्तान्तरण गर्ने प्रतिवद्धता जनाए । ‘गाउँपालिका र यहाँका जनताको साथ मिल्यो भने १२ महिनामै निर्माण सकेर हस्तान्तरण गरेर फर्किन्छु,’ ऋतेशले भने ।

Continue Reading…

मध्यरात बालुवाटार पूर्वएमालेको छुट्टै बैठक, को थिए सहभागी ? के भयो निर्णय ?

काठमाडौं । पार्टी एकताको अन्तिम गृहकार्य चलिरहेको बेला नेकपाभित्र विभागको भागबन्डा पेचिलो बनेको छ । पूर्वमाओवादीभन्दा पूर्वएमालेमा विभागको टुंग्गो लगाउन सकस परेको छ । पार्टीका प्रभावशाली नेताहरुले विभागको प्रमुखमा आँखा गाढेपछि पूर्वएमालेभित्र विभागको भागवन्डा पेचिलो बन्दै गएको हो ।

पार्टीभित्र स्कुल विभाग सवैभन्दा बढी पेचिलो बनेको छ । नेकपाका धेरै नेताले स्कुल विभागमा आँखा लगाएका छन् । विदेश विभागमा माधवकुमार नेपाल, संगठन विभागमा बामदेव गौतम, संसदीय विभागमा सुवास नेम्वाडलाई प्रमुख बनाउने सहमति भएपनि पूर्वएमालेमा स्कुल विभागको टुंगो लागेको छैन । स्कूल विभागमा सचिवलाय सदस्य इश्वर पोखरेलले आफ्नो अडान छोडेका छैनन् ।

आफ्नो भागमा परेका विभागको टुंग्गो लगाउन विहीवार मध्यरातमा पूर्वएमालेको छुटै बैठक बसेको थियो । प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बसेको पूर्वएमाले समुहको बैठकले विदेश बिभाग, संगठन विभाग र संसदीय विभागमा सहमति जुटायो तर स्कुल विभागमा भने सहमति जुट्न सकेन । स्कुल बिभागमा पूर्वमाओवादी समुहले पनि दावी गरिरहेको छ । नेता नारायणकाजी श्रेष्ठ र इश्वर पोखरेलबीच स्कुल बिभागमा बढी रस्साकस्सी चलिरहेको छ । तर पूर्वएमालेभित्र स्थायी कमिटी सदस्य घनश्याम भूसाललाई स्कुल विभाग प्रमुख बनाउन दवाव बढेको छ ।

मध्यरात बालुवाटारमा बसेको पूर्वएमालेको बैठकमा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली, वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल, नेता झलनाथ खनाल, बामदेव गौतम, महासचिव विष्णु पौडेल, सचिवालय सदस्य इश्वर पोखरेल सहभागी थिए । बैठकले झलनाथ खनाललाई नीति अध्ययन प्रतिस्ठानको प्रमुख बनाउने निर्णय गरेको छ ।

३२ विभाग मध्ये पूर्वएमालेले १८ र पूर्वमाओवादीले १४ विभागको प्रमुख लिने सहमति भइसकेको छ । पूर्वमाओवादीले अर्थविभाग र प्रचार विभाग पाउने सहमति भएको छ । प्रत्येक विभागमा ३५ सदस्य रहने ब्यवस्था छ । जसमा २० पूर्वएमाले र १५ पूर्वमाओवादीबाट सदस्य रहनेछन् ।

Continue Reading…
Loading...

Popular Bla Bla's

Loading...

Latest Bla Bla's on Fun2Sh

Powered by Blogger.
Copyright © Funtoosh Blog