Friday, November 30, 2018

‘सम्हालिन्छ कहिले मनमा’ सोनम नायक र गायक

नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा नयाँ नायकको उदय हुँदैछ । चलचित्र ‘सम्हालिन्छ कहिले मन’बाट भारतीय मुलका तिब्बतियन गायक सोनम तोप्देनको उदय हुँदैछ । यो चलचित्रमा उनी नायिका पूजा शर्मासँग रोमान्स गर्दैछन् । लभ स्टोरी कथामा निर्माण हुन लागेको चलचित्रका लागि सोनम उत्साहित छन् ।

चलचित्रमा काम गर्नका लागि सोनम अहिले नेपालमा छन् । उनीसँग यसको निर्माणपक्षले बिहिबार मात्र संझौता गरेको थियो । तर, यो चलचित्रमा सोनमले अभिनय मात्र गर्ने छैनन् । यो चलचित्रका लागि सोनमले आवाज समेत दिएका छन् । नेपाली चलचित्रको पाश्र्व गायनमा यो सोनमको पहिलो गायन हो ।

चलचित्र ‘सम्हालिन्छ कहिले मन’मा समावेश ‘मेरो मन मुटु भरी’ बोलको गीतमा सोनमले आवाज भरेका छन् । संगीतकार अर्जुन पोखरेलको संगीत, डाक्टर कृष्णहरि बरालको शब्दमा समावेश यो गीतमा सोनमसँगै गायिका दीपा लामाले स्वर दिएकी छिन् ।

सोनमले आवाज भरेपछि संगीतकार पोखरेलले भने–‘मलाई यो गीत केही समयका लागि मात्र हिट हुन्छ भन्ने लाग्दैन । नेपाली चलचित्रको कालजयी गीतको रुपमा यो गीत बन्छ भन्ने लाग्छ ।’ सोनम नेपाली चलचित्रमा नायकको रुपमा मात्र नभई पाश्र्व गायनमा पनि उदाउने विश्वास चलचित्रका निर्देशक सुदर्शन थापाले गरे । गायक तथा नायक थोप्देनले भने दर्शकको माया पाउनेमा विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।

यो चलचित्रमा अमित बस्नेतको लगानी रहनेछ भने अजितकुमार थापा र परि राना यो चलचित्रको सह–निर्माता हुन् । चलचित्रमा अर्जुन पोखरेल, सुगम पोखरेल, ताराप्रकाश लिम्बुको संगीत छ । महेश दवाडीको लेखन रहेको चलचित्रको छायांकन चाडै नै सुरु हुने बताइएको छ ।

निर्देशक सुदर्शन थापा र नायिका पूजा शर्माको जोडीले चलचित्र क्षेत्रमा केही स्टार जन्माएका छन् । प्रदिप खड्का, पल शाह, आकाश श्रेष्ठ चलचित्र क्षेत्रमा स्थापित भैसकेका छन् । अब, विश्व बजारमा आफ्नो गायकीले चर्चा कमाइसकेका सोनमले नायक र गायकको रुपमा ‘सम्हालिन्छ कहिले मन’बाट आफ्नो भाग्य परिक्षा गर्दैछन् ।

 

तस्वीरः शंकर गिरी

Continue Reading…

विवादै विवादमा मुछिएको यूपीएफ, जसका कारण सरकारले बदनामी कमायो

१४ मंसिर, काठमाडौं । १५ सय विदेशी अतिथी एकसाथ आउने दाबी गरिएको एसिया प्यासिफिक समिट–२०१८ भोलिबाट काठमाडौंमा सुरु हुँदैछ । सम्मेलनमा सरकारको सहभागितालाई लिएर जनस्तरमा अनेकन प्रश्नहरु उठिरहेका छन् ।

सम्मेलनको आयोजक हो, यूनिभर्सल पिस फेडरेसन (युपीएफ), जसको नेपाल च्याप्टर पनि छ ।

एउटा गैरसरकारी संस्थाले विभिन्न देशका यतिधेरै पाहुनालाई काठमाडौंमा ल्याएर कार्यक्रम गर्दा किन विरोध भइरहेको छ ? के गर्छ यो संस्थाले ? किन सरकारको सहभागितालाई यति धेरै आलोचना भइरहेको छ ? यो धेरेलाई चासो छ ।

अहिले धेरै आलोचना क्रिश्चियन चर्चले आयोजना गरेको सम्मेलनमा सरकारको प्रत्यक्ष संलग्नतामा छ । तर, यो संस्थाको गतिविधि त्यतिमा मात्र सिमित नभएको पाइएको छ । यो संस्थाले देशभरका बालबालिकालाई जम्मा गरेर तालिमका नाममा ‘क्रिस्चियानिटी’को सैद्दान्तिक र व्यवहारिक अभ्यास गराउनेदेखि लिएर युवाहरुलाई विदेश पठाएर माग्न लगाउनेसम्म गरिरहेको पाइएको छ ।

नेपालमा यूनिभर्सल पीस फेडरेसन कसरी सञ्चालित भइरहेको छ भनेर जान्नुअघि यसको मातृसंस्था युनिफिकेसन चर्च र त्यसका संस्थापक सन म्योङ मुनका बारेमा जानौं :

विश्वमै विवादित धर्मगुरु रेभरेन्ड सन म्योङ मुनले सन् २००५ मा युनिफिकेसन चर्च स्थापना गरेका हुन् । जिसस क्राइस्टले पुरा गर्न नसकेको जिम्मेवारी दिएर ईश्वरले आफूलाई धर्तिमा पठाएको उनी बताउने गर्थे ।

सन् २००४ मा उनले आफैंलाई ‘मसिहा’ घोषणा गरेका थिए । अनुयायीहरु मुनलाई ‘ट्रु फादर’ ((नेपालीहरुले सच्चा पिता) सम्वोधन गर्छन् । उनकी दोस्रो पत्नी हाक जा हान मुनलाई ‘ट्रु मदर’ (नेपालीहरुले सच्चा माता) भन्ने गरिन्छ भने दुवैलाई संयुक्तरुपमा ट्रु प्यारेन्ट्स (नेपालमा सच्चा मातापिता) भन्ने गरिन्छ ।

३ सेप्टेम्बर २०१२ मा मुनको मृत्यु भएपछि उनकी पत्नी हानले श्रीमानको स्थान लिएकी छन् । पहिलो श्रीमती सुन किल चोइसँग डिभोर्सपछि मुनले ४० वर्षको उमेरमा आफूभन्दा २३ वर्ष कान्छी हानसँग बिहे गरेका थिए । उनीहरुले आफ्नो परिवारलाई ‘पवित्र परिवार’ वा ‘सच्चा परिवार’ बताउने गरेका छन् ।

मुन जन्मेको स्थान अहिले उत्तर कोरियामा पर्छ । उनी १० वर्षको हुँदा परिवारले कन्फ्यूसियन विचारधारा त्यागेर क्रिश्चियन धर्म अंगिकार गरेको थियो । १९४७ मा उत्तर कोरियाली सरकारले मुनलाई दक्षिण कोरियाका लागि जासुसी गरेको भन्दै पाँच वर्षको जेल सजाय तोक्दै हुङनाम लेवर क्याम्पमा राख्यो । जेलबाट निस्किँदा उनी उग्रकम्युनिस्ट विरोधी भए । उनले कम्युनिष्टहरुलाई सैतानको संज्ञा दिन्थे । मुलधारका क्रिश्चियनहरुले भने मुनलाई कुनै मान्यता दिएका छैनन् । तेस्रोलिंगीहरुलाई ‘…. कुकुरहरु’ को संज्ञा दिएका छन् ।

जेलबाट छुटेपछि सन् १९५४ मा मुनले दक्षिण कोरियाको सियोलमा बाइबललाई नयाँ ढंगले अथ्र्याएर परिवारवादको वकालत गर्दै ‘होली स्पिरिट एसोसिएसन फर द यूनिफिकेसन अफ द वर्ल्ड क्रिस्चियानिटी’ स्थापना गरे । १९७१ मा अमेरिका गएर आफ्नो अवधारणामाथि प्रवचनहरु दिन थाले । तर, १९८२ मा कर छलेको अभियोगमा १८ महिना जेलमा थुनिए भने १५ हजार डलर जरिवाना तिरे ।

मुन आफ्ना अनुयायीहरुसँग ठूला–ठूला डिमान्डहरु गर्ने गर्थे । उनले कोरियामा धन दौलतको ठूलो साम्राज्य नै खडा गरेका छन् । उनका थुप्रै विजनेसहरु पनि छन् । सन् १९८२ मा उनले अमेरिकामा वासिङ्टन टाइम्स स्थापना गरेका थिए ।

मुनबारे लेखिएको विभिन्न लेख तथा पुस्तकअनुसार उनी अनुयायीहरुसँग पनि ठूला–ठूला उपहार र डोनेसनको डिमान्ड गर्थे । उनलाई सबैभन्दा बढि डोनेसन जापानबाट आउँथ्यो । जापानीहरुबीच धर्मान्धता फैलाएको भनेर त्यहाँको सरकारले उनलाई आफ्नो देशमा आउन प्रतिवन्ध लगाएको थियो ।

८७ वर्षको उमेरमा मुनले आफ्नो प्राइभेट जेटमा एक सय ९२ देशको भ्रमण गरेका थिए । यही सिलसिलामा नेपाल पनि आएका थिए । त्यतिबेला अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्रमा भव्य कार्यक्रम भएको थियो । त्यो कार्यक्रम आयोजक समितिको संयोजकमा तत्कालिन सभामुख सुभासचन्द्र नेम्वाङ थिए ।

नेपालमा यूनिफिकेसन चर्च

यूनिफिकेसन चर्चको एउटा अंगका रुपमा रहेको युनिभर्सल पीस फेडरेसन नेपालमा २००५ मा नै भित्रिएको हो । नेपालमा यो छद्मभेषी ढंगले सञ्चालित छ । यसलाई आईएनजीओको रुपमा दर्ता गरी सामाजिक संस्थाको रुपमा चिनाउने गरिएको छ तर, संस्थाभित्र क्रिश्चियानिटीको अभ्यास हुन्छ ।

नेपालमा यो संस्था फस्टाउनुमा पूर्वमन्त्री एकनाथ ढकालको ठूलो हात छ । गोर्खा घर भएका उनी आफ्नो चतुरताका बलमा यूपीएफको अन्तर्राष्ट्रिय लिडर बनिसकेका छन् । उनी अहिले यूपीएफको अन्तर्राष्ट्रिय ¥याङ्किङमा पाँच नम्बरमा छन् ।

परिवार दल गठन गरेर संविधानसभामा प्रवेश गरेका उनले त्यही आडमा नेताहरुसम्म पहुँच पु¥याएका छन् । त्यसकै परिणाम हो, यो कार्यक्रममा सरकारको संलग्नता ।

यो संस्थाको हेड अफिस नक्सालमा छ, जसलाई पीस एम्बेसी भन्ने गरिन्छ । आफ्नै स्वामित्वको भवन भए पनि त्यहाँ संस्थाको साइनबोर्ड राखिएको छैन । हरेक शनिबार त्यहाँ प्रार्थना सभा हुने गर्छ, जहाँ ‘हालेलुया’ भन्दै क्रिश्चियन गीत गाइन्छ । एकनाथले मुनका सिद्दान्तहरुबारे अंग्रेजीमा प्रवचन दिन्छन् ।

यूपीएफ नेपालको वेबसाइट भने २०१३ देखि अपडेट छैन । यो संस्थाले ‘युनिभर्सल टाइम्स’ नामक साप्ताहिक पत्रिका निकाल्छ, जसको प्रत्येक अंकमा मुनका प्रवचनहरु समावेश हुन्छ ।

यूपीएफ नेपालको प्रमुख धन्दा र आयस्रोत हो फन्ड रेजिङ । स्वदेशमा मात्रै नभएर युवाहरु विदेश पठाएर पनि फन्ड रेजिङ गरिन्छ । कोरिया, जापान, फिलिपिन्स, अमेरिका लगायत विभिन्न देशमा नेपाली युवाहरुलाई पठाएर फन्ड रेजिङका नाममा माग्न लगाइन्छ ।

नेपालका विपन्न बालबालिकाको तस्वीर संग्रहित फाइल बोकेर सियोल, बुसानलगायत सडकहरुमा नेपालीहरु ‘मुर्गा’ खोजिरहेका हुन्छन् । पैसा माग्नका लागि उनीहरुलाई थोरै कोरियन सम्वाद घोकाएर पठाइएको हुन्छ । यस्ता ‘मगन्ते’बाट कोरियनहरु आजित भइसकेका छन् । त्यसैले नेपाली अनुहार बाटोमा देखेपछि साइड लागेर हिँड्छन् ।

यसरी उठाएको पैसा फन्ड रेजरले यूपीएफमा ९० प्रतिशत पठाउँछन् भने १० प्रतिशत आफूले राख्छन् । नेपाली माग्नेहरुले दुःख दिएपछि कोरियाली सरकारले नै नेपालीहरुलाई पैसा नदिन बारम्बार नोटिस जारी गर्ने गरेको छ । तर, केही दयालु कोरियनहरु अझै पैसा दिइरहेका छन् । सियोलबाहेक बुसानमा पनि यी यी मगन्तेहरु पुग्छन् । प्रहरीले भेट्यो भने उनीहरुलाई पक्रेर पिट्ने, थुन्ने गरेको छ ।

दक्षिण कोरियामा रहेका अशोक मैनाली भन्छन्, ‘उनीहरुकै कारण नेपाली बदनाम भएका छन् । कोरियालीहरुको नेपालप्रतिको दृष्टिकोण नै नकारात्मक बनेको छ ।’

युपिएफ नेपालका अध्यक्ष सन्तोष पौडेल भने आफूहरूले जवरजस्ती चन्दा नमागेको तर, संस्था सञ्चालनका लागि फन्ड रेइज गर्नु सामान्य रहेको प्रतिक्रिया दिएका छन् । भन्छन्, ‘राम्रो कामका लागि पैसा उठाउनु गलत होइन । सरकारले लिने कर पनि त फन्ड रेइज नै हो ।’

यूपिएफ नेपाल अन्तरगत सिद्दान्त महाविद्यालय भन्ने संस्था छ, जसले काठमाडौंलगायत देशका विभिन्न स्थान २१ दिने ‘लिडरसिप ट्रेनिङ’ गराउँछ । तर, यस्तो ट्रेनिङमा संलग्न किशोर–किशोरीहरुलाई क्रिस्चियानिटीको अभ्यास गराइने गरेको छ । उनीहरुले मुनको नाममा प्रार्थना गरेपछि मात्रै खाना खान पाउँछन् ।

बिहान बेलुकी मुन दम्पत्तिको तस्वीरमा लम्पसार परेर ढोग्नुपर्छ, जसलाई ‘बाओ’ भन्ने गरिन्छ ।

मुनको सिद्दान्तबारे पढाएपछि किशोर–किशोरीहरुलाई फन्ड रेजिङका नाममा पेन र डायरी बेच्न पठाइन्छ । उनीलाई सडक–गल्ली, घर तथा अफिसमा कलम, डायरी लगायत स्टेसनरी सामान बोकाएर खटाइने गरेको छ । काठमाडौंका सडकमा २०६३÷६४ को आन्दोलनपछि यस्तो जताततै भेटिन्थ्यो । उनीहरुलाई ती सामानहरु ३ सय प्रतिशतसम्म बढि मूल्यमा बेच्न लगाइन्छ । थोकमा बाहिर २० रुपैयाँमा पाइने कलम उनीहरुले ६० रुपैयाँमा बेच्नु पर्छ । यसरी बेच्नका लागि उनीहरुलाई विभिन्न कथनहरु घोकाइएको हुन्छ ।

यसरी देश विदेशबाट उठाएको पैसा कहाँ जान्छ त ?

आम्दानीको ठूलो हिस्सा विदेश भ्रमणमा खर्च हून्छ । संस्थाका प्रमुख एकनाथ ढकाल विदेश सयरमा किर्तिमान नै राखेका छन् । बारम्बार विदेश घुम्छन् । यो सम्मेलनका लागि निम्ता बाँड्ने क्रममा उनी आफैं प्रत्येक देश पुगेका थिए ।

उनले विभिन्न राजनीतिक दलका नेतालाई रिझाउन विदेश घुमाउने गरेका छन् । यो संस्थाबाट बारम्बार विदेश (खासगरी कोरिया) घुम्न पाउने ‘भाग्यमानी’ हरुमा नेकपा, नेकपाका नेताहरू छन् । पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल यो सम्मेलन आयोजक कमिटीको संयोजक बन्न तयार हुनुको कारण पनि विदेश भ्रमण मोह नै हो । कोरियामा उनी मुनको दरबारमा पुगेर मुन दम्पत्तिलाई ‘बाओ’ गरिसकेका छन् ।

कोरिया लगिने नेताहरुलाई फाइभस्टार होटलमा राखिन्छ र एक दिन मुनको दरवारमा लगेर घुमाइन्छ । एकनाथले सबैजसो उच्च तहका नेताहरुलाई एकसरो कोरिया लगिसकेका छन् ।

धर्मान्तरण अनिवार्य छैन

मुनका नेपाली अनुयायीहरु हिन्दू र क्रिस्चियन धर्मलाई समानान्तररुपमा अपनाइरहेका छन् । नेपालमा यो संस्थामा लाग्न हिन्दू धर्म त्याग्नुपर्ने अनिवार्यता गरिएको छैन ।

एकनाथ ढकाल स्वयम्ले आमाको मृत्यु हूँदा हिन्दू रितअनुसार किरिया गरेका थिए । उनी दशैंमा टीका पनि लगाउँछन् र जनै लगाउने गरेको दाबी पनि गर्छन् । यो संस्थामा लाग्ने अन्य पनि बिदेश घुम्ने र पैसा कमाउने मोहमा क्रियाशील रहेका छन् ।

के हो ब्लेसिङ ?

यो संस्थामा जोडिएकाहरुले आफूखुशी विहे गर्न पाउँदैनन् । नेपालमा पनि यस संस्थाका सदस्यहरुलाई आफ्नो रोजाईमा परम्परागत तरिकाले बिहे गर्न दिइँदैन । कसैले गरिहाले पनि ब्लेसिङ नगर्दासम्म संस्थाले मान्यता दिँदैन ।

संस्थाका लिडरले केटा र केटीहरुलाई ‘म्याचिङ’ गराइदिन्छन् । यो कामको सुरुवात मुनले नै गरेका हुन् । सुरु–सुरुमा बिहे गर्न इच्छुक अनुयायीहरुले उनलाई आफ्नो फोटो पठाउँथे । त्यही फोटो हेरेर मुनले उनीहरुको म्याचिङ गराउँथे । नेपालमा विदेशी केटीहरुसित ‘म्याचिङ’ भएर बिहे गरेका लिडरहरुले उच्च बरियता पाउँछन् । नेपाली लिडरहरुले प्राय फिलिपिनो महिला बिहे गरेका छन् ।

बेलाबखत संस्थाले आयोजना गर्ने सामूहिक विवाह समारोहमा ब्लेसिङ दिइन्छ । ब्लेसिङ गर्दा मुनले टाउकोमाथि हात राखिदिन्छिन् । ब्लेसिङको परम्परा मुनले सन् १९८२ मा सुरु गरेका हुन् । विश्वभर आफ्नो पारिवारिक साम्राज्य खडा गर्ने भन्दै उनले विवादास्पद तरिकाबाट ब्लेसिङ सुरु गरेका थिए ।

ब्लेसिङको सबैभन्दा महत्वपूर्ण रिति हो होली वाइन पिउने । के हो त होली वाइन ?

रक्सीमा विभिन्न तत्व मिसाएर होली वाइन बनाइन्छ । नेपालमा होली वाइन बनाउने मूल तत्व कोरियाबाट नै आउँछ । भोलि हुने ब्लेसिङमा प्रधानमन्त्री दम्पत्ति लगायतलाई यस्तो होली वाइन पिउन लगाइन्छ वा सेचन मात्रै गरिन्छ भन्ने प्रष्ट छैन ।

अचम्मको सिद्दान्त

यो चर्चको प्रमुख मार्गदर्शन भनेको ‘छन् सङ ग्योङ’ नामक पुस्तक हो । यसमा मुनका केही घृणित र आपत्तिजनक कथनहरु समेत समावेश छन् ।

उनले किताबको एक ठाउँमा भनेका छन्, ‘आफ्नो पतिले कतै थुकेको देखेमा पत्नीले त्यसलाई पुछ्नु वा पखाल्नु हुँदैन, जिभ्रोले चाट्नुपर्छ ।’

त्यस्तै अर्को ठाउँमा भनेका छन्, ‘श्रीमानको हातबाट चुटाई खानुलाई कुनै पनि महिलाले आफ्नो अहोभाग्य सम्झिनुपर्छ । जति चुटाई खायो उति पत्नीले खुशी हुनुपर्छ ।’

उनले किताबमा आफ्ना अनुयायीहरुलाई तीन रातसम्म आफ्नो (मुनको) तस्वीर अगाडि राखेर यौनसम्पर्क गर्न निर्देशन दिएका छन् । मुनले सेक्स गर्दा परिवार नियोजनको साधन प्रयोग नगर्न आदेश दिएका थिए । यो अहिले यस चर्चको नीतिकै रुपमा छ ।

पैसाको बलमा राजनीति

एकनाथ ढकालले पहिलो संविधानसभाको चुनावमा परिवार दल गठन गरेर समानुपातिकतर्फ प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । त्यो चुनावमा पैसाको खोलो बगाएका थिए । जुन जिल्लाबाट बढि भोट आउँछ, त्यही जिल्लाको नेता सभासद बनाउने भनेर माइन्यूटिङ गरिएको भए पनि एक सिट आएपछि ढकाल आफैं सांसद बने ।

गोरखा जन्मस्थान भएका ढकालको काठमाडौंको महाराजगञ्जमा र चितवनमा घर छ । संस्थाको महिला सगठनकी अध्यक्ष उनले आफ्नी पत्नी ब्लेसी (फिलिपिनो नागरिक) लाई बनाएका छन् । पैसाको बलमा ढकालले राजनीतिमा आफ्नो पकड बनाइरहेका छन् । सबै दलका शीर्ष नेताहरुसँग उनको पहुँच छ किनकी सबैलाई उनले विदेश घुमाउन भ्याइसकेका छन् ।

Continue Reading…

‘अदालतमा बलात्कारको मुद्दा चलिरहने, अभियुक्त तारेखमा छुट्ने दिन गए’

बलात्कारका मुद्दामा पनि समयमा न्याय नपाएको गुनासो बढ्दो छ । यद्यपि, पछिल्लो समय फास्ट ट्र्याकबाट सुनुवाइ गर्ने प्रक्रिया सुरु गरिएको छ । बलात्कारलगायत जघन्य अपराधका केसमा निरन्तर सुनुवाइ गर्ने र साक्षी तथा प्रमाणहरु जोगाउने अभ्यास गरिँदैछ । शुरुमा महान्यायाधिवक्ता अग्नि खरेलले नै यसको पहल लिएका थिए ।

बलात्कारमा मुद्दामा प्रमाण पुर्‍याउन नसकिने गुनासो आइरहेका बेला पीडितको पक्षबाट मुद्दा लड्ने सरकारी वकिललाई के निर्देशन दिइएको छ ? बलात्कारमा कस्ता कस्ता मुद्दा देखिएका छन् ?

प्रस्तुत छ, सरकारका प्रमुख कानुनी सल्लाहकार  महान्यायाधिवक्ता अग्नि खरेलसँग गरिएको कुराकानीः

बलात्कारका मुद्दाहरुको फास्ट ट्र्याक सुनुवाइ शुरु गर्नुभएको थियो, यसले पीडितलाई न्याय दिनमा कति प्रभावकारिता देखायो ?

बलात्कार लगायतका जघन्य प्रकारका अपराधको मुद्दाको सुनुवाइ ‘फास्ट ट्र्याक’ बाट लैजाने भनेर नियमावलीमै प्रबन्ध गरेका छौं । अहिले साबिकको मुलुकी ऐनलाई प्रतिस्थापन गरेर बनेका संहिता र ऐन अनुसार सर्वोच्चअदालतले नियमावली बनाएको छ । त्यो नियमावलीमा पनि केही गम्भिर प्रकृतिका संवेनदशील केसहरुलाई निरन्तर सुनुवाइबाट अगाडि लैजाने व्यवस्था गरिएको छ ।

मैले केही समयअघि जिल्ला सरकारी वकिलहरुलाई बोलाएरै ऐनका दफा समातेर जिल्ला अदालतमा कुरा गर्नुस् भनेँ । काठमाडौं जिल्ला अदालतका प्रमुख न्यायाधीशसँग छलफल गरेर हामीले तत्काल लागु गर्‍यौं । त्यसपछि केन्द्रीय समन्वय समितिको बैठक बस्यौं । महान्याधिवक्ताको अध्यक्षतामा हुने समितिमा गृह सचिव, कानुन सचिव र प्रहरी प्रमुख लगायत हुन्छन् ।

हामीले बकाइदा निर्णय गरेर देशका सबै अदालतमा फास्ट ट्र्याक इजलासको अभ्यास गरेका छौैं । सर्वोच्च अदालत, नेपाल प्रहरीले र महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयले सबैतिर पत्राचार गरेको छ ।

कस्ता केसहरुमा फास्ट ट्र्याक सुनुवाइ हुने हो ?

हामीले बलात्कार, शरीर बन्धक, यातना, महिला हिंसा जस्ता केसलाई फास्ट ट्र्याकबाट लैजानुपर्छ भनेका छौं । किनकी निरन्तर सुनुवाइबाट लैजान सकिएन भने पीडितलाई थप पीडा हुने रहेछ । त्यस्ता कयौं केसहरु देखिए, जसमा पीडितले बयान फेरेका छन् । तत्काल सुनुवाइ र फैसला भएन भने हिजो उजुर गर्नेले नै होइन भन्दिन्छ ।

त्यसैले बलात्कार, अपहरण जस्ता केसमा निरन्तर सुनुवाइ गर्ने, साक्षीको बकपत्र गराउने लगायतका प्रक्रिया लगातार गरिएन भने पीडितले न्याय नपाउने र पीडकले उन्मुक्ति पाउने अवस्था आएको देखियो ।

निरन्तर सुनुवाइको प्रक्रियाबाट गएपछि सकारात्मक परिणाम देखिन थालेको छ । अब ढुक्कसँग भन्न सक्छौं, कि बलात्कार, अहपरण, शरीर बन्धक वा यातना जस्ता केसका मुद्दाको फैसला हुन वर्षौ कुर्नु पर्दैन । अब अदालतमा बलात्कारको केस चलिरहने, अभियुक्त तारेखमा छुट्ने हुँदैन । वर्र्षाैसम्म केस चल्दा पीडित नै गल्ने अवस्था भएकाले पनि हामी संवेदनशील भएका हौं ।

निरन्तर सुनुवाइका क्रममा देखिएका फरक खाले केसहरु छन् कि ?

समाजका संरचना र सामाजिक व्यवहारहरु जसरी बदलिरहेका छन्, त्यसलाई हामीले राम्रोसँग बुझ्न सकेनौं भने तलमाथि पर्न सक्छ । आजकाल विश्वासमा भनौं, प्रेममा भनौं वा उदारताका कारणले, युवा पुस्ताका मान्छेहरु एकखालको रिलेशनसिपमा बसिराखेका देखिन्छन् । त्यसमा अविश्वास पैदा हुने बित्तिकै वा सम्बन्ध भत्किने बित्तिकै हिजो उनीहरुकाबीचमा स्वभाविक ढंगले भएका ‘रिलेशन’ पनि ‘रेप’मा परिणत भएर आएका छन् । उमेर पुगेका मान्छेबीच स्वेच्छाले भएको रहेछ भने कानुनको परिभाषाले त त्यसलाई ‘रेप’ भन्दैन । समाज जुन ढंगले परिवर्तन भइरहेको छ, सामाजिक मान्यताहरु जसरी भत्किरहेका छन्, तिनीहरुले पनि कतिपय केसहरुलाई असर गरेका छन् ।

त्यस्ता केसका लागि कानुनमै संशोधन गर्नुपर्ने हो ?

यसमा चाहीँ हामीले समाजको पदचापलाई पनि पछ्याउनुपर्ने देखिन्छ । हामीले हिजो बनाएका मान्यताका आधारमा मात्रै समाज चलिरहेको छ कि सामाजिक व्यवहारमा परिवर्तन भइरहेको छ ? गहिरिएर हेर्नु जरुरी छ ।

कानुनले नै भनेको छ, २० वर्ष उमेर पुगेपछि मान्छेले विवाह गर्न सक्छ । १८ वर्षभन्दा तलको नाबालक हो । १८ वर्षभन्दा माथिका साबालकहरुबीच त्यस्तो सम्बन्ध कायम भएको रहेछ भने र त्यो स्वेच्छाले भएको रहेछ भने कानुनले त्यसलाई रेप मान्दैन ।

तर, अहिले १८ वर्षभन्दा कम उमेरकाहरु यो खालको केशमा आएका देखिएका छन् । त्यसभित्र पनि फरक खालका प्रमाणहरु छन् । हिजो सहमतिमा भएर आज ‘रेप’मा परिणत भएका एकथरी छन् भने अर्को जघन्य प्रकारका पनि छन् । सामूहिक बलात्कारका घटना बढिरहेको देखिन्छ । दुवैपक्ष १८ वर्ष मुनीका रहेछन् भने के गर्ने ? यसमा कानुनले केही कुरा निर्दिष्ट गरेको छ तर, यस्ता खालका कुरामा अलि बढि सचेतनामूलक कार्यक्रम ल्याएर हुन्छ कि स्कूलका कोर्षमा राखेर हुन्छ, केही गर्न जरुरी देखिन्छ ।

पहिले सहमति र पछि बलात्कार भनेर महिला आएपछि सरकारी वकिलको भूमिका कस्तो हुन्छ ? यस्ता केसमा छुट्टै निर्देशन छ ?

यस्तोमा सामान्यतः प्रहरीले अनुसन्धान गरेर ल्याउँदा कसरी ल्याएको छ, त्यो हेरिन्छ ।

सम्बन्धित पक्षको पनि कुरा सुन्छौं । सरकारी वकिल जहिले पनि पीडितकै पक्षमा हुन्छन् । उनी पीडित हुन् वा कुन परिस्थितिमा त्यस्तो भयो भन्ने कुरा निश्चित रुपमा हेरिन्छ । त्यति हुँदाहुँदै पनि सबै केस बलात्कार हुँदैनन् र सबै बलात्कार नभएका पनि हुँदैनन् ।

केही समयअघि मैले हेरेको थिएँ, बच्चा एक वर्षको भइसक्यो तर, आमा बलात्कार पीडित हुन् । मिडियाले पनि बलात्कृत भनेको छ । उनको श्रीमान बितेको वा केही भएको बेला कसैले दुरुपयोग गरेको र बच्चा जन्मेको अवस्था छ । यथार्थमा त्यो ‘रेप’ हो कि होइन त ?

त्यसैले बेग्लै खालको केस भएपनि यसलाई बलात्कार बुझिदिने अवस्था छ । बलात्कारको मामिलामा अलि निर्ममतापूर्वक प्रस्तुत हुने हाम्रो निर्देशन छँदैछ ।

‘मि टु’ जस्ता अभियान आएका छन्, यसमा मुद्दा चल्ने कि नचल्ने बहस चलिरहेका छन्, हाम्रोमा यस्ता केसमा के हुन्छ ?

आफूमाथि भएका वा सुनिएका हिजोका घटनाहरु आज बाहिर आइरहेका छन् । कार्यथलोमा भएका यौनजन्य हिंसाका रुपमा आइरहेका छन् । ती कुराहरुले समाजलाई सचेत बनाइरहेको देख्छु म ।

यस्ता बहसहरु स्वस्थ ढंगले चले भने समाजलाई स्वस्थ र महिलालाई सुरक्षित बनाउन मद्दत गर्छ । यसले कार्यालयमा काम गर्ने वातावरण बनाउँछ । मुद्दाकै तहमा जान चाहीँ कानुनले सहयोग गर्नुपर्छ ।

अहिले बलात्कारका मुद्दा हेर्ने अलग्गै फास्ट ट्र्याक अदालत चाहिँ नचाहिने अवस्था हो ?

अहिले हामी निरन्तर सुनुवाइकै बाटोबाट जान्छौं । यसबाट परिणाम आएन भने त्यसबारे सोच्नुपर्छ । अहिले चाहिँ हामीलाई निरन्तर सुनुवाइबाटै न्यायिक प्रक्रियामा सफलता पाइन्छ भन्ने लागेको छ ।

बलात्कारका मुद्दाहरु जसरी अदालतमा सुनुवाइका क्रममा छन्, त्यसले क्रमभंग भएको छ । न्यायाधीशहरुले पनि बलात्कारका मुद्दाहरुलाई बढी नै संवेदनशील भएर सुनुवाइ गरेको पाइएको छ । बलात्कार विरुद्ध सामाजिक आन्दोलनको प्रभाव अदालतमा पनि परेको छ भनौं ।

अलि फरक प्रसंगमा जाउँ, तपाई संघीय सरकारको प्रमुख कानुनी सल्लाहकार हुनुहुन्छ । प्रदेश सरकारहरुको हातखुट्टा बाँधियो, प्रहरी नभए काम गर्न सकिँदैन भनेर मुख्यमन्त्रीहरु भनिरहेका छन् । उनीहरुको हातखुट्टा फुकाउन किन ढिला भयो ?

हातखुट्टा खुलाइदिने भन्दा अहिले बाँधेको भन्ने अर्थ लाग्छ । यथार्थ के हो भने संविधानले जसलाई जे अधिकार दिएको छ, त्यसभित्र रहेर काम गर्‍यौं भने कसैले कसैमाथि दोषारोपण गरिरहनु पर्दैन ।

कुन विषय कसको कार्यक्षेत्रभित्र भन्ने नछुटिँदा परेका समस्या छलफलबाट टुंगो लगाउन सकिन्छ । प्रदेश प्रहरीसम्बन्धी कानुन प्रदेशले नै बनाउन सक्छ तर, संघीय प्रहरी कानुन नबनी प्रदेश प्रहरीसम्बन्धी कानुन बन्न सक्दैन । संविधानको धारा २६८ ले संघीय संरचनासँग गाँसिएको संघीय प्रहरी र प्रदेश प्रहरीलाई ‘टाइअप’ गरेको छ ।

अहिले शान्ति सुरक्षा व्यवस्थापन गर्नका निम्ति गृह मन्त्रालयले कतिपय कदम चालिरहेको छ । संघले कानुन बनाइदिएन म आफैं बनाउछु भन्दा त्यो हतारो हुन्छ । समस्या छन् भन्दैमा अर्काले गर्ने काम मै गर्छु भन्ने हो भने अर्काको कार्यक्षेत्रमा हस्तक्षेप हुन्छ ।

लामो समयसम्म संघीय ऐन बनेन भने के गर्ने ?

त्यस्तो नहोला । यो विषय छलफल नै नभएको होइन । संघीय निजामती, संघीय प्रहरी, कर्मचारी समायोजनसँग गाँसिएका विषयबस्तुहरु पनि छन् ।

हामी संघीय प्रणालीमा पहिलोचोटी गएका हौं । नयाँ प्रणालीमा जाँदा कतिपय जटिलता देखिन्छन् । त्यसकारण, यसमा कसैले हतारो नगरौ ।

तपाई सरकारी वकिलहरुको प्रमुख पनि हो । सरकारी जग्गा वा सार्वजनिक सम्पत्ति व्यक्तिको नाममा गर्ने सन्दर्भमा धमाधम फैसला भइरहँदा सरकारी सम्पत्ति जोगाउन तपाईहरुको बलियो उपस्थिति नभएको हो ?

यो विषयले हामीलाई गम्भिर बनाएको छ । हामीसँग छुट्टै एउटा महाशाखा पनि छ यसलाई हेर्न । अलग्गै कार्यदल पनि बनाएका छौं, यसले कहाँ–कहाँका, कुन जग्गा, कसरी मुद्दामा गाँसिएका छन् । सार्वजनिक सम्पत्ति संरक्षणको निम्ति देशभर परेका मुद्दाको तथ्यांक के छ ? सबै हेर्छ ।

व्यक्तिका चलखेलहरुका कारण कतिपय सरकारी सम्पत्ति विनास भइरहेको अवस्था एकातिर छ भने कतिपय पदाधिकारीका गलत निर्णयका कारण सरकारी सम्पत्ति जोखिममा परेको अवस्था अर्कातिर छ । त्यसमा महान्यायाधिवक्ताको कार्यालय सजग छ । हामीले सरकारको तर्फबाट त्यस्ता मुद्दाको ‘डिफेन्स’का लागि ‘टिम’ नै बनाएका छौं ।

फिर्ता गर्ने न्यायिक प्रक्रियामा चाहिँ जानुहुन्न ?

हामीले सार्वजनिक सम्पत्तिलाई गलत ढंगले व्यक्तिका नाममा गरिएका घटनाहरुलाई न्यायिक प्रक्रियाबाट ‘रिभ्यु’ गर्ने कदम चालेका छौं ।

यसमा त अदालतसँगै पनि कुरा गर्न सकिएला नि । आखिर न्यायपालिका पनि राज्यकै अंग हो । राज्यको सम्पत्ति जोगाउनु सबैको दायित्व होइन र ?

यो सन्देश दिने प्रयास गरिरहेका छौं । अदालतमा सरकारको प्रतिनिधित्व सरकारी वकिलले गर्छ । सार्वजनिक सम्पत्ति जोगाउनु उसको दायित्व हुन्छ । मुख्य कुरा मुद्दाको तहमा गएका केसहरुमा सरकारको तर्फबाट हामी गम्भिर छौं । यस्ता मुद्दामा अदालत पनि संवेदनशील हुनुपर्छ । सार्वजनिक सम्पत्ति तलमाथि हुन हुँदैन भन्नेमा अदालत सजगनै होला भन्ने म ठान्छु ।

Continue Reading…

नेपाली सेनाले भन्यो : फास्ट ट्रयाकको प्रस्थान विन्दु खोकना नै उपयुक्त

१४ मंसिर, काठमाडौं । नेपाली सेनाले काठमाडौं–तराई द्रुत मार्ग (फास्ट ट्रयाक) को प्रस्थान विन्दु खोकना नै उपयुक्त भएको बताएको छ ।

पूरातात्विक सम्पदा क्वदेश, श्रीकाली मन्दिर मासिने भन्दै स्थानीयबासीले आन्दोलन गरेपछि फास्ट ट्रयाकमा खोकनाको विकल्प खोजिएको थियो । जनप्रतिनिधिले समेत स्थानीयबासीको मागलाई समर्थन गर्दै फर्सिडोललाई प्रस्थान विन्दूका रुपमा अघि सारेका थिए ।

तर, सेनाले फर्सिडोललाई प्रस्थान विन्दु बनाउँदा राजधानीबाट एक घन्टामा तराई पुग्न सम्भव नहुने बताएको छ ।

शुक्रबार संसदको विकास तथा प्रविधि समितिमा नेपाली सेनाका इन्जिनियरिङ विभाग प्रमुख उपरथी योगेन्द्र खाँडले फर्सीडोलमा प्रवेश विन्दू बनाउँदा मध्य सहर तथा चक्रपथसँग जोडिने लिंक रोड निर्माण गर्दा जग्गा अधिग्रहण गर्नुपर्ने र स्थायी भौतिक संरचनाको समेत क्षति व्यहोर्नुपर्ने बताए ।

निर्माणाधीन सुख्खा बन्दरगाह पनि खोकनाबाट नजिक पर्ने भन्दै सेनाले फर्सीडोलमा प्रस्थान विन्दू बनाउँदा थप कनेक्टिभिटीको निर्माण कार्य गर्नुपर्ने बताएको छ । सेनाले भनेको छ, ‘द्रतमार्गको सारभूत पक्ष खण्डित हुने गरी प्रस्थान विन्दुबाट मध्यशहरसम्म आउन बढी समय लाग्नेछ ।’

द्रुतमार्गको सारभूत पक्ष भनेको राजधानीबाट उक घन्टामा तराई पुग्नु भएको र यो खोकना हुँदा सम्भव हुने उसले बताएको छ ।

फास्टट्रयाक निर्माणको जिम्मा पाएको सेनाका अनुसार खोकना क्षेत्रमा ५१ प्रतिशत जग्गाको मुआब्जा समेत वितरण भइसकेको र बाँकी ४९ प्रतिशत क्षेत्रफल अधिग्रहणका लागि पुरानै मुल्याकंन अनुसार हुनेछ । तर, फर्सिडोलमा पुरै प्रक्रिया फेरि सुरु गर्दा जग्गा र संरचनाको मुआब्जा धेरै दिनुपर्नेछ ।

फर्सिडोललाई बनाउँदा नयाँ रेखांकन स्वीकृत गर्नुपर्ने भन्दै नेपाली सेनाले अहिलेकै अवस्थामा फास्ट ट्रयाक निर्माणको वातावरण बनाइदिन राजनीतिक तथा प्रशासनिक नेतृत्वलाई आग्रह गरेको छ ।

खोकना क्षेत्रमा द्रुतमार्ग निर्माणसम्बन्धी क्रियाकलाप नियमसंगत रहेको भन्दै उसले भनेको छ, ‘जिरो किमी खोकनादेखि ५.७ किमी खोकना बुङ्मतीको सिमानासम्म सडक निर्माण कार्य गर्न उच्चस्तरीय राजनीतिक तथा प्रशासनिक तहबाट सहमतिको लागि थप पहल गर्नु अत्यावश्यक देखिन्छ ।’

हेर्नुहोस् नेपाली सेनाले विकास समितिमा दिएको प्रस्तुति

 

 

Continue Reading…

नेपाली एयरलाइन्सलाई युरोपमा प्रतिवन्ध कायमै, वायुसेवा निगमलाई धक्का

१४ मंसिर, काठमाडौं । नेपाली उड्डयन अधिकारीहरुको दावी विपरीत युरोपेली युनियन ईयूले यो वर्ष पनि नेपालका विमान कम्पनीहरुलाई आफ्नो सूचीमा कायमै राखेको छ । यसले भर्खरै मात्रै दुई वटा वाइडबडी भित्र्याएको राष्ट्रिय ध्वजाबाहक नेपाल वायुसेवा निगमको युरोप उडानको योजना तत्काललाई टरेको छ ।

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण र पर्यटन मन्त्रालयले पटक-पटक यो वर्ष जसरी पनि नेपाल ईयूको कालोसूचीबाट हट्ने दावी गरेका थिए । यसका लागि हवाई सुरक्षाका मापदण्ड बनाउन र कार्यान्वनयन गर्न करोडौं रकम खर्चिएको थियो ।

तर, शुक्रबार ईयूले निकालेको कालोसूचीमा नेपाल एयरलाइन्ससहित नेपालका सबै एयरलाइन्स परेका छन् । यसका कारण नेपाली एयरलाइन्सहरुले युरोपेली युनियनमा अवद्ध २८ मुलुकका आकाशमा प्रवेश पाउँदैनन् ।

Continue Reading…

पुस १३ देखि पोखरामा सडक महोत्सव

१४ मंसिर, पोखरा । अंग्रेजी नयाँ वर्षको अवसरम पोखराको पर्यटकीय केन्द्र लेकसाइडमा यस वर्ष पनि सडक महोतसव हुने भएको छ । पोखराको पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले रेष्टुरेण्ट एण्ड बार एशोसिएशन (रेवान) पोखराको आयोजनामा आगामी पुष १३ गतेदेखि १७ गतेसम्म अंग्रेजी नयाँ वर्षको स्वागतार्थ २० औं संस्करणको सडक महोत्सव हुने भएको हो ।

महोत्सवको तयारी शुरु गरिएको रेवानले शुक्रबार पोखरामा पत्रकार सम्मेलन गरी जानकारी गराएको छ । महोत्सव सम्पन्न गर्न रेवान पोखरा अध्यक्ष भीमसेन भुजेल ‘बुधराज’को संयोजकत्वमा महोत्सव मूल आयोजक समिति बनाइएको छ ।

‘अगेंजी नयाँ बर्षको गन्तव्य स्थल’ बनाउनका लागि महोत्सव आयोजना गर्न लागिएको अध्यक्ष भुजेलले बताए । आन्तरिक तथा वाह्य पर्यटन प्रवद्र्धन, जनजातिसँग सम्बन्धित लोपोन्मुख भेषभुषा, कला, संस्कृति, ग्रामीण क्षेत्रमा उत्पादित घरेलु सामाग्रीहरुको संरक्षणका साथै प्रवद्र्धन गर्ने महोत्सवको उद्देश्य रहेको उनले प्रष्ट्याए ।

महोत्सव पोखराको शहीदचोकदेखि खहरे डिहिकोपाटनसम्म करीब साढे तीन किलोमिटर क्षेत्रमा हुने रेवानले जनाएको छ । महोत्सवमा सडकमै राष्ट्रिय तथा अन्र्तराष्ट्रिय खानाका परिकारहरु, विभिन्न मनोरञ्जनात्मक खेलकुदका कार्यक्रमहरु, हस्तकला प्रदर्शनी, साहसिक पर्यटक खेलकुद वृत्तचित्र प्रदर्शनी, वाल उद्यानलगायत आकर्षणका रुपमा रहने अध्यक्ष भुजेलले जानकारी दिए ।

त्यस्तै सडक महोत्सवमा ख्याति प्राप्त कलाकारहरुको लाइभ कन्सर्ट, लोकदोहोरी प्रस्तुति, हास्य प्रहसनलगायतका कार्यक्रम पनि राखिने रेवान पोखराका निवर्तमान अध्यक्ष चौबहादुर गुरुङले जानकारी दिए । महोत्सवको अवसरमा जापान, चीन, कोरिया र भारतबाट सांस्कृतिक कार्यक्रम ल्याउने प्रयास भइरहेको उनले बताए ।

सडक महोत्सवले नेपालमा रहेका विदेशी पनि क्रिसमस र नयाँ बर्ष मनाउन भारतको गोवा जाने प्रचलनलाई रोकेर नेपालमै बस्ने वातावरण बनाएको रेवान पोखराका सल्लाहकार तथा अग्रज पर्यटन व्यवसायी गणेशबहादुर भट्टराईले बताए ।

‘सडकमै खाऔं, सडकमै रमाऔं’ भन्ने नारासहित सडकमै खानाका परिकार तथा स्टल राख्दा विरोध भएपछि आफूहरुले अहिले कोमागाने पार्कलाई केन्द्रीत गरी कार्यक्रम गर्न थालेको रेवान पोखराका सल्लाहकार तथा पूर्व अध्यक्ष सूर्यबहादुर भुजेलले बताए ।

Continue Reading…

The Baboon and the Salt

Earlier this month, I watched a wonderful excerpt from an interview with the semi-retired comedian Dave Chapelle (I think semi-retired is the best description, having read up on him a little). Chapelle walked away from his hugely popular Comedy Central program Chapelle’s Show at the height of his popularity, leaving $50 million on the table. People questioned his sanity at the time.

After the interviewer asked him about how his decision to quit really wasn’t about the money, Chapelle offers this anecdote.

I watched one of these nature shows one time and they were talking about how a bushman finds water when it’s scarce, and they do what is called a ‘salt trap.’ I didn’t know this, but apparently baboons love salt. So, they put a lump of salt in a hole and they wait for the baboon. The baboon comes, sticks his hand in the hole, grabs the salt, the salt makes his hand bigger, and he’s trapped and can’t get his hand out. Now, if he’s smart, all he does is let go of the salt. The baboon doesn’t want to let go of the salt. Then the bushman comes, grabs the baboon, throws him in a cage, and gives him all the salt he wants! And then the baboon gets thirsty, the bushman lets him out of the cage, the first place the baboon runs to is water, the bushman follows him, and they both drink to their fill. And in that analogy, I felt like the baboon, but I was smart enough to let go of the salt.

Let’s break down this wonderful analogy a little bit.

Dave sees himself as the baboon, obviously.

The salt represents short-term pleasures – a burst of money and wealth and so on. It sits in the hole and he wants it and reaches in for it.

The television executives are the bushman in this analogy – his bosses at the time, in other words.

The cage is the contract that Chapelle would have to place himself under. His creative choices, his personal freedom, all of that would trap him – but he’d have plenty of salt (short-term pleasures)!

The water is what they both want – long-term security.

Dave makes the astute point that he was the baboon, but he saw the bushman and the cage and he chose to drop the salt. He reached in for some short-term pleasures and rewards, but he saw that if he didn’t let go of it, he was going to wind up in a cage for a very long time. Sure, he might eventually get to the water, but he’d have to be in a cage for a long while to get there and he didn’t want to do that.

So he dropped the salt lump. He walked away from his popular show and the all-encompassing fame and the prospect of wealth to forge a path with a lot more freedom. He’ll get to the water eventually, but on his own terms, without being trapped in a cage.

I Am the Baboon, Too

I could not help but see myself in this story, too.

Much like Dave, there was a point in my life where I was the baboon, so let’s start there.

The salt was the short-term pleasures of the world, all of the stuff I kept spending my money on that was bringing me short-term pleasure but almost no long-term joy. Things like the latest gadgets or new clothes or going out for drinks or playing golf… on and on and on like that.

The cage, of course, was the career track that I would likely have been on had I kept holding onto the salt. I would have likely worked until I was in my seventies at a job with crushing bureaucracy. I did enjoy my actual work, but there was so much bureaucracy around it that it was soul-crushing. But I could have pretty much all the salt I wanted!

The bushman represents all of the forces that wanted me to be in that cage. In a broad sense, it represents society in general, of course, which encourages people to follow traditional career paths and nudges people to want an endless train of short-term pleasures. Think of all of the companies out there that exist to encourage people to buy things for the short term.

The water is what we actually want out of life, our long-term goals. We gorge ourselves on salt (the short-term stuff), thinking that’s what we want, but we end up thirsty for water, the long-term stuff.

I am the baboon. You are the baboon.

The Trick Is Letting Go of the Salt Before You Find Yourself in a Cage

When I look back to where I was before our financial turnaround, I was definitely the baboon standing there with my hand in the hole, fiercely gripping the salt and refusing to let go.

It’s not that I was unaware that I was well on my way to being tossed in a cage by the bushman and find myself stuck on a career path of debt and financial dependence on constant employment at a high salary. I knew that it was going to happen.

It’s that I could not bring myself to let go of the salt, and that went on for years. I kept holding onto an expensive standard of living, one where I outspent my income and added to the debt load I already had from my student loans and my car loan.

I wanted the salt. I felt like I needed the salt. The salt made me feel good. Buying things made me feel good. Going out for dinner made me feel good. Having nice things made me feel good.

The thing was, those good feelings were fleeting. I might feel good buying three books at the bookstore, but then I was left late at night feeling worried about my financial future. I didn’t see a clear path to owning a home. I didn’t see a clear path to providing for my son or for any other children I might have. I certainly didn’t see a bright path to retirement or to the other big goals I had in life.

All I could really see was the short term and those short-term bursts of pleasure. So I gripped that salt with all of my might and I stood there with my hand in the hole, watching the bushman build my cage.

One day, I realized that I was going to soon be in that cage, if I wasn’t already.

I realized that those big dreams I had for the future were actually fading away and becoming even more distant.

I realized that all of the stuff I’d accumulated and all of the little expensive experiences I’d had didn’t bring me any real lasting happiness.

What I wanted from that salt – and what I thought it was bringing me – was lasting happiness, but what it was actually bringing me was short, smaller bursts of happiness that would fade.

I was holding onto that salt, but what I really wanted was water.

Water is lasting happiness. Water is a sense of financial security. Water is a life that bubbles up consistent joy without having to spend money for it. Water is a life filled with possibilities.

The salt I was holding onto? It was delicious, but only for the first lick or two, and it didn’t quench my thirst. It only made it worse.

So, I dropped the salt. I stood up and stretched and began the journey toward water.

It wasn’t easy. The journey was long. I often missed the salt. Along the way, however, I found little puddles of water here and there to sate me and keep me going. My immediate thirst was quenched and I felt better without the salt at all.

In other words, I began to discover that I didn’t need pleasures or expensive things or costly experiences to have a joyful life. Joy comes far more reliably from good relationships, from time spent on things you’re passionate about, from having some semblance of security in your life, from living a virtuous life. Fill your life with those things – the real water of life – and you’ll find happiness bubbles up naturally.

Now, I see that river before me. The bushman and his cage are long behind me. A little salt once in a while is nice, but I know it’s easy to drop it whenever I feel trapped by it and I also know it’s not the real source of happiness. A bit of salt enhances the flavor of life, but too much of it ceases to be a good thing.

May you find the courage to let go of the salt and to walk away from the bushman’s cage.

Good luck.

More by Trent Hamm:

The post The Baboon and the Salt appeared first on The Simple Dollar.

Continue Reading…

अनलाइनखबरकर्मी खड्काथोकीसहित चार पत्रकार पुरस्कृत

१४ मंसिर, काठमाडौं । युवा तथा खेलकुद मन्त्रालयबाट प्रदान गर्ने ‘युवा पत्रकारिता पुरस्कार–२०७५’ बाट अनलाइनखबरकर्मी विश्वास खड्काथोकी शुक्रबार सम्मानित भएका छन् ।

युवा र सामाजिक विषयमा कलम चलाएकोमा उनलाई अनलाइन सञ्चारमाध्यमको तर्फबाट पुरस्कार प्रदान गरिएको हो ।

मन्त्रालयले छापा, टेलिभिजन, रेडियोतर्फका पत्रकारहरुलाई पनि पुरस्कृत गरेको छ । टेलिभिजनबाट जनता टेलिभिजनका रामकुमार रिजाल, छापाबाट गोरखापत्रकाकी सविता शर्मा र रेडियोतर्फ सामुदायिक सूचना नेटवर्क (सीआईएन) का लिलप्रकाश चन्द पुरस्कृत भएका छन् । पुरस्कृत सबैलाई युवा तथा खेलकुदमन्त्री जगत विश्वकर्माले सम्मान पत्र र जनही ५० हजार रुपैयाँ पुरस्कार राशी प्रदान गरे ।

मन्त्रालयले खेल क्षेत्रमा योगदान पुर्याउने १० जना खेलाडीलाई पनि एक लाख रुपैयाँसहित सम्मान गरेको छ । भारत्तोलनबाट कमलबहादुर अधिकारी, तेक्वान्दोबाट यानकुमारी चौलागाई, एथलेटिक्स विश्वरुपा बुढा, भलिबलबाट नीताकुमारी शाह, एथलेटिक्सबाट सोमबहादुर कुमाल, तेकवान्दोबाट रञ्जना धामी सम्मानित भएका छन् ।

त्यस्तै एथ्लेटिक्स प्रशिक्षक हरिबहादुर रोकाया, व्याडमिन्टन रेफ्री दीपक थापा र खेल चिकित्सक डा. अजयशम्शेर जबरा सम्मानित भएका छन् ।

Continue Reading…

भ्रष्टाचार नियन्त्रण नगरेसम्म समृद्धि आउँदैन : नारायणकाजी

१४ मंसिर, विराटनगर । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले मुलुकमा व्याप्त भष्टाचार नियन्त्रण नगरी समृद्धि हासिल नहुने बताएका छन् ।

मानव अधिकार तथा शान्ति समाजको २१ औं राष्ट्रिय परिषद भेलामा शुक्रबार उनले राजनीतिक दलभित्र र समाजमा मौलाएको भष्ट्रचार नियन्त्रण गर्नु मुख्य आवश्यकता रहेको बताए ।

‘मुलुकलाई समृद्धिमा पुर्‍याउन फलामको ढोका पार गर्न सक्नुपर्छ’ नेता श्रेष्ठले भने ‘राज्यमा, राजनीतिक पार्टीहरुमा, समाजमा व्याप्त चरम भष्ट्रचारकोबिरुद्ध आन्दोलन नछेडेसम्म कुनै पनि समृद्धि आउदैन ’।

नेता श्रेष्ठले सुशासन कायम नभएसम्म विकास र परिवर्तन सम्भव नभएको धारणा राखे ।

विकास र परिवर्तन नभएसम्म जनतामा निराशा बढ्ने भन्दै नेता श्रेष्ठले यस्तो नैराश्यताले दक्षिणपन्थी शक्तिहरुको चलखेल बढ्ने र मुलुक विखण्डनकोसमेत डर हुने बताए ।

मुलुकमा अब राजनीति सफा गर्ने आन्दोलन आवश्यक रहेको पनि उनको भनाइ छ । ‘हामीले हिजोको दिनमा निरकुंशतन्त्रको विरुद्ध ठुलो राजनीतिक सघर्ष गर्‍यौं, ठुलो राजनितिक परिवर्तन गरेका छौं’, नेता श्रेष्ठले भने ‘आज त्यो राजनीतिक परिवर्तनलाई माध्यम बनाएर नेपाली समाजलाई समृद्ध बनाउने हो र नयाँ नेपाल बनाउने हो भने हामीले राजनितिलाई पनि सफा गर्नुपर्छ ।’

उनले अब कुनै पनि बाहनामा सरकार भाग्न नपाउने भन्दै काम गरेर देखाउनुपर्ने चुनौती रहेको पनि बताए ।

Continue Reading…

याेगदानमा अाधारित ‘सामाजिक सुरक्षा योजना’ दूरगामी महत्वको निर्णय : नेकपा अध्यक्ष दाहाल

काठमाण्डौ । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नेकपाका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले केही दिनअघि सरकारले शुरु गरेको योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा योजना कार्यक्रम दूरगामी महत्वको निर्णय भएकोे बताएका छन् ।

नवलपरासी पूर्वको कावासोती–१७ ढोकीमा रहेको त्रिभुवन बाल माध्यमिक विद्यालयको स्वर्ण महोत्सव उद्घाटन समारोह तथा स्वर्ण स्तम्भ अनावरण कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै उनले सुरक्षाको दृष्टिकोणले योगदानमा आधारित सुरक्षा भत्ता जनता र श्रमिकले पाउने हँुदा सरकारको यो कदम दूरगामी महत्वको भएको बताए ।

“सामाजिक न्याय, समाजिक सुरक्षाको दृष्टिकोणले र समाजवादको आधार तयार पार्ने दृष्टिकोणले यस कार्यक्रमले कोशेढुँगाको भूमिका खेल्नेछ,” पूर्वप्रधानमन्त्री दाहालले भनाइ थियो, “सबैले कुनै न कुनै रुपले देश र जनताको प्रगतिका निम्ति गरेको योगदानको मूल्याङ्कन राज्यले गर्ने एउटा नयाँ परिपाटी र संस्कारको थालनी भएको छ ।”

एक वर्षको अवधिमा पूर्वाधार विकासको प्रक्रिया थालनी, छिमेकी र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सुधार, ऐनहरु निर्माणलगायत काम भएकाले अहिल्यै केही भएन भनेर टिप्पणी हुनु गलत भएको बताउँदै उनले अबको चार वर्षमा घोषणापत्रमा उल्लेख गरेअनुसार काम गरेरै छाड्ने अठोट व्यक्त गरेका छन् । अध्यक्ष दाहालले भने, “अबको चार वर्षमा कम्तीमा पनि पूर्वपश्चिम रेल चल्ने वातावरण बनाइने, नारायणीमा जलमार्ग, केरु¨–काठमाण्डाै–लुम्बिनी र रक्सौल–काठमाण्डाै रेलमार्ग चल्ने स्थिति बनाउनतिर आफूहरुको प्रयत्न हुन्छ ।”

अध्यक्ष दाहालले हुलाकी राजमार्ग सञ्चालनमा आउदा नवलपुर र चितवनका जनताको जीवनमा गुणस्तरीय परिवर्तन आउने बताउँदै यसको छिटो निर्माणको प्रक्रिया थाल्न तत्पर रहेको बताए । उनले पहिलोचोटि उत्तरतिरको छिमेकीले चारवटा बन्दरगाहाबाट तेस्रो देशसँग व्यापार गर्न दिने सहमति गरेको बताउँदै यो नेपालका लागि ठूलो परिवर्तन भएको बताए । “केरु¨–काठमाडौँ–लुम्बिनीसम्मको रेलको अध्ययन भएको छ,” अध्यक्ष दाहालले भने, “नेपालको अर्थराजनीतिमा यसले धेरै ठूलो महत्व राख्नेछ ।”

यस्तै भारतसँगको सम्बन्धमा सकारात्मक हुँदै गएको बताउँदै उनले वर्षाैदेखि विराटनगरमा रहेको भारतको ‘फिल्ड अफिस’ हट्नुले सकारात्मक सन्देश दिएको बताए । भारतसँग दक्षिणी सीमामा बनाइने बाँधका विषयमा भएको सहमति तथा रक्सौल–काठमाडाँै रेल सञ्चालनको पहल शुरु हुनुले सकारात्मक सन्देश देखिएको अध्यक्ष दाहालको भनाइ छ । पार्टी एकता, कम्युनिस्टको बलियो सरकार, राजनीतिक स्थायित्वका कारण नै यस्ता सकारात्मक सङ्केतहरु देखिएको उनले उल्लेख गरेका छन् ।

The post याेगदानमा अाधारित ‘सामाजिक सुरक्षा योजना’ दूरगामी महत्वको निर्णय : नेकपा अध्यक्ष दाहाल appeared first on YesKathmandu.com.

Continue Reading…

अाजाद, हिरण्यलाल र हावाबाट चल्ने मिल

हिरण्यलाल पौडेल

पचपन्न वर्ष अगाडि हावाबाट चल्ने धान र मकै कुट्ने मिल बनाएका हिरण्यलाल पौडेल अहिले ८१ वर्षे सक्रिय जीवान बाँचिरहेका छन् । रामेछापको बाबियोखर्क (१९९४ फाल्गुण २८) मा जन्मियका हिरण्यलाललाई नचिनेकोमा आफुलाई ग्लानिमहशुस भयो । उनको बारेमा मलाई पूर्वमन्त्री कमल चौलागाईले केहि बताउनुभएको थियो ।
हिरण्यलाई भेटेर केहि कुरा गर्ने रहरले मैले सम्पर्क गरें । तुरुन्तै फेन उठ्यो । मैले आफ्नो सामान्य परिचय दिएपछि सहजै भोलि भेट्ने अनुमतिमिल्यो ।
भोलिपल्ट साँझ म उनको निवासस्थान बत्तिसपुतली पुगें । मलाई लिन उनी बाहिर आए । नमस्ते ! गरें, तर उनले फुर्तीका साथ हात मिलाए । आराम हुनुहुन्छ भनेर सोधें । जवाफ थियो “शरिलाई स्वस्थ राख्न हमेशा ध्यान दिएको छु । आजसम्म निरोगी छु ।अझै तशारिरीर कमजोरी महशुस भएको छैन्” ।यति संवादहुँदासम्म उनको वैठक कोठामा पुगिसकेका थियौं ।

उनको पिता (जयप्रसाद उपाध्याय (पौडेल) राणाकालीन समयमा रामेछाप मालपोत हाकिम थिए । चार पास गरेका (त्यो जमाामा चार पास निकै महत्वपूर्ण डिग्री थियो) । जनताका छोराछोरीलाई पढ्ने व्यवस्था राम्रो नभएको राणाकालीन समयमा पनि हिरण्यले बाबाको कारण पढाइबाट बञ्चितहुनुपरेन । उनले वि.स.२०१४ सालमा एस्.एल.सि. उत्र्तीण गरेका थिए । २०२२ मा आई.ए, २०३२ मा वि.ए.( समाजशास्त्र र अर्थशास्त्र) र २०५५ मा अंग्रेजी विषय लिएर एम्.ए सम्म अध्ययन गरेका छन् । तर उनको एम्.ए. को पढाई भने पुरा हुनसकेन ।

विद्यालय स्थापना

हिरण्यालाल र नारायणबाबु श्रेष्ठ भएर २०१५ सालमा रामेछापको डाँडामा विद्यालय स्थापना गरे । विद्यालयको उद्घाटन गर्ने रामेछापको तत्कालिन बडाहाकिम ध्यानबहादुर राईले थिए । हिरण्यलालले त्यस विद्यालयको संस्थापक हेडमास्टर भएर ५–६ महिनाकाम गरे । पढेलेखेको मान्छे नपाइने जमना थियो । उनलाई सिंधुलीको खुर्कोटमा पनि एउटा विद्यालय स्थापना गर्न मन लाग्यो । उनले आफ्नै नेतृत्व माखुर्कोटमा भिमेश्वर मिडिल स्कुल स्थापना गरेका थिए । त्यसको पनि संस्थापक प्रध्यानाध्यापक भएर पढाउन थाले हिरण्यलाल । त्यतिवेला उनको पढाए वापतको पारिश्रमिक थियो– ५० रुपैयाँ । वार्षिक १० मुरी धान पनि आउँथ्यो ।
युवा उमेरमा हिरण्य क्रान्तिकारी थिए ।माओ त्सेतुङको क्रान्तिबाट निकै प्रभावित । चकले माओको तस्वीर कालोपाटीमा कोरेर विद्यार्थीलाई माओको बारेमा पढाएको सम्झदा निकै उत्साहित देखिन्थे । उनले आफ्नो युवाकाल सम्झदै भने, “युवा उमेरमा क्रान्तिकारी बन्न मन हुनेरहेछ । तपाईहरुलाई पनि त लाग्यो होला नि !” अहिले पनि उनी चीनको विकासबाट निकै प्रभाति छन् र नेपालले पनि चीनको विकास नीतिबाट सिक्नुपर्ने धारणा राख्छन् ।

पञ्चायतले मारिदिएको हिरण्यको विद्यार्थी

उनले खुर्कोटको भिमेश्वर स्कुलमा कालो पाटीमा माओको तस्वीर बनाउँदै अन्यायको विरद्ध आफ्ना विद्याार्थीलाई पढाउँदा एक जनाविद्यार्थी मओको क्रान्ति र आफ्नो गुरुबाट प्रभावित भएर पञ्चायती शासनको विरुद्धमा लागेका रहेछन् । उनले ती दिन सम्झदै भने, मेरो विद्यार्थीलाई पञ्चायतले मारिदियो । ऊनिकै मिहेनती र गंभीर प्रकृतिका थिए । कति राम्रो अक्षर लेख्थे ।” कुरा गर्दै जाँदा हिरण्यलाल एकाएक भकान्निए । उनको गला अबरद्ध भयो ।गोजिबाट रुमालनिकालेर आँशु पुछ्दै उनले आफुलाई सम्हाले । उनको अनुहारमा निकै घृणाको भाव देखिन्थ्यो । उनलाई २०३६ सालमा पञ्चहरुले गोली ठोकेर मारेका रहेछन् । ती यौद्धा अरु कोहि नभएर ऋिषी देवकोटा आजाद थिए । हिरण्यले आजादप्रतिको प्रेम हृदयभरी निकै जतन गरेर राखेका रहेछन् ।

उनले ती दिन सम्झदै भने, मेरो विद्यार्थीलाई पञ्चायतले मारिदियो । ऊनिकै मिहेनती र गंभीर प्रकृतिका थिए । कति राम्रो अक्षर लेख्थे ।” कुरा गर्दै जाँदा हिरण्यलाल एकाएक भकान्निए । उनको गला अबरद्ध भयो ।गोजिबाट रुमालनिकालेर आँशु पुछ्दै उनले आफुलाई सम्हाले । उनको अनुहारमा निकै घृणाको भाव देखिन्थ्यो । उनलाई २०३६ सालमा पञ्चहरुले गोली ठोकेर मारेका रहेछन् । ती यौद्धा अरु कोहि नभएर ऋिषी देवकोटा आजाद थिए । हिरण्यले आजादप्रतिको प्रेम हृदयभरी निकै जतन गरेर राखेका रहेछन् ।

हावाबाट निकालेको विजुली र मिल

हिरण्यलाल काठमाडौंमा आई.ए पढ्दै थिए । २६ वर्षको युवा उमेर थियो ।उनले रामेछापको डाँडामा हावाबाट चल्ने मिलबनाएर देखाए र बत्ती पनि बाले । त्यो २०२० सालतिरको कुरा थियो । उनको भनाइ अनुसार त्यो नेपालकै पहिलो आविष्कार थियो । उनले कसरी गरे त त्यस्तो आविस्कार ?

हावाबाट मिलहाल्ने कुरामा केन्द्रीय विषय थियो–हावाको शक्तिलाई कसरी मिलमा प्रयोग गर्ने ? हल्याण्डमा हावाबाट मिल चलाउछ भन्ने जानकारी उनलेपाएका रहेछन् । निकै कडा हावाभल्ने रामेछाप डाँडामा हिरण्यलाई मिल राख्ने रहर असाध्यै जाग्यो । युवा उमेरको रहर पुरा गर्न कुनै उपाए बाँकी राखेनन् । स्टिम इन्जिनको आविस्कार हुनु भन्दा पहिला हावाको गतीलाई प्रयोग गरेर जहाजहरु चलाउने गरिन्थ्यो । बेलायतमा औद्योगिक क्रान्ति भएपछि स्टिम इन्जिन प्रयोगमा आएको थियो । यी सबै पृष्ठभूमिको अध्ययन गरेका हिरण्यले त्यसको डिजाइन, इन्जिनियरिङ, प्लानिङ सबै आफैले गरे । सबै सामान जोहो गरेर काठमाडौेंदेखि धुलिखेलसम्म ट्रकमा लगियो । त्यहाँबाट रामेछापकै ११ जना भरिया लगाएर सातदिनमा रामेछाप पुगेको त्यो विगतप्रति उनलाई गौरव छ ।

पंखा कसरी घुमाउने, पंखाको पछाडि राखिएको डाइनामो कसरी घुमाउने, हावाबाट उत्पादनभएको इनर्जी मिलभित्र कसरी ट्रन्सफर गर्ने ? यीचुनौतिको समाधान गर्ने सबै उपाय सुल्झिए । पुरानो जर्मनी गाडिको डिफ्रेन्सर खोजेर ल्याइएको थियो । त्यसलाई पंखा र डाइनामोभन्दा अलितल जडान गरियो । त्यो भन्दा तल गियरबक्स राखेर हावाबाट उत्पादन भएको इनर्जी मिलमा कनेक्स गरिदिए । काम सफलभयो । हिरण्यका लागि जीवनकै धेरै खुसीको क्षण थियोत्यो । त्यसबाट बत्ती पनि बल्यो ।

पंखा कसरी घुमाउने, पंखाको पछाडि राखिएको डाइनामो कसरी घुमाउने, हावाबाट उत्पादनभएको इनर्जी मिलभित्र कसरी ट्रन्सफर गर्ने ? यीचुनौतिको समाधान गर्ने सबै उपाय सुल्झिए । पुरानो जर्मनी गाडिको डिफ्रेन्सर खोजेर ल्याइएको थियो । त्यसलाई पंखा र डाइनामोभन्दा अलितल जडान गरियो । त्यो भन्दा तल गियरबक्स राखेर हावाबाट उत्पादन भएको इनर्जी मिलमा कनेक्स गरिदिए । काम सफलभयो । हिरण्यका लागि जीवनकै धेरै खुसीको क्षण थियोत्यो । त्यसबाट बत्ती पनि बल्यो ।

उनको त्यो आविस्कारलाई रोनाष्ट (अहिलेको नाष्ट) ले मान्यता नै प्रधान गरेको थियो । उनले रोनाष्टबाट पुरुकार पनिपाए ।

विकास सम्बन्धि हिरण्यको धारणा

नेपालको विकस पनिचीनको जस्तै मोडलमा गर्नुपर्ने उनको धारण छ । धेरै शिर्षकमा बजेट छरेर हाम्रो जस्तो मुलुकको विकास हुननसक्ने उनी बताउछन् । सडक, पर्यटन, प्राविधिकशिक्षा, कृषि र पानीमा पहिलो प्राथकिता दिएर बजेट विनियोजन गर्नुपर्नेमा उनले बताए ।

हिरण्यले रामेछापको सडक विकासका लागि थुप्रै काम गरेका छन् । सिंगो रामेछापको विकास कसरी गर्न सकिन्छ भन्नेमा उनले मसिनो गरी अनुसन्धानपनि गरेका छन् । उनकाअनुसार रामेछापको विकसका लागि पहिलो प्राथमिकता सडक र पर्यटनलाई दिनुपर्छ । पर्यटनको विकासका लागि चाहिले सांस्कृतिक कार्यक्रम, राम्रो बोलिबचन र अर्गानिक कृषिउत्पादनमा जोड दिनुपर्ने उनको भनाइ छ ।

(लेखक: राजकुमार श्रेष्ठ)

The post अाजाद, हिरण्यलाल र हावाबाट चल्ने मिल appeared first on YesKathmandu.com.

Continue Reading…

तिलोत्तमामा प्रादेशिक बस टर्मिनल प्रस्ताव

१४ मंसिर, बुटवल । प्रदेश ५ को अस्थायी राजधानी रहेको रुपन्देहीको तिलोत्तमामा प्रादेशिक बस टर्मिनल बनाउन प्रस्ताव गरिएको छ ।

तिलोत्तमा नगरपालिकाले वडा नं. १३ र १४ को टिकुलिगढमा प्रदेशस्तरको बस टर्मिनल प्रस्ताव गरेको हो । प्रस्तावित बस टर्मिनलको जग्गा तिनाउ नदीको नदी उकास क्षेत्र हो ।

यहाँको झण्डै ३० विगाहा क्षेत्रफलमा सुविधासम्पन्न आधुनिक बस टर्मिनल बनाउन सकिने नगरपालिकाको प्रस्ताव छ । प्रस्तावित बस टर्मिनल बुटवल–बेलहिया सडकको पत्थरडाँडा चोकबाट ६ किलोमिटर पश्चिमको दुरीमा पर्दछ ।

प्रस्तावित बसपार्कबाट तिनाउ पूलपारी झण्डै तीन सय मिटर दुरीमा बेलबास–बेथरी सडक रहेको छ । यहाँबाट भैरहवा विमानस्थलको दूरी ६ किलोमिटर रहेको छ ।

बुटवल र भैरहवामा हाल रहेका बसपार्कहरु जीर्ण र साँघुरा रहेकाले नगरपालिकाले टिकुलिगढमा प्रदेशस्तरको नयाँ बस टर्मिनल निर्माण प्रस्ताव गरेको हो ।

प्रस्तावित बस टर्मिनल निर्माणका सन्दर्भमा नगरपालिकाले शुक्रबार प्रदेश सरकारका मन्त्री, सांसद, सरकारी अधिकारीहरु, स्थानीय तहका प्रमुख, यातायात तथा व्यवसायिक संघ–संस्थाका प्रतिनिधिलगायतसँग छलफल गरेको छ ।

छलफलका सहभागीहरुले नगरपालिकाले प्रस्ताव गरेको बस टर्मिनल समय सापेक्ष र सान्दर्भिक रहेको चर्चा गर्दै बस टर्मिनलसम्म पुग्ने सडकहरुलाई फराकिलो बनाइनुपर्नेमा जोड दिए । बुटवल–तिलोत्तमा–भैरहवा निकट भविष्यमै महानगर बन्ने भएकाले प्रस्तावित बस टर्मिनल निर्माणमा सबैको अपनत्व रहनुपर्ने सहभागी वक्ताहरुको धारणा थियो ।

प्रदेश ५ का भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री बैजनाथ चौधरीले प्रस्तावित बस टर्मिनल निर्माणका सन्दर्भमा छलफल गर्न प्रदेश सरकार तयार रहेको जानकारी गराए ।

नजिकै रहेको गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, पर्टकीय क्षेत्र लुम्बिनी, सिक्स लेन सडक, बेलबास–बेथरी सडक जस्ता पूर्वाधारले प्रादेशिक बस टर्मिनलको आवश्यकता र औचित्यलाई पुष्टि गर्ने उल्लेख गर्दै उनले यसका सन्दर्भमा प्रादेशिक योजना आयोगले समेत विस्तृत अध्ययन गर्ने बताए ।

प्रदेश सांसद दधिराम न्यौपाने, भोजप्रसाद श्रेष्ठ र तुलसीप्रसाद चौधरीले बसपार्कका लागि तीस बिगाहा जग्गा पाउनु ठूलो कुरा भएको उल्लेख गर्दै प्रस्ताव गरिएको स्थान उपयुक्त भएकाले कार्यान्वयनमा जान ढिलाइ गर्न नहुने धारणा राखे ।

तिलोत्तमा नगरपालिकाका प्रमुख बासुदेव घिमिरेले अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बनेपछि रुपन्देहीमा बढ्ने सवारी चापलाई समेत ध्यानमा राखी परिवर्तित आवश्यकतालाई पूरा गर्न सक्नेगरी नगरपालिकाले अत्याधुनिक सुविधासम्पन्न बसपार्क निर्माणको अवधारणा अघि सारेको बताए ।

Continue Reading…

ईपीएल टिम पोखरामा हङकङका सुन्नी भिम्सारिया आबद्ध

१४ मंसिर, काठमाडौं । एभरेष्ट प्रिमियर लिग (ईपीएल) का लागि पोखरा राइनोजले हङकङका सुन्नी भिम्सारियालाई अनुबन्धित गरेको छ ।

पोखराले शुक्रबार प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै हङकङका अलराउण्डर सुन्नीलाई आफ्नो टिममा भित्र्याएको जानकारी दिएको हो । सुन्नीले हङकङको यु–१९ राष्ट्रिय क्रिकेट टिमबाट सन् २०११ देखि २०१३ सम्म खेलेका थिए ।

पोखराले यसअघि स्कटल्यान्डका कप्तान किल कोएट्जर र इंग्ल्यान्डका पाउल कौघलिनलाई आफ्नो टिममा भित्र्याएको थियो । सन्नीलाई आफ्नो टिममा भित्र्याएसँगै पोखराले विदेशी खेलाडीको कोटा पूरा गरेको छ ।

पोखराको टिममा भेट्रान खेलाडी शक्ति गौचनसँगै विनोद भण्डारी राजेश पुलामीजस्ता चर्चित खेलाडी छन् ।

मंसिर २२ देखि पुष ६ गतेसम्म टियु क्रिकेट मैदानमा हुने एभरेष्ट प्रिमियर लिग क्रिकेटमा ६ टिमको सहभागिता रहेको छ ।

Continue Reading…

द्वन्द्वपीडितले पीडा र सङ्घर्षका अनुभव सुनाउने

१४ मङ्सिर, काठमाडौं । द्वन्द्वपीडित साझा चौतारीले द्वन्द्वपीडितका पीडा र सङ्घर्षका अनुभव सुनाउन तीन जिल्लामा विशेष कार्यक्रम गर्ने भएको छ ।

चौतारीले शुक्रबार पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरी यही मङ्सिर १७ सिरहा, २६ कैलाली र आगामी पुस २ गते कास्कीमा पीडितका पीडा सुनाउने कार्यक्रम गर्ने भएको हो । चौतारीका संस्थापक अध्यक्ष सुमन अधिकारीले आफ्ना पीडालाई खुलेर राखी मन हलुका पार्न, सङ्घर्ष, भोगाइ, अनुभव, पारिवारिक अवस्था, दुई आयोगप्रतिको धारणा बुझ्न विशेष कार्यक्रम गर्न लागिएको जानकारी दिए ।

सिरहा र कास्कीमा हत्या गरिएका, बेपत्ता पारिएका, याताना पीडित, महिला तथा पुरुष दुवैबाट अनुभव सुन्ने कार्यक्रम रहेको छ भने कैलालीमा यौनहिंसामा परेका महिला र महिलाले भोग्नु परेका पीडाका विषयमा पीडितसँग मात्र अनुभव सुन्ने कार्यक्रम रहेको छ ।

नेपालको १० वर्षे सशस्त्र द्वन्द्व (२०५२-२०६३) मा हत्या, बलपूर्वक बेपत्ता, यातना, बलात्कार, यौनजन्य हिंसा र क्रूर, अमानवीय तथा अपमानजनक व्यवहारबाट निःशस्त्र नागरिक पीडित भएका थिए ।

Continue Reading…

विद्यालय व्यवस्थापन समितिको बैठकमा अभिभावक कुटिए

१४ मंसिर, मोरङ । जनता नमुना स्कुल विराटनगरको विद्यालय व्यवस्थापन समितिको बैठकमा शिक्षक प्रतिनिधिले अभिभावकलाई हातपात गरेकी छन् । व्यवस्थापन समितिको शुक्रबार बसेको बैठकमा शिक्षक प्रतिनिधिले अभिभावक प्रतिनिधिमाथि हातपात गरेकी हुन् ।

स्कुलमा गत असार ३२ गते विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन भए पनि बैठक बस्न सकेको थिएन । शुक्रबार बिहान ८ बजेदेखि बसेको बैठकमा रिक्त रहेको दुई जना सदस्यलाई मनोनित गर्ने बिषयमा विवाद हुदा शिक्षक प्रतिनिधि शिला नेपालीले अभिभावक प्रतिनिधि ममता कर्णमाथि हातपात गरेकी हुन् ममताको हातमा चोट लागेको छ ।

विराटनगर महानगरपालिका– २ का वडा अध्यक्ष कुमार पोखरेल उपस्थित भएको छलफलमा बैठकको निर्णय लेख्ने बिषयमा विवाद भएको थियो । विवादपछि निर्णय पुस्तिका खोस्ने क्रममा नेपालीले कर्णमाथि हातपात गरेकी हुन् । विवादपछि निर्णय पुस्तिका (माइन्युट) प्राध्यानाध्यापक बिजय रौनियारले दराजमा राखेका थिए । बैठकमा विवाद भएपछि नेपालीले दराजको चाबी बोकेर हिँडेकी थिइन् ।

समितिमा दुई जना सदस्य मनोनीत गर्ने विषयमा विवाद भएको थियो । ४ जना अभिभावक प्रतिनिधि र वडा अध्यक्षसहित पाच जनाले सदस्य मनोनित गर्ने निर्णय लेख्नुपर्छ भनेपछि नेपालीले माइन्युट राखेको दराजको चाबी लिएर हिडेकी थिइन् ।

बैठकमा आफूमाथि कुटपिट भएको ममताले गुनासो गरिन् । ‘असारदेखि मिटिङ बसेको थिएन् ’ ममताले भनिन् ‘माइन्यूट गर्नुपर्छ भन्दा शिला नेपालीले दराजको चाबी लिएर जान खोजिन रोक्न खोज्दा हातपात गरिन् ।’

शिक्षक प्रतिनिधि र अभिभावक प्रतिनिधिबीच विवाद हुँदा वडाअध्यक्ष कुमार पोखरेल साक्षी थिए । ‘विद्यालय सुधार गरौं भनेर निर्वाचित भएदेखि नै लागि परेको छु’ पोखरेलले भने ‘सबै सहयोग गर्छु भन्दा पनि मान्दैनन् ।’

विद्यालयका प्राध्यानाध्यापक विजय रौनियार भने सामान्य विवाद भएको बताउछन् । माइन्यूट लेख्ने बिषयमा सामान्य विवाद भएको बताउदै उनले आफूले मिलाउने प्रयत्न गरेको बताए ।

के थियो विवाद ?

नयाँ शिक्षा नियमावलीअनुसार विद्यालय व्यवस्थापन समितिमा शिक्षासेवी र बुद्धिजीवीको तर्फबाट १–१ जना सदस्य पद खाली थियो । वडा अध्यक्ष र अभिभावकले सुरेश बस्नेतलाई शिक्षा सेवी र सुमा कार्कीलाई बुद्धिजिवीको तर्फबाटसदस्य मनोनीत गर्नुपर्ने बताएका थिए । तर प्राध्यानाध्यापक रौनियार बैचारिक रुपमा कम्युनिष्ट निकट मानिएका सुरेश बस्नेतलाई हटाएर दुर्गा चुडाललाई मनोनित गर्नुपर्छ भन्ने पक्षमा थिए ।

मेयर भीम पराजुलीको इच्छा अनुसार चुडालको नाम सिफारिस भएको बताउदै रौनियारले माइन्युट गर्ने बेला कसको नाम लेख्ने भन्ने बिषयमा सामान्य विवाद भएको बताए ।

Continue Reading…

जिल्ला सभापतिहरुलाई देउवाले धन्यवादसमेत दिएनन्

१४ मंसिर, काठमाडौं । नुवाकोटको ककनीमा भेला गरेका कांग्रेस जिल्ला सभापतिहरुले पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवालाई भेटेर विधानबारे सुझाव बुझाएका छन् । तर, देउवाले धन्यवाद दिनुको साटो असन्तुष्टि जनाएको गुनासो सभापतिहरुले गरेका छन् ।

२५/३० जना जिल्ला सभापति शुक्रबार देउवालाई भेट्न पार्टी कार्यालय सानेपा पुगेका थिए । उनीहरुको तर्फबाट काभ्रे सभापति मधु आचार्यले भेलाको निश्कर्ष लिखित रुपमा बुझाउन खोजे ।

त्यस क्रममा उनले आफूहरुको निश्कर्ष सुनाउन खोज्दा देउवाले ‘पढ्नतिर नलाग्नुस्, हातमै दिनुस्’ भनेका थिए । त्यहाँ उपस्थित एक जिल्ला सभापतिले भने, ‘उहाँ बसेको कुर्सीबाट उठ्नु भएन र धन्यवादसमेत भन्नु भएन ।’

देउवाले मुखले केही नभनेको तर, व्यवहारबाट भेला गरेकोमा असन्तुष्टि जनाएको उनीहरुले बताए ।

उनीहरुले विधान मस्यौदा समितिका संयोजक पूर्णबहादुर खड्कालाई पनि ककनी भेलाको निश्कर्ष बुझाएका छन् । विधानबारे केन्द्रीय कार्यसमितिमा छलफल जारी छ ।

कांग्रेसका जिल्ला सभापतिहरुले बुधबार र बिहीबार नुवाकोटको ककनीमा भेला गरी कांग्रेसको विधान र अन्य समसामयिक विषयमा सभापति देउवालाई आफ्नो निश्कर्ष बुझाएका हुन् ।

यो पनि पढ्नुहोस ३८ बुँदे घोषणापत्र जारी गर्दै सकियो कांग्रेस जिल्ला सभापतिको भेला यो पनि पढ्नुहोस कांग्रेस जिल्ला सभापतिहरुको सुझाव : हारेकालाई वरिष्ठ नेता नबनाऔं
Continue Reading…

नेपाल र फिलिपिन्सका उपराष्ट्रपतिको शिष्टाचार भेट

१४ मंसिर, काठमाडौं । उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन ‘पासाङ’ र फिलिपिन्सकी उपराष्ट्रपति मारिया लेनोर जेरोना रोब्रेडोबीच शिष्टाचार भेटवार्ता भएको छ ।

एशिया प्रशान्त शिखर सम्मेलनमा भाग लिन नेपाल आएकी उपराष्ट्रपति रोब्रेडोले शुक्रबार दिउँसो बहादुर भवन पुगेर समकक्षीसँग शिष्टाचार भेट गरेकी हुन् ।
समकक्षी बीचको भेटमा दुई देशको सम्बन्ध र सहकार्यलगायतको बारेमा छलफल भएको छ ।

भेटमा उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन ‘पासाङ’ले फिलिपिन्स नेपालको घनिष्ठ मित्र राष्ट्र भएको भन्दै सांस्कृतिकलगायतका धेरै समानताहरु रहेको बताए । ‘नेपाल र फिलिपिन्सबीच औपचारिक कुटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको ६० वर्ष पुग्दैछ । पूर्वी दर्शनको मान्यता अनुसार ६० वर्ष अत्यन्त शुभ वर्ष हो’, उपराष्ट्रपति पुनले भने, ‘कुटनीतिक सम्बन्धको ६० वर्षले दुई देशबीचको सम्बन्ध अझै प्रगाढ बन्ने छ ।’

फिलिपिन्सकी उपराष्ट्रपति मारिया लेनोर जेरोना रोब्रेडोले प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्ण नेपालको भ्रमण गर्न पाउँदा आफूले गौरव महसुस गरेको बताएकी थिइन् ।

उनले दुई देशको सम्बन्ध प्रगाढ रहेको बताउँदै आउँदा दिनमा थप सुदृढ हुने विश्वास व्यक्त गरिन् । नेपाल र फिलिपिन्सबीच धेरै समानता रहेको चर्चा गर्दै उनले विकास र समृद्धिका लागि सहकार्य गर्नुपर्नेमा जोड दिएकी छन् ।

Continue Reading…

न्युजिल्याण्डमा ५१ ह्वेलमाछा मरे

१४ मंसिर, काठमाडौं । न्युजिल्याण्डमा समुद्रतटमा फसेर ५१ वटा ह्वेल माछा मरेका छन् । फरक फरक घटनामा एक हप्ताको अवधिमा च्याथम प्रान्तमा २०० भन्दा बढी ह्वेलमाछा फसेको अधिकारीहरुले जनाएका छन् ।

न्युजिल्याण्डको संरक्षण विभागका अनुसार हानसन खाडीमा बिहीबार ८० देखि ९० वटासम्म ह्वेल फसेकाछन् । दर्जनौं ह्वेलहरु भने फेरि समुद्रमा हामफालेर बाँच्न सफल भएका छन् ।

तर ५१ वटा ह्वेल भने मृत भेटिएका छन् । मृत भेटिएका ह्वेलमाछालाई समुद्रतटमा पुरिनेछ । ती ह्वेलको छाला भने परीक्षणका लागि नमुना लिइएको छ ।

Continue Reading…

यु-१९ क्रिकेटर भीमलाई रेड रक्स स्पोर्टस्को प्रायोजन

१४ मंसिर, काठमाडौं । नेपाली राष्ट्रिय यु-१९ क्रिकेट खेलाडी भीम सार्कीलाई भारतीय क्रिकेट सामग्री उत्पादन कम्पनी रेड रक्स स्पोर्टस्ले प्रायोजन गरेको छ ।

रेड रक्स स्पोर्टस् कम्पनीले शुक्रबार नेपालका भीम सार्कीलाई तीन वर्षका लागि सम्झौता गरेको हो । सम्झौता पत्रमा भिम र कम्पनीका प्रतिनिधि सुवास राजपुतले हस्ताक्षर गरे । सम्झौतासँगै भीमले अबको तीन वर्षसम्म क्रिकेट खेल्दा आवश्यक पर्ने सबै सामग्री रड रक्स स्पोर्टस्बाट प्राप्त गर्ने छन् ।

सम्झौतापछि कम्पनीका प्रतिनिधि सुवासले भीमको क्षमता देखेर उनलाई प्रायोजन गरेको जानकारी दिए । त्यस्तै, भिमले आफूलाई पहिलो पटक प्रायोजन मिलेकोमा खुशी रहेको बताउँदै आगामी दिनमा राम्रो खेल्ने प्रतिबद्धता दिए ।

सम्झौता कार्यक्रममा नेपालका कप्तान पारस खड्का तथा दक्षिण अफ्रिकाका पूर्व खेलाडी जोन्टी रोड्स पनि उपस्थित थिए ।

Continue Reading…

२.० को ओपनिङ ६१ करोड, तर पटकथा फितलो

बिहिबारदेखि रिलिज भएको चलचित्र ‘२.०’ले पहिलो दिनमा राम्रो कमाई गरेको छ । यो चलचित्रले बिहिबार भारतीय बक्स अफिसमा ६१ करोड कमाई गरेको छ । चलचित्रले हिन्दी भाषामा २० करोड कमाई गरेको छ । अन्य विभिन्न भाषामा चलचित्रले ४१ करोड कमाई गरेको छ ।

शंकरको निर्देशनमा तयार भएको यो चलचित्रमा रजनीकान्त, अक्षय कुमार, एमी ज्याक्सन लगायतका कलाकारको मुख्य भूमिका छ । चलचित्रले दर्शकबाट मिश्रित प्रतिक्रिया पाएको छ । निकै महंगो बजेटमा तयार भएकाले पनि चलचित्रले जर्बजस्त सुरुवात गर्नुपर्ने आँकलन गरिएको थियो । बिहिबार चलचित्रले भारतमा मात्र सय करोड आसपासको कमाई गर्ने आँकलन गरिएको थियो ।

साढे २ घन्टा लामो चलचित्रमा भीएफएक्स गज्जबको छ । चलचित्रको निर्माण टिमले भीएफएक्सकै लागि करिब ४ बर्ष लगाएको थियो ।  तर, चलचित्रको पटकथा निकै नै फितलो छ । कथावस्तु चलचित्रको ट्रेलर रिलिजसँगै सबैले अनुमान गरिसकेका थिए । यसका निर्देशकले भीएफएक्समा दिमाग लगाउँदा पटकथामा भने खासै ध्यान दिएका छैनन् । यसैले पनि यो चलचित्रले लामो समयसम्म व्यापार गर्ने संभावना न्यून छ ।

Continue Reading…

सुनिल र रञ्जना अन्तिम आठमा

१४ मंसिर, काठमाडौं । नेपालका सुनिल जोशी र रञ्जना भट्ट दोस्रो दक्षिण एशियाली यु–२१ ब्याडमिन्टन च्याम्पियनसिपको अन्तिम आठमा प्रवेश गरेका छन् ।

नेपाल ब्याडमिन्टन संघको आयोजनामा भएको प्रतियोगितामा सुनिलले पुरुष एकलमा मालदिभ्सका निबाल अहमदलाई २१–१२ र २१–१५ को सेटमा पराजित गर्दै क्वाटरफाइनलमा प्रवेश गरेका हुन् । यस्तै महिला एकलतर्फ रञ्जनाले बंगलादेशकी उर्मी अख्तरलाई २१–१९ र २१–१८ को सेटमा हराउँदै क्वार्टरफाइनलमा पुग्न सफल भइन् ।

हलचोकस्थित एपीएफको कभर्डहलमा भएको खेलमा नेपालका प्रिन्स दाहाल, प्रफुल महर्जन र नविन श्रेष्ठले पनि जित हात पारेका छन् । प्रिन्सले श्रीलंकाका भिरेन नेतासिंघेलाई २१–९ र २१–१६ को सेटमा, प्रफुलले माल्दिभ्सका मोहम्मद राफाहलाई २१–४ र २१–८ तथा नविनले बंगलादेशका गौरव सिंहलाई २१–१७ र २१–७ ले पराजित गर्न सफल भए ।

महिला एकलतर्फ भने रञ्जनाबाहेक अन्य नेपाली खेलाडीले आफ्नो यात्रालाई अगाडि बढाउन सकेनन् । महिला एकलतर्फ रशिला महर्जन भारतकी माल्भिका बान्सोदसँग २१–१० र २१–१२, जेशिका गुरुङ श्रीलंकाकी दिल्मी दियाससँग २१–८ र २१–१५ ले तथा सुनैना मुखिया श्रीलंका कै हसिनी अम्बालङओडेजसँग २१–८ र २१–९ को सेटमा पराजित हुन पुगिन् ।

Continue Reading…

हट्यो कावेली करिडोर निर्माणको अन्योल

१४ मंसिर, काठमाडौं । १३२ केभीको कावेली करिडोर प्रसारण प्रसारण लाइन आयोजनाको अन्योल हटेको छ । मन्त्रिपरिषद् बैठकले तेह्रथुमको २.९७ हेक्टर र पाँचथरको ११.७ हेक्टर गरी कुल १४ .६७ हेक्टर क्षेत्रफलको २ हजार ७२२ रुख काट्न अनुमति दिएपछि आयोजनाको अन्योल हटेको हो ।

आयोजनाको दोस्रो खण्ड गोदक-फिदममा पर्ने वन क्षेत्रमा पर्ने रुखहरु काटान अनुमति दिइएको हो । पाँचथरको फिदिम नगरपालिको जोरसल्ला-थापाटार खण्डको प्रसारण लाइन निर्माण अब तीव्र गतिमा हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

इलामको देउमाई नगरपालिका-७ सिद्धिथुम्कामा स्थानीय बासीका कारण भएको अन्योल विद्युत प्राधिकरणका प्रमुख कुलमान घिसिङ आफैंले स्थलगत रुपमा पुगेर समाधान गरेका थिए ।

विभिन्न अवरोधका कारण कावेली करिडोरका ११ वटा टावरमा तार टंग्ने काम हुन सकेको थिएन । आयोजनाले अवरोध रहेका टावरमा तार टांग्ने प्रयास गर्दा बहिीबार मात्रै २ वटा टावर ढलेका छन् । जसले गर्दा अझै आयोजना बन्न ढिला हुने आशंका बढेको छ ।

विभिन्न समस्याले काम गर्न नसक्दा पाँचथर र ताप्लेजुङमा निजी क्षेत्रले निर्माण गरिरहेका झण्डै एक सय मेगावाटका आयोजनाहरुको विद्युत राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा जोड्न नसकी खेर जाने अवस्था आउने खतरा बढेको थियो ।

प्रसारण लाइन निर्माणमा अवरोध भएपछि समस्या समाधान गर्न ऊर्जामन्त्री वर्षमान पुन, प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङ लगायत सक्रिय भएका थिए ।

कावेली करिडोर प्रसारण लाइन निर्माण करिव ११ वर्ष अघि सुरु गरिएको थियो । आयोजनाको निर्माण अगामी डिसेम्बरसम्ममा सक्ने लक्ष्य राखिएको छ । ठेकेदारको कमजोर कार्यसम्पादन, प्रसारण लाइनको ‘राइट अफ वे’मा स्थानीयको अवरोध, रुख कटान स्वीकृतिमा भएको ढिलाइ लगायतले आयोजनाको काम ढिलाई भएको हो ।

पाँचथर र ताप्लेजुङमा रहेका कावेली, हेवा, माइ लगायतका खोलामा निर्माण हुने जलविद्युत आयोजनाको विद्युत प्रवाहका लागि कावेली करिडोर निर्माण भइरहेको हो ।

झापा दमकबाट सुरु भएको प्रसारण लाइन इलाम, पाँचथर, तेह्रथुम हुँदै ताप्लेजुङसम्म पुग्छ । प्रसारण लाइनलाई तीन खण्डमा विभाजन गरी निर्माण भइरहेको छ । त्यसमध्ये पहिलो दमक-गोदक खण्डको निर्माण भइसेकको छ । दोस्रो खण्ड गोदक-फिदम -थापाटार) हो । तेस्रो फिदिम-ताप्लेजुङ खण्डको निर्माण अन्तिम चरणमा छ ।

गोदक, थापाटार र ताप्लेजुङमा -अमरपुर)मा सव-स्टेसन निर्माण सकिएको छ । ९०.२ किलोमिटर प्रसारण लाइनमा २६३ वटा टावर निर्माण हुने छन् ।

Continue Reading…

‘दि ब्रेकअप’को ‘हरपल’ गीत रिलिज

पौषको २७ गतेबाट रिलिज हुन लागेको चलचित्र ‘द ब्रेकअप’मा समावेश दोश्रो गीत रिलिज गरिएको छ । चलचित्रको दोश्रो गीत ‘हरपल’को छायांकन अष्ट्रेलियामा गरिएको छ । विराज गौतमको स्वर र संगीत रहेको यो गीतमा प्रकाश मल्लको शब्द छ ।

गीतको भिडियोमा चलचित्रका मुख्य कलाकार आशिरमान देशराज जोशी र शिल्पा मास्केलाई फिचरिङ गरिएको छ । हेमराज वीसीको कथा, पटकथा तथा निर्देेशन रहेको यो चलचित्रमा रुपक थापा, दिपक खतिवडा, रेनु राना, हेमराज वीसीको लगानी छ । नरेन्द्र मैनालीको छायांकन, सुरेन्द्र पौडेलको सम्पादन रहेको यो गीतको मेकिङ आकर्षक छ ।

चलचित्र ‘दि ब्रेकअप’मा रेमनदास श्रेष्ठ, इच्छा कार्की, सरोज खनालको पनि मुख्य भूमिका छ । लभ स्टोरी कथामा बनेको चलचित्रले दर्शकलाई नयाँ प्रेमको दुनियाँमा लैजाने दाबी यसका निर्देशकको छ ।

Continue Reading…

शैक्षक भ्रमणमा आएको बसको ठक्करबाट गोरखामा एक बालकको मृत्यु

१४ मंसिर, गोरखा । पोखराबाट शैक्षिक भ्रमणका लागि गोरखा आएको रिजर्ब बसको ठक्करबाट एक बालकको मृत्यु भएको छ ।

गोरखा नगरपालिका-१२ शिखरडाँडामा शुक्रवार ग१ख ६३९५ नम्बरको बसले ठक्कर दिदा सोही स्थानका ९ वर्षीय प्रिन्स थापाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय गोरखाले जनाएको छ ।

सन्त जोसेफ बिद्यालयबाट घर र्फकने क्रममा विद्यालयको बसबाट ओर्लेर सडक पार गर्दै गर्दा गोरखा सदरमुकाम बाट पोखरा र्फकदै गरेको उक्त बसले थापालाई ठक्कर दिएको थियो ।

चालक र सवारी प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ भने घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको ट्राफिक ईन्चार्ज दयाराम पौडेलले बताए ।
बसमा रहेका शैक्षिक भ्रमणका विद्यार्थीलाई अर्काे सवारीको व्यवस्था गरी पठाइएको ट्राफिकले जानकारी दिएको छ ।

Continue Reading…

इन्टरनेशनल ब्याडमिन्टन सिरिज : कस्तो छ नेपालको तयारी ?

१४ मंसिर, काठमाडौं । नेपालमा फुटबल र क्रिकेटबाहेकका खेलमा खासै चर्चा नभए पनि नियमित खेलिने खेलहरु धेरै छन् ।

त्यस्तै खेलमध्ये एक हो, ब्याडमिन्टन । सर्वाधिक खेलिने खेललाई हेर्ने हो भने अग्र भागमा ब्याडमिन्टन आउँछ । रुची भएका र बुझ्नेका लागि निकै रोचक खेल पनि हो, तर पनि गुमनाम जस्तै छ ।

आसन्न ‘नेपाल इन्टरनेशनल ब्याडमिन्टन सिरिज’ले ब्याडमिन्टनको क्रेज बढाउन भूमिका खेल्ने देखिन्छ ।

नेपाल इन्टरनेशनल सिरिज डिसेम्बर चारदेखि आठ तारिखसम्म हलचोकस्थित सशस्त्र प्रहरी बलको कर्भडहलमा हँुदैछ । यो सिरिजमा २० राष्ट्रको सहभागिता रहने छ । प्रतियोगिता विश्व ब्याडमिन्टन वरियतामा समेत आउने हुनाले नेपालको लागि महत्वपूर्ण हुने बताइएको छ ।

प्रतियोगिताका लागि नेपाली खेलाडीहरु लगनखेलको आर्मी कभर्डहलमा अभ्यासमा ब्यस्त छन् । नतिजा कस्तो आउला त ? विगतलाई हेर्ने हो भने प्रतियोगिताको यसअघिका संस्करणमा नेपालले स्वर्णसमेत जितेको छ । यो पटक पनि कुनै स्पर्धामा नेपालले मेडल ल्याउला भन्ने आश छ ।

खेलाडीले गरेको मेहनत हेर्दा आश राख्ने ठाउँ पनि छ । प्रशिक्षक किरण थापा छोटो समयअवधिमा अभ्यास गर्नुपरेको दुःखेसो गर्दै छन् ।

‘यो पटक तयारी त्यस्तो धैरे गर्न पाइएन । दोस्रो दक्षिण एशियाली यु–२१ क्षेत्रीय ब्याडमिन्टन च्याम्पियनसिपले पनि सिनियर टिममा केही प्रभावित भएर अभ्यास ढिलो भयो । पहिले एक महिना अभ्यास हुन्थ्यो भने यो पटक १४–१५ दिन मात्रै हुनेभएको छ’ प्रशिक्षक थापाले भने ।

नम्बर एक खेलाडी रत्नजित तामाङ तयारी ठीकै भइरहेको बताउँछन् । उनले भने, ‘हाम्रो तयारी राम्रै भइरहेको छ । व्यक्तिगत रुपमा हेर्दा म अहिले विश्वमा २४५ औं स्थानमा छु । अझ सुधार गर्न प्रयत्न गर्ने हो, हेरौं के हुन्छ ।’

कभर्डहलकै अभाव

जब प्रतियोगिता नजिँकिदै गर्छ, ब्याडमिन्टन खेलाडीअरुलाई एउटै कुराको चिन्ता हुन्छ, अभ्यास कहाँ गर्ने ?

यो पटक पनि ढुक्कले अभ्यास गर्न नपाएको प्रशिक्षक थापा बताउँछन् । नेपाल ब्याडमिन्टन संघको आफ्नै कभर्डहल छैन । त्यसेले आर्मीको कभर्डहलमा ब्याडमिन्टन खेलाडीले अभ्यास गरिरहेका छन् तर, त्यही कभर्डहलमै आर्मीको महिला तथा पुरुष भलिबल टिमले पनि अभ्यास गरिरहेका छन् । एकातिर भलिबल र अर्कातिर ब्याडमिन्टनको अभ्यास गर्न सहज छैन ।

प्रशिक्षक थापा भन्छन्, ‘अहिले हाम्रो मुख्य समस्या भनेको हलको हो । हाम्रो रंगशालाको कभर्डहल ब्यस्त हुन्छ । आर्मीको कभर्डहल बल्ल तल्ल १५ दिनको लागि मिलाएका छौं । तर जुनियर र सिनियर गरेर अभ्यास गर्दा नपुग्ने भएको छ । हामीसँग दुई वटा कोर्ट मात्रै उपलब्ध छ ।’

‘नेपालले राम्रो नतिजा ल्याउनका लागि ब्याडमिन्टन संघको आफ्नै ब्याडमिन्टन हल हुनुपर्छ । जतिबेला पनि अभ्यास गर्न पाइयोस् । जब प्रतियोगिता आउँछ १०–१५ दिन मात्रै अभ्यास हुन्छ । यस्तो तयारीले कस्तो नतिजा ल्याउनु ? अभ्यास गर्ने हल नभएपछि खेलाडीको स्तर कहाँबाट माथि जान्छ ?’

आशा गरिएको विधाका खेलाडी घाइते

आयोजक नेपालले पदकको आश मिक्स डबल्समा गरेको छ । सिंगलमा निकै अनुभवी र राम्रा विदेशी खेलाडीको पनि सहभागिता हुँदा मिक्स डबल्समा पदकको आश नेपालले राखेको हो ।

प्रशिक्षक थापा भन्छन्, ‘हाम्रो लक्ष्य भनेको मेडल नै हो । मिक्स डबलमा मेडलको आश गरेको छु । पहिलेको भन्दा धेरै सुधार भइरहेको छ । खेलाडीहरुले एकपछि अर्को एक्सपोजर पनि पाइरहेका छन् ।’

मिक्स डबल्समा रत्नजित र नङ्सल तामाङ तथा दिपेश धामी र शोभा गौचनको जोडीले पदक दिलाउन सक्ने प्रशिक्षक थापाको विश्वास छ । तर, रत्नजित तामाङ भने घाइते छन् अवस्था गम्भीर भने होइन ।

मंगलबार कभर्डहल पुगे पनि उनले अभ्यास गरेनन् । ‘खुट्टाको समस्याले गर्दा चाहेको जति गर्न सकिरहेको छैन । राम्रो नतिजा ल्याउनका लागि पूरै प्रयास त गर्ने हो । तर हेरौं के हुन्छ । खुट्टाले नै समस्या निम्त्याउँछ कि भन्ने हो । यसले गर्दा म सन्तुष्ट त छैन’ आफू घाइते भएकोबारे रत्नजितले भने ।

कुन खेलाडीले कुन–कुन विधामा प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् ?

पुरुष सिंगल

पुरुष सिंगलमा नेपालका १६ जना खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गर्दै छन् । नेपालका नम्बर एक ब्याडमिन्टन खेलाडी रत्नजित तामाङले पुरुष सिंगलमा प्रतिस्पर्धा गर्दै छन् । त्यस्तै, दिपेश धामी, विकास श्रेष्ठ, साजन कुमार ताम्राकार, विष्णु कटुवाल, सुदिप सेडाँई, दिपक बोहोरा, नविन श्रेष्ठ, विजित थापामगर, प्रिन्स दाहाल, जीवन आचार्य, प्रफुल्ला महर्जन, गौतम कठायत, रुकेश महर्जन, सुनिल जोशी र इरफान अन्सारीले सिंगल विधामा प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् ।

महिला सिंगल

महिला सिंगलमा १० जना नेपाली खेलाडीले भाग लिने छन् । जसमा नेपालकी नम्बर एक खेलाडी नंसल तामाङसहित अमिता गिरी, अनु माया राई, शोभा गौचन, सुनयना मुखिया, जेसिका गुरुङ, रशिला महर्जन, सीता राई, सम्झना शर्मा र सीमा राजवंशी रहेका छन् ।

पुरुष डबल्स

पुरुष डबल्समा नेपालले ८ स्पर्धामा प्रतिस्पर्धा गर्दै छ । रत्नजित तामाङ र दिपेश धामीको जोडीले प्रतिस्पर्धा गर्दै छन् । त्यस्तै, नविन श्रेष्ठ र विजित थापामगर, विकास श्रेष्ठ र प्रिन्स दाहाल, विष्णु कट्वाल र दिपक बोहोरा, साजन ताम्राकार र सुदिप सेडाँईको जोडीले पुरुष डबल्समा नेपालको तर्फबाट प्रतिस्पर्धा गर्दै छन् । यस्तै, प्रफुल्ला महर्जन र रुकेश महर्जन, सरोज महर्जन र प्रवीण लिन्थेप तथा इरफान अन्सारी र विलाल वार्सीको जोडीले पनि पुरुष डबल्स विधामा प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् ।

महिला डबल्स

महिला डबल्समा नेपालले पाँच विधामा प्रतिस्पर्धा गर्दै छ । जसमा नंसल तामाङ र पुजा श्रेष्ठ, अमिता गिरी र रशिला महर्जन, शोभा गौचन र पुनम गुरुङ, सुनयना मुखिया र जेसिका गुरुङ तथा अनु माया राई र सिता राईले प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् ।

मिक्स डबल्स

मिक्स डबल्समा नेपालले सात विधामा प्रतिस्पर्धा गर्दै छ । जसमा तामाङ दिदीभाइ रत्नजित र नंसलको जोडी रहेका छन् । यस्तै, दिपेश धामी र शोभा गौचन, विजित थापामगर र पुजा श्रेष्ठ, विकास श्रेष्ठ र सीता राई, नविन श्रेष्ठ र रसिला महर्जन, सुदिप सेढाईं र जेसिका गुरुङ तथा साजन ताम्राकार र पुनम गुरुङको जोडीले प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् ।

Continue Reading…

फरार फुटबरकी पत्नी संगीता पक्राउ, १ करोड ३८ लाख ठगीकाे अाराेप

 

काठमाडौँ ।  चर्चित फुटबल खेलाडी निराजन रायमाझीकी श्रीमती संगीता अधिकारी (रायमाझी)लाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ ।  क्यानाडा पठाइदिन्छु भन्दै छ जनाबाट १ करोड ३८ लाख ठगी गरेर फरार रहेकीले उनलार्इ प्रहरीले  पक्राउ गरेकाे हाे।

मोटो रकम ठगी गरेर फरार रहेकी रायमाझीलाई अपराध अनुसन्धान महाशाखाको टोलीले काठमाडौँबाट पक्राउ गरेर अनुसन्धान गरिरहेको एसएसपी धिरज प्रताप सिंहले बताए । उनलार्इ अखिल नेपाल वैदेशिक रोजगार पीडित तथा परामर्श संघको सहायतामा प्रहरीले पक्राउ गरेकाे हाे ।

प्रहरीका अनुसार पीडितहरूको पासपोर्टमा क्यानडाको नक्कली भिसा लगाएर रायमाझीले ठगी गरेकाे थियाे ।  काभ्रेका नविन तामाङबाट २३ लाख, दोलखाका सुदिन खड्काबाट २६ लाख २० हजार, भक्तपुरका रामकृष्ण सुवालबाट १९ लाख ९० हजार, काभ्रेका धिरेन्द्र कुमार पुलामीबाट २२ लाख र भक्तपुरका जयराम सुकुभुटुबाट २० लाख लिएर रायमाझी फरार भएकी थिइन् ।

 

The post फरार फुटबरकी पत्नी संगीता पक्राउ, १ करोड ३८ लाख ठगीकाे अाराेप appeared first on YesKathmandu.com.

Continue Reading…

जीवनलाई उत्सव बनाऔं- रजनीश

तिमी जहाँ छौ, यात्रा त्यहीबाट सुरु गर्नुपर्छ । तिमी एक स्थानमा रहेर, अर्को स्थानको कल्पना नगर । ति सबै झुट हुनेछ ।

यसमा दुःखी हुनुपर्ने कारण पनि छैन । किनभने जो, जहाँ छ, यात्रा त्यहीबाट सुरु हुनसक्छ । यसमा चिन्तित हुनुपर्दैन । अरुले मलाई उछिन्यो, अरुभन्दा म पछाडि परें ! अर्कासँग तुलना पनि नगर । नभए तिमी अझ दुःखी हुनेछौ ।

सधै आफ्नो स्थितीलाई सम्झनुपर्छ । र, आफ्नो स्थिती भन्दा विपरित आकंक्षा नराख । आफ्नो स्थितीमा नै राजी हुनु । तिमी आफ्ना निरसतामा राजी हुनु । तिमी यसबाट बाहिर निस्कने चेष्टा नै नगर । यसमा आसन जमाएर बस । तिमी भन, ‘म निरास हुँ । मभित्र फूल खेल्दैन । मभित्र मरुस्थल छ । मरुद्यान होइन ।’

…….

मरुस्थलको पनि आफ्नो सौन्दर्य हुन्छ । मरुस्थल देखेका छौं ?

मरुस्थलको पनि आफ्नै सन्नटा हुन्छ । मरुस्थलको पनि टाढा-टाढासम्म फैलिएको अनन्त सीमा छ । यसले आफैमा अपूर्व सौन्दर्य लुकाएको छ । मरुस्थल हुनु कुनै नराम्रो होइन ।

परमात्माले तिमीभित्र मरुस्थल बनाउन चाहेको छ भने, बनाउन देउ । तिमी त्यसलाई स्विकार गर ।

तिमीलाई मेरो कुरा कठोर लागेको हुनसक्छ । किनभने तिमी चाहन्छौं, चाडै गदगद हुन पाइयोस् । कुनै उपाय बताइयोस्, कुनै सूत्र बताइयोस्, ताकि त्यसबाट आफुपनि रसपूर्ण हुन सकौं ।

तर, तिमी बिरामी छौं । तिम्रो बिरामबाटै रसको आकंक्षा पैदा हुन्छ । आकंक्षाले द्वन्द्व पैदा हुन्छ । द्वन्द्वले तिमी थप बिरामी हुन्छौ ।

म तिमीलाई चाबी दिदैछु । तिमी बिरामी छौ । तिमी त्यसमै डुब । तिमी यस्तै हुनु । तिमी भन, परमात्माले मलाई मरुस्थल बनायो । मेरो अहोभाग्य हो कि, मलाई मरुस्थल झै छनौट गर्‍यो ।

तिमी यसमै राजी हुनुपर्छ । तिमी गीत-गाना भुलिदेउ । तिमी गदगद हुन छाडिदेउ । तिमी यी सबै कुरा छाड । तिमी रुखो भइरहनु । तिमी पटक्कै चेष्टा नगर, नभए पाखन्ड हुनेछ ।

बाहिर बाहिर मुस्कुराउनेछौं भित्रभित्रै मरुस्थल हुनेछ ।

र, तिमीसँग म भन्दैछु, तब क्रान्ती हुनेछ । यदी आफु मरुस्थल भएकोमा नै तिमी सन्तुष्ट हुन्छौ भने, तिमीले अचानक यस्तो अवस्था पाउनेछौं कि, ‘अरे मरुस्थल कहाँ हरायो ? थाहा छैन ।’ अचानक तिम्रो आँखा खुल्नेछ र तिमीले पाउनेछौं हजारौं-हजार फूल लहराइरहेको छ । किनभने हरेक असन्तोष नयाँ मरुस्थल बन्छ ।

तिमीले मेरो कुरा बुझ्यौं ? तिमी जस्तो छौं, त्यसबाट अन्यथा हुने चेष्टा नगर । आँखामा आँशु आउँदैन, के जरुरी छ ? सुख्खा आँखा । केवल सुख्खा । सुख्खा आँखाको पनि मज्जा छ । आँशुले भरिएको आँखाको पनि मजा छ ।

र, परमात्मालाई सबै किसिमको आँखा चाहिन्छ, किनभने परमात्मा वैविध्यमा प्रकट हुन्छ । तिमी जस्तो छौं, बस त्यसैमा सन्तुष्ट हुनु । एकदिन अचानक पाउनेछौ कि, सबै बदलियो । सबै रुपान्तरित भयो । जादु जस्तै रुपान्तरित भयो ।

तिमी भन्नेछौ, ‘गदगद हुनु, रसविभोर हुनु, तल्लिन हुनु । र, जीवनको उत्सवलाई नै उत्सव बनाइदिनु ।’

Continue Reading…

‘निर्मलालाई न्याय देऊ’ लेखिएको पोस्टर प्रहरीले च्यात्यो

१४ मंसिर, काठमाडौं । निर्मला पन्तका लागि न्याय माग गर्दै काठमाडौका विभिन्न ठाउँमा टाँसिएको पोस्टर प्रहरीले च्यातेको छ ।

‘निर्मलालाई न्याय देऊ’ लेखिएको उक्त पोस्टर टासिएका काठमाडौंको सार्वजनिक ठाउँमा गई प्रहरीले च्यातेको हो ।

पोस्टर टाँसेको आरोपमा प्रहरीले १२ जनालाई पक्राउ गरेको छ । कञ्चनपुरकी निर्मला पन्तको बलात्कारपछि हत्या भएको चार महिना पूरा भए पनि सरकारले दोषी पहिचान गरी पक्राउ गर्न सकेको छैन ।

Continue Reading…

सरकारले देशलाई धार्मिक युद्धमा धकेल्दै छः राप्रपा प्रजातान्त्रिक

१४ मंसिर, काठमाडौं । राप्रपा (प्रजातान्त्रिक) ले देशलाई धार्मिक तथा सांस्कृतिक युद्धतर्फ धकेल्न सरकार उद्यत् रहेको टिप्पणी गरेको छ ।

जलवायु परिवर्तनको एजेण्डा देखाएर सरकारले कि्रश्चियनको सम्मेलन गरेको भन्दै राप्रपा (प्रजातान्त्रिक)ले ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ ।

‘दश वर्षे सशस्त्र द्वन्द्वको घाउका खाटा बसिनसकेको अवस्थामा वर्तमान कम्युनिष्ट सरकार देशलाई पुनः अर्को दीर्घकालीन धार्मिक एवं साँस्कृतिक द्वन्द्वको कहाली लाग्दो सुरुङ तर्फ धकेल्न उद्यत् रहेको र एशिया प्यासिफिक समिट यसैको सजीव उदाहरण रहेको हाम्रो पार्टीको ठम्याइ छ ।’ पार्टी अध्यक्ष पशुपति शमशेर जबराले प्रकाशित गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख  छ ।

नेपाललाई जवर्जस्ती धार्मिक र साँस्कृतिक द्वन्द्वको चक्रव्यूहमा फँसाउने वाहृय शक्तिहरुको दीर्घकालीन रणनीति कार्यान्वयनमा वर्तमान सरकार संलग्न रहेको आरोप राप्रपा (प्रजातान्त्रिक) को छ ।

Continue Reading…

एनआइसी एसिया बैंकको भिसा कार्डबाट किनमेल गर्दा ‘क्यास ब्याक’ पाइने

१४ मंसिर, काठमाडाैं । एनआइसी एसिया बैंकले भिसा डेबिट तथा क्रेडिट कार्डबाट हुने खरीदमा क्यास ब्याक दिन अफर ल्याएको छ ।

बैंकले नेपालभित्र भिसाको सहकार्यमा पिओएस मेसिनमा बैंकको डेबिट वा क्रेडिट कार्ड प्रयोग गर्दा पैसा फिर्ता योजनाको शुरुवात गरेको हो । यो स्किम डिसेम्बरदेखि जनवरीसम्म लागू हुने छ ।

बैंकको ४ लाख ५० हजारभन्दा बढि भिसा डेबिट वा क्रेडिट कार्ड ग्राहकहरु छन् । यो स्किमबाट बैंकका सबै कार्डहोल्डरहरु लाभान्वित हुने विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

बैंकका २६८ शाखा, २८० एटिएम, ३८ वटा एक्सटेन्सन काउण्टर तथा १९ वटा शाखा रहित बैंकिङ ईकाई छन्। बैंकको वासलातको आकार २११ अर्ब भन्दा माथि पुगिसकेको छ ।

Continue Reading…

कीर्तिनिधि विष्ट राष्ट्रवादी नेता : प्रधानमन्त्री ओली

१४ मंसिर, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले पूर्वप्रधानमन्त्री कीर्तिनिधि विष्ट राष्ट्रवादी नेता भएको स्मरण गरेका छन् ।

काठमाडौंमा शुक्रबार ‘कीर्तिनिधि विष्ट प्रखर राष्ट्रवादी नेता’ पुस्तकको विमोचन गर्दै प्रधानमन्त्री ओलीले विष्टले आफ्नो कार्यकालमा राष्ट्रवादी चरित्र प्रस्तुत गरेको टिप्पणी गरे ।

‘तत्कालिन समयमा नेपालको उत्तर सीमामा रहेका भारतीय चेकपोस्ट हटाउने निर्णय गरेर विष्टले देशभक्तिको सन्देश दिनुभएको थियो’ प्रधानमन्त्री ओलीले भने, ‘चेकपोस्ट हटाएपछि मलाई लाग्यो प्रधानमन्त्रीले चाह्यो भने देशका लागि उभिन सक्दो रहेछ, मुख्य पक्ष देश बनाउने सोचको आवश्यकता रहेछ ।’

प्रधानमन्त्री ओलीले विष्टले नैतिकताको राजनीति गरेकोसमेत उल्लेख गरे । ‘पदका लागि जे पनि गर्न तयार होइन, उहाँ देशका लागि पद छाड्न तयार हुनुहुन्थ्यो’ उनले भने ‘उहाँ र मेरो बाटो फरक भए पनि देशभक्तिको भावना एउटै थियो, त्यस्तो देशभक्तिको भावना पञ्चायत कालमा कीर्तिनिधि विष्टले देखाउनुभएको छ ।’

विष्टका छोरा विनोद विष्टद्वारा लिखित पुस्तक विमोचन समारोहमा प्रधानमन्त्री ओलीले विष्टलाई २०२६ सालतिर झापाको घैलाडुब्बा स्कुलमा भेटेकोसमेत स्मरण गरे । ‘त्यस कार्यक्रममा मैले स्वागत भाषण गरेको थिएँ’ प्रधानमन्त्रीले सम्झिए, ‘उहाँको विद्वता, अभिव्यक्ति, जिउडाल, उचाई, भावना र दृढता प्रधानमन्त्रीकोजस्तै थियो ।’

Continue Reading…

‘ड्रिम गर्ल’मा काम गरेर पछुतो छैनः आश्मा

नायिका आश्मा गिरीले अभिनय गरेको चलचित्र ‘ड्रिम गर्ल’ अहिले हलमा लागिरहेको छ । यो चलचित्रको व्यापार अपेक्षित नभएपनि आश्माको कामको राम्रै समिक्षा भैरहेको छ । आश्मा आफै पनि आफ्नो कामबाट खुशी छिन् । उनले भनिन्–‘हो मलाई चलचित्र बनाउने अन्य मेकरहरुले पनि यत्तीको काम गर्छौ भन्ने नलागेको बताउनुभएको छ । दर्शकबाट पनि राम्रो समिक्षा पाएकी छु । यसैले आगामी दिनमा अझै मिहिनेत गर्ने हौसला मिलेको छ ।’

आश्माले यो चलचित्रबाट नै डेब्यू गर्ने निर्णय आफ्नो भएकाले आफूलाई कुनै पनि पश्चताप नभएको बताइन् । उनले भनिन्–‘मलाई यो चलचित्रमा काम गरेकोमा कुनै पछुतो छैन । म आफैले यसमा काम गर्ने निर्णय गरेकी थिएँ । अहिले दर्शकले नेपाली चलचित्रलाई माया गरेको जस्तो मलाई लाग्दैनँ । एउटा कलाकारदेखि सम्पूर्ण टिमले निकै मिहिनेत गरेर काम गरेको हुन्छ । नेपाली दर्शकले नेपाली चलचित्रलाई नै माया गरिदिएको खण्डमा पक्कै पनि यसले अगाडि बढ्नका लागि सहयोग गर्छ ।’

नायिका गिरीले यो चलचित्र रिलिजपछि आफ्नो चलचित्र यात्रा कस्तो हुन्छ भनेर नसोचेको बताइन् । तर, पक्कै पनि राम्रो कथा आएको खण्डमा गर्ने उनको भनाई छ । उनले चाडै नै नयाँ चलचित्रमा काम गर्न लागेको पनि सुनाइन् ।

Continue Reading…

लुटपाट गर्ने ४ जना पक्राउ

१४ मंसिर, जनकपुरधाम । जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषाले बिभिन्न घटनामा संलग्न ८ जनालाई पक्राउ गरेको छ । लुटपाटमा संलग्न ४ जना र भन्सार चोरी निकासी गर्ने ४ जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको होे ।

धनुषा नगराइन नगरपालिका र डेबडियाको बीच नवटोलीको फूलबारीमा फुल्गामाबाट मेला हेरी फर्किने क्रममा मोटरसाइकल रोकेर लुटपाट गर्ने धनुषा नगराइन नगरपालिका ६ बस्ने २१ वर्षका अमितकुमार मण्डल, २२ वर्षको अशोककुमार मण्डल, २४ वर्षका ललित दास र राजकुमार साहलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको हो ।

पक्राउ परेका चारै जनाले जनकपुर उपमहानगरपालिका १६ का रुपेशकुमार मण्डल र पुन्नु कुमार ठाकुरलाई लुटपाट गरी मोबाइल २ थान र नगद १७ हजार लिएर फरार रहेकालाई जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषाबाट खटिएको प्रहरीको बिशेष टोलीले पक्राउ गरेको जनाएको छ ।

त्यस्तै धनुषा विदेह नगरपालिकास्थित नेपालबाट भारत तर्फ चोरी निकासी गरी लैजान लागेको गाइ बाच्छीसहित चार जनालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । पक्राउ पर्नेमा सबैला नगरपालिका १ वस्ने वर्ष २० को सलामत धुनिया, वर्ष १४ को कल मोदिन धुनिया, सिरहा गोलबजार नगरपालिका बस्ने वर्ष १६ को कुमार महरा र वर्ष १६ को राजेश महरा रहेका छन् ।

प्रहरीले उनीहरुको साथबाट २६ वटा गाई र ७ वटा बाच्छा गरी जम्मा ३३ वटा नियन्त्रणमा लिएको छ । नियन्त्रणमा लिएको गाइबाच्छीलाई भन्सार कार्यालयमा बुझाएको प्रहरीले जनाएको छ ।

Continue Reading…

राजपा सरकारमा जाने सोच छैनः संयोजक महतो

१४ मंसिर, काठमाडौं । राष्ट्रिय जनता पार्टी, नेपालले सरकारमा जाने कुनै सम्भावना नरहेको स्पष्ट पारेको छ ।

राजपा संयोजक राजेन्द्र महतोले सरकारमा जाने पार्टीको कुनै सोच नरहेको बताएका हुन् । बबरमहलस्थित पार्टी केन्दि्रय कार्यालयमा सञ्चारकर्मीहरु कुरा गर्दै महताले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिने/नलिने छिट्टै निर्णय लिइने बताए ।

महतोले आफूलाई संयोजक बनाएको विषयमा पार्टीमा कुनै विवाद नभएको दाबी गरे । तर, महतोलाई अध्यक्ष मण्डलको संयोजक बनाउने निर्णयमा असहमति जनाएका अनिल झा नआएपछि शुक्रबार बोलाइएको बैठक समेत बस्न सकेन ।

अब महन्त ठाकुर भारतमा स्वास्थ्य उपचार गरेर फर्किएपछि मात्र बैठक बस्ने तय भएको छ ।

Continue Reading…

आशिरमानलाई प्रश्नः के तपाई इमरान हाश्मी बन्न खोज्या हो ?’

नायक आशिरमान देशराज जोशीले अहिलेसम्म २ वटा चलचित्रमा अभिनय गरे । त्यसमा पनि एउटा मात्र चलचित्र उनको रिलिज भएको छ । अर्को चलचित्र ‘ब्रेकअप’ रिलिज हुने क्रममा छ । तर, संयोग नै मान्नुपर्छ दुबै चलचित्रको गीतमा आशिरमानले नायिकासँग लिपलक गरेका छन् । पहिलो चलचित्र ‘ग्याङस्टार ब्लूज’मा आना शर्मासँग लिपलकको दृश्य दिएका आशिरमानले दोश्रो चलचित्र ‘ब्रेकअप’मा नायिका शिल्पा मास्केसँग लिपलकको दृश्य दिएका छन् । यसैले पनि उनलाई अब बलिउडका नायक इमरान हाश्मी बन्न खोजेको आरोप लागेको छ ।

आज आयोजित एक कार्यक्रममा उनलाई यही प्रश्न नै सोझियो । जसको जवाफमा उनले भने–‘मैले आफूलाई कोही अर्को हिरो बनाउनका लागि लिपलकको दृश्य दिएको होइन । दुबै चलचित्रमा त्यो कथाको माग थियो ।’ आशिरमानले २ वटा चलचित्रमा लिपलकको दृश्य दिदैमा यसो भनिहाल्न नमिल्ने बताए । आफूले यही दृश्य दिन्छु नै भनेर नदिएको पनि उनले बताए ।

आशिरमान पहिलो चलचित्रको असफलताले केही हच्किएका छन् । यसैले पनि उनका लागि यो दोश्रो चलचित्र चल्न आवश्यक छ ।

Continue Reading…

वीरगञ्जमा एउटै नम्बर प्लेटका दुई ट्रक सशस्त्रको नियन्त्रणमा

१४ मंसिर, वीरगञ्ज । सशस्त्र प्रहरीले एकीकृत भन्सार जाँच चौकी आईसीपीबाट एउटै नम्बर प्लेट रहेका २ वटा ट्रक नियन्त्रणमा लिएको छ ।

सशस्त्र प्रहरीको आईसीपी सुरक्षा बेशबाट खटिएको टोलीले एउटै नम्बर प्लेट र एउटै सवारीधनी भएको २ वटा ट्रक नियन्त्रणमा लिएको हो ।

नम्बर जीजे२३वाई ८८६१ रहेको तर चेचिस नंम्बर र इन्जिन नंम्बर फरक-फरक भएको दुईवटा ट्रक फेला परेपछि नियन्त्रणमा लिएको प्रहरी नायब उपरीक्षक तिलक खड्काले जानकारी दिए ।

एउटा ट्रकको इन्जिन नं. एच.वाई.ई.जेड.४२३४९८, चेचिज नम्बर MB1A3EHD3HAXG9165 र अर्कोको इन्जिन एच.डब्लू.पी.जेड.१३८५८७, चेचिस नम्बर MB1A3EHD9HAVH1335 भएपनि नम्बर प्लेट भने एउटै रहेको सशस्त्र प्रहरीको दावी छ ।

दुवै ट्रक एउटै व्यक्तिको रहेको र उनी भने फरार भएका सशस्त्र प्रहरीले बताएको छ । अन्दाजी मूल्य ४२ लाख रहेको ट्रक आवश्यक कारबाहीका लागि वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयमा बुझाइएको सशस्त्र प्रहरी वीरगंज भन्सार गुल्मले जनाएको छ ।

Continue Reading…

एपीएफमाथि थ्रीस्टारको सहज जित, रञ्जन बने नायक

१४ मंसिर, काठमाडौं । थ्रीस्टार क्लबले शहीद स्मारक ए डिभिजन लिग फुटबलमा विभागीय टिम एपीएफ क्लबलाई पराजित गर्दै महत्वपूर्ण तीन अंक बटुलेको छ ।

ललितपुरको सातदोबोटोस्थित एन्फा कम्प्लेक्सको मैदानमा भएको खेलमा विभागीय टिम एपीएफ क्लबलाई २–० गोलअन्तरले पराजित गर्दै थ्रीस्टारले लिग लिडर मनाङसँगको अंक बराबरी गरेको हो । थ्रीस्टारको जितमा रञ्जन विष्ट नायक सावित भए । उनकै दुई गोलमा थ्रीस्टारले जित हात पारेको हो ।

पहिलो हाफमा एक गोल गरेको थ्रीस्टारले दोस्रो हाफमा पनि एक गोल थप्दै एपीएफमाथि सहज जित निकाल्न सफल भयो । खेलको २५ औं मिनेटमा रञ्जनले सुनील बलको पासमा गोल गरेका थिए ।

त्यस्तै, खेलको ६६ औं मिनेटमा रञ्जनले नै व्यक्तिगत दोस्रो गोल गर्दै टिमलाई २-० को जित दिलाएका हुन् ।

जितसँगै पाँच खेलबाट थ्रीस्टारले १२ अंक बनाएको छ । थ्रीस्टारले चार खेलमा जित र एक खेलमा हार ब्यहोरेको छ । त्यस्तै, एक खेल कम खेलेको लिग लिडर मनाङको १२ अंक रहेको छ ।

लिगको तेस्रो स्थानमा आर्मी रहेको छ । आर्मीको चार खेलबाट १० अंक रहेको छ । पाँच खेलबाट समान अंक रहेको पुलिस भने लिगको चौथो स्थानमा रहेको छ । त्यस्तै, चार खेलबाट १० अंक नै बनाएको हिमालयन शेर्पा क्लब भने लिगको पाँचौं स्थानमा रहेको छ ।

Continue Reading…

एक पुल, जसले दुई मुलुकको भाग्य फेरिदियो

१४ मंसिर, काठमाडौं ।       स्वीडेनका मानिसले यसलाई ओरेसन्ड्सब्रोन भन्छन् र डेनमार्कका मानिसहले ओरेसन्ड्सब्रोइन । तर, विश्वका अन्य धेरै मानिसहरुले भने यसलाई ‘द ब्रिज’को नामले मात्रै चिन्छन् ।

यो नाम विभिन्न पुरस्कार जितिसकेको नर्डिक नोयर नाटकबाट लिइएको हो, जसको मञ्चन १०० भन्दा धेरै देशमा भइसकेको छ ।

यो पुल विशाल छ । ८२ हजार टन वजनको यो पुल २०४ मिटर लामो धातुका दुई खम्बामको भरमा टिकेको छ ।

पुलको डिजाइन विशेष छ । यो समुन्द्री सतहको माथि र तल दुवैतिर छ । सुरुङसहित यसको लम्बाई १६ किलोमिटर छ, जुन युरोपको सबैभन्दा लामो पुलमध्ये एक हो ।
यो पुलले स्वीडेनको तेस्रो ठूलो शहर माल्मोलाई डेनमार्कको राजधानी कोपेनहेगनसँग जोड्छ । यसले ओरेसन्डको खाडीमा लामो डुंगा वा विमान सेवाको आवश्यकतालाई अन्त्य गरिदिएको छ ।

‘द ब्रिज’ नाटकको चौंथो सिजनमा काम गरिसकेका ३१ वर्षका एक्टर पोन्टस टी पेग्लर माल्मोको उत्तरमा एक सानो बजारमा बस्छन् ।

यो पुलको निर्माण भइरहेको दिनहरु सम्झिँदै उनी भन्छन्, ‘हामी माल्मोसम्म जाने गथ्र्यौं तर, अहिले जस्तो डेनमार्क जान पाउँदैनथ्यौं । डेनमार्क धेरै टाढा लाग्थ्यो र लामो यात्रा गर्नुपर्थ्यो ।’

सन् १९९० को दशकमा स्वीडेनमा आधारभुत सुविधाहरु स्टकहोम र गुटेनवर्ग जस्ता ठूला शहरहरुमा मात्रै थिए । पेग्लर जस्ता मानिसहरु उपेक्षित महसुस गर्थे ।
सन् २००० मा ओरेसन्ड ब्रिज खुलेपछि यहाँको आर्थिक स्थिति परिवर्तन हुन थाल्यो । सीमापार आउजाउ सजिलो भयो । यात्रामा कम समय लाग्न थाल्यो ।

डुंगाको लागि घाटमा घन्टौं पर्खिनुपर्ने बाध्यता सकियो र मानिसहरु कारबाट १० मिनेटमै दुरी पारा गर्न थाले । माल्मो र कोपनहेगको बीचमा यो यात्रा अहिले जम्मा ३४ मिनेटको छ ।

यो पुल छिट्टै यूरोपियन सीमापार सहयोगको प्रतिक बन्यो । पेग्लर भन्छन्, ‘साँच्चै नै धेरै छिटो भयो । अब तपाईं त्यहाँ गएर त्यसैदिन फर्किन सक्नुहुन्छ । मेरो हिसाबमा यो सबैभन्दा ठूलो परिवर्तन हो । तपाईं त्यहाँ सप्ताहन्तमा वा कुनै अरु कारणले बस्न चाहनुभयो भने पनि धेरै सजिलो छ ।’

पुल भएर कति यात्रुहरु ओहोरदोहोर गर्छन् ?

सन् २०१७ मा औसत रुपमा दैनिक २० हजार गाडीहरु यो पुलमा गुडे भने करिब १४ हजार मानिसले दैनिक रेलबाट यात्रा गरे ।

२०१७ को पहिलो छ महिनामा सुरु गरिएको अस्थायी पहिचान जाँचले यात्रामा समय धेरै लागिरहेको थियो । यसको बाबजुद पनि यति धेरै यात्रुहरुलो पुलबाट आउजाउ गरे ।
पुल बन्नुभन्दा पहिला दैनिक ६ हजार मानिसहरु डुंगाले सहायताले यो यात्रा गर्थे ।

माल्मोमा बस्ने ४३ वर्षकी निकोले फ्रिबर्ग एक आईटी कम्पनीमा म्यानेजिङ डाइरेक्टर छिन् । उनी पछिल्लो १२ वर्ष देखि काम गर्न कोपनहेगन जान्छिन् । उनी भन्छिन्, ‘यदि यो पुल हुँदैनथ्यो भने मेरो करियर धेरै सुस्त हुन्थ्यो ।’

पुलबाट ओहोरदोहोर गर्नेहरु धेरैजसो मानिसहरु स्वीडेनका छन् तर, यसले डेनमार्कका मानिहरुलाई पनि स्वीडेन आएर र त्यहाँका मानिहरुसँग भेटघाट गर्न मौका दिएको छ ।

प्रतिक्षाको मिठो फल

ओरेसन्ड पुल बन्न लामो समय पर्खिनु पर्‍यो र निर्माणका क्रममा धेरै चुनौतीहरु आए ।

इन्जिनियरहरुले १९३६ देखि नै स्वीडेन र डेनमार्क सरकारलाई पुल वा सुरुङ बनाउने प्रस्ताव राखिरहेका थिए । पछि दुवै सरकारले सन् १९९१ मा माल्मो र कोपनहेगन जोड्ने यस पुल बनाउने सम्झौतामा हस्ताक्षर गरे ।

स्वीडेनको लक्ष्य यूरोपको अन्य भागमा सहयोग बढाउनु थियो भने डेनमार्कलाई कोपनहेगनको केस्ट्रप एयरपोर्टमा एयर ट्राफिक बढाउनु थियो ।

दुवै देशले ओरेसन्ड क्षेत्रमा व्यापार र शैक्षिक संस्थाहरुलाई बढाएर क्षेत्रीय पहिचानलाई सहारा दिए ।

माल्मोमा पारम्परिक कपडा र जहाज निर्माण उद्योग बिग्रँदै गएपछि त्यहाँ नयाँ व्यापारको खाँचो थियो ।

सन् १९८९ देखि २००३ को बीचमा शहरका स्ट्राटेजिक डेभलपमेन्ट डाइरेक्टर रहेका क्रिस्टर पेर्सन भन्छन्, ‘माल्मोलाई धेरै सुस्त शहर भनिन्थ्यो । यहाँका नेताहरुमा धेरै निराशा भरिएको थियो ।’

पेर्सनले अहिले ओरेसन्ड ब्रिजको प्रभावको बारेमा पुस्तक लेखिरहेका छन् । उनी माल्मो विश्वविद्यालयमा गेस्ट लेक्चरर पनि छन् । ‘सरकारले अध्ययन गर्यो र पुल बनाउने समय आएको निश्कर्षमा पुग्यो किनभने त्यसले मात्रै परिवर्तन सम्भव थियो’ उनी भन्छन् ।

उनीहरुले एक परम्परागत औद्योगिक शहरलाई आधुनिकमा परिवर्तन गर्ने बारेमा सोचे । जहाँ आइटी, डिजाइनर बायोटेक्नोलोजीको क्षेत्रमा साना र मझौला कम्पनी खोल्न सकिन्छ ।

साहसिक कदम

ठूलो लक्ष्यको लागि चाहिने बजेट पनि ठूलो थियो । पुल र त्यससँग जोडिएको आधारभुत सुविधाहरु जस्तै सडक र स्टेशन लगाएतका संरचना बनाउनको लागि ३० अरब डेनिस क्रोनर अर्थात ४.३ अर्ब डलर लाग्ने अनुमान गरिएको थियो ।

मानिसहरुलाई करको बोझ कम गर्न दुवै सरकारले सार्वजनिक सहयोगको बाटो अपनाए । पुलको मुख्य हिस्सा बनाउनको लागि ऋण लिइएको थियो, जसलाई दुवै सरकारले बहन गरे । यस कर्जालाई पुलमा आउजाउ गर्दा निश्चित शुल्क (टोल फि) लगाउने र ३० वर्षमा ऋण चुक्ता गर्ने सहमति भयो ।

डेनमार्कका इन्जिनियर स्मेदेगार्ड एन्सडरसन पढाई पुरा गरेपछि पुलको निर्माणमा लागेको कम्पनीमा जागिरे भए । उनी भन्छन्, ‘यस्तो प्रोजेक्टमा कम गर्नु शानदार थियो ।’
एन्डरसरनको टिममाथि जिम्मेवारीको ठूलो बोझ थियो । उनीहरुलाई पुल त्यति अग्लो नहोस्, जसले कम उचाईमा उडिरहेका विमानहरुलाई खतरा नहोस् भन्ने सुनिश्चित गर्नु थियो ।

यदि पुल होचो भएमा पनि पानी जहाजको बाटो रोकिन्थ्यो । ‘पहिले कसैले यस खालको पुल बनाएका थिएनन्, जहाँ नजिकै एक विमानस्थल पनि थियो र दुई देश बीचको एक व्यस्त जलमार्ग’ उनी भन्छन् ।

पुल निर्माणमा बेलाबेलामा अवरोध पनि आयो । निर्माण क्रममा दोस्रो विश्वयुद्धका १६ बम भेटिए, जुन विष्फोट भएका थिएनन् । दुई पटक भीषण हिमपात भयो, जसले माल ढलान गर्न मुस्किल भयो ।

यस्तै वातावरणविदहरुले प्रोजेक्टको विरोध गरे र स्वीडेनको पर्यावरणमन्त्री ओलोफ जोहानसनले आफ्नो राजीनामा दिने अवस्था आयो । एन्डरसन भन्छन्, ‘पुरै बाल्टिक क्षेत्रको पर्यावरणको सन्तुलनमा बहस भयो । हरेक दिन नयाँ नयाँ चुनौती अगाडि आउन थाल्यो ।’

आलोचकहरुलाई विस्तृत जवाफ दिने प्रयास गरियो र यात्रुहरुलाई कारको सट्टा रेलको प्रयोग गर्न प्रेरित गर्ने अभियान चलाइयो ।

समयमै काम पुरा गर्ने स्केन्डिनेभियन देशको दक्षतालाई साबित गर्दै यस विशाल पुलको निर्माण कार्य ५ वर्षमा सकियो । निर्धारित समभन्दा केही महिना अगाडि नै पुल बनेको थियो ।

पुलको उद्घाटनमा विशेष दौड र साइक्लिङ जस्ता कैयौं प्रतियोगिताहरु आयोजना गरिए । उद्घाटन समारोहमा स्वीडेन र डेनमार्कका शाही परिवारले भाग लिएका थिए ।

त्यसै मौकामा एन्डरसनले डेनिस टिभी नेटवर्क २ का लागि कमेन्ट्री पनि गरेका थिए । उनी भन्छन् ‘जब पहिलो कार र मोटरसाइकल त्यहाँबाट गुडिरहेका थिए । त्यतिखेर म बोलिरहेको थिएँ, साँच्चै त्यो शानदार अनुभव थियो ।’

यात्रुको चाप धेरै भएन

पुराना दिनहरु सम्झिँदै क्रिस्टर पेर्सन भन्छन्, ‘सुरुवातमा पुलमा धेरै ट्राफिक नभएमा दुवै देशलाई कर्जा चुकाउन समस्या पर्ने चिन्ता थियो ।’

सन् २००० मा शिशिरयाममा दैनिक ७ हजार देखि १० हजार गाडि गुड्थे । गर्मीको छुट्टीमा भने यो संख्या १४ हजार सम्म पुग्थ्यो ।

मानिसहरु पेर्सनसँग सोध्ने गर्थे, ‘तपाईहरुले यति ठूलो प्रोजेक्टमा लगानी गर्नुभएको छ जुन १०० वर्षसम्म खडा रहन सक्छ तर के तपाईंहरुले ३० वर्ष मै कर्जा चुकाउन सक्नुहुन्छ ?’ यदि कर्जा चुकाउने अवधि धेरै भएको भए त शुल्क कम राख्न सकिन्थ्यो ।

त्यस वर्ष पुलमा एकपटक हिडँ्नको लागि २५५ स्विडिस क्रोनर १७ पाउन्ड दिन पर्थ्यो । यातायात बढाउनको लागि त्यतिखेर यसलाई अस्थायी रुपमा आधा गरेर १४० क्रोनर गरियो । पुलबाटै यात्रा गर्ने मानिसको रुची बढेसँगै टोल फि फेरि बढाइयो ।

अहिले यहाँ एक सिंगल कार ट्रिपको लागि ५१५ क्रोनर अर्थात ५६.६८ अमेरिकी डलर लाग्छ । नियमित यात्रु र एडभान्समा अनलाइन टिकट किन्नेहरुको लागि केही छुट दिइन्छ । ट्रेन टिकट भने १११ क्रोनर अर्थात १२.२८ डलरबाट सुरु हुन्छ ।

पुलको स्वामित्व डेनिस–स्विडिस संगठन ओरेसन्डब्रो कन्सोर्टिएटसँग छ । उसको अनुमान अनुसार ऋण तिर्ने अन्तिम म्याद भन्दा चार वर्ष पहिले नै २०३३ सम्ममा पुल निमार्णका लागि लिइएको सबै कर्जा चुक्ता गर्न सकिन्छ ।

सीमामा तानातानीले पार्‍यो असर

स्वीडेन सरकारले जनवरी २०१६ देखि मे २०१७ को बीचमा पुल हुँदै आउजाउ यात्रुहरुको लागि फोडो र आइडी कार्डको जाँच सुरु गरिदियो । यात्रुहरुको लागि यो अहिलेसम्मको सबैभन्दा ठूलो समस्या बन्यो ।

स्वीडेन सरकारले शरणार्थीको संख्या सीमित गर्न चाहिरहेको थियो । २०१५ मा १ लाख ६३ हजार मानिसहरु शरण माग्न स्वीडेन पुगेका थिए तर, पुलमा कडाइपछि २०१६ मा घटेर २९ हजारमा झरे ।

सीमामा यो नियन्त्रणको कारणले यात्रा झण्झटिलो भयो र यात्रा समय ३० मिनेट बढ्यो । कैयौं पटक त सर्भिस नै रोक्न पर्‍यो । डेनिश ट्रेन अपरेटिङ कम्पनी डिएसबीको अनुसार २०१६ मा रेल यात्रुहरुको संख्या १३ प्रतिशत घट्यो ।

स्वीडिस यात्रुहरु तनावबाट गुज्रिएका थिए र उनीहरु या त जागिर छोडिदिने वा डेनमार्क मै सिफ्ट हुने विकल्पको बारेमा सोचिरहेका थिए । २०१७ मे मा आइडी कार्ड जाँच बन्द गरियो ।

स्वीडेनको क्षेत्रीय रेल कम्पनी स्केनट्रेफिकनको टिकट बिक्रीको ताजा तथ्याङ्कको आधारमा भनिएको छ, ‘जो यात्रुहरुले वैकल्पिक तरिका खोजेका थिए, उनीहरु फेरि ट्रेनमै यात्रा गर्न थालेका छन् ।’

अक्टोबर २०१८ मा रेल यात्रीहरुको संख्या सन् २०१५ कै स्तरमा पुगेको छ ।

स्वीडेनको सफलता ?

इकोनोमिक जियोग्राफर मेगन्स एन्डरसनको अनुसार यात्रुहरुको संख्याले स्वीडेनले डेनमार्कको सेवा क्षेत्रको कमी पुरा गर्न मद्धत गरिरहेको बताउँछ ।

पुलको आर्थिक प्रभावलाई देखाउने अन्य प्रमुख संकेतहरु पनि छन् । सन् २००० देखि अहिलेसम्म विभिन्न क्षेत्रका ६० कम्पनीहरुले माल्मोमा आफ्नो नर्डिक हेडक्वाटर वा स्पेसलिस्ट अफिस खोलेका छन् ।

सन् १९९० मा स्वीडेन सरकारले शहरलाई परिवर्तन गर्ने जुन लक्ष्य तय गरेको थियो त्यसमा मद्धत मिलेको छ ।

यो पुलले मानिसहरुको व्यक्तिगत जिन्दगीहरुको स्तर बढाएको छ । डेनमार्कको मानिसहरु दक्षिणी स्वीडेनमा सस्तो घर किन्न सक्छन् । मुद्रामा अन्तरको कारणले सस्तैमा घर किन्न सक्छन् र दक्षिणी स्वीडेनको समुन्द्र तट र जंगलको मजा लिन सक्छन् ।

स्वीडेनका मानिसहरु डेनमार्कको राजधानीको प्रख्यात खानपान र डिजाइन इन्डस्ट्रीको फाइदा उठाउन सक्छन् र डेनमार्कको विशाल अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल केस्ट्रपको पनि प्रयोग गर्न सक्छन् ।

एन्डरसन भन्छन्, ‘कोपनहेगनसँग माल्मोमात्रै जोडिएको छैन बरु यो पुलले स्वीडेनको शहरहरुलाई ग्लोबल नेटवर्कसँग जोडिदिएको छ । जब म माल्मोको भविष्यको बारेमा सोच्छु त्यतिखेर मलाई यो लिंक सबैभन्दा महत्वपूर्ण लाग्छ ।’

नर्डिक नोयर पर्यटनमा विकास

पुल र विमानस्थल दुवैले विदेशी पर्यटकहरुलाई लोभ्याउँछन् । अघिल्लो वर्ष कोपनहेगन यूरोपको सबैभन्दा तिव्र रुपमा फस्टाउँदै गरेको पर्यटकिय केन्द्रको रुपमा छानिएको थियो ।

२००० मा ३६ लाख विदेशी पर्यटकहरु रातमा बास बस्नेगरि कोपनहेगनमा आएका थिए तर, २०१७ मा बढेर ७० लाख भएको थियो ।

माल्मोमा पनि ठूलो परिवर्तन आएको छ । खासगरि हालको वर्षमा सन् २००८ मा यहाँ ४ लाख ८० हजार विदेशी पर्यटक बास बसेका थिए सन् २०१७ मा यो संख्या ८ लाख २० हजार भएको थियो ।

कोपनहेगन टुरिस्ट बोर्ड ‘वन्डरफुल कोपनहेगन’का प्रवक्ता जोनास लवशेल वेडेल भन्छन्, ‘पर्यटन बढाउनमा टिभी सिरिज ‘द ब्रिज’को कति भूमिका त्यो आँक्न मुस्किल छ ।’
वन्डरफुल कोपनहेगनले ‘एक यात्रा दुई देश’ नारा बनाएको छ जसले यो पुलको कति प्रभाव छ भन्ने संकेत गर्छ । ‘द ब्रिज’का अभिनेता पोन्टस टी पेग्ललाई भेट्न अष्ट्रेलिया जस्ता देशका फ्यान जुन रुपमा आतुर हुन्छन् त्यसबाट उनी आँफै पनि छक्क हुन्छन् ।

‘जब मानिसहरु तपाईंको संस्कृति वा पर्यावरणबारे राम्रो राम्रो कुरा गर्छन् भने अजिब लाग्छ । तर म सोच्छनु कि यो ठीक छ । स्वीडेनको दक्षिणी भागको प्रवद्र्धन भइरहेको छ, जुन पहिले भएको थिएन’ उनी भन्छन् ।

ओरेसन्ड ब्रिजले दक्षिण कोरिया र चीनलाई यस्तै खालको इन्जिनियरिङ प्रोजेक्ट सुरु गर्न प्रेरणा दियो ।

सन् २०२८ सम्म डेनमार्कको लोल्याण्ड टापुलाई जर्मनीको फेहमर्न टापुसँग सुरुङबाट जोड्ने डिजाइन गरिएको छ जसको काम सुरु गर्न जर्मनीको स्विकृति पर्खिदैँछ ।
किम स्मेदेगार्ड एन्डरसन यो सुरुङको डेपुटी टेक्निकल डाइरेक्टर हुन् । उनीसँग ओरेसन्ड लिंकको साथसाथै डेनमार्कको जिल्याण्ड टापु र फननेलाई जोड्ने द ग्रेट बेल्ट ब्रिजमा पनि काम गरेको अनुभव छ ।

पहिचानको संकट

आर्थिक सफलताको बाबजुद कैयौं पर्यवेक्षकलाई भने क्षेत्रलाई एक नयाँ पहिचान दिनमा ओरेसन्ड ब्रिजको सफलता सीमित रहेको लाग्छ ।

क्रिस्टन पेर्सनका अनुसार पुल सञ्चालन भएपछि कम्पनीहरु र संस्थानमा सीमा वारपार जस्ता परियोजनाहरु सुरु गरियो त्यसमा ‘धेरै छिटो धेरै थोक हुने’ क्रम चल्यो । कैयौं परियोजनाहरु केही वर्षमै बन्द भए ।

माल्मो र कोपनहेगन विश्वविद्यालयले छात्रछात्राहरुलाई खाडीको दुवैतर्फ पढ्न सक्ने सुविधा दिएका थिए तर, यो राम्रोसँग चलेन । पेर्सन भन्छन्, ‘आशा धेरै थियो तर, त्यसलाई पुरा गर्न मुस्किल थियो ।’

दुवै देशको शिक्षा व्यवस्थामा अन्तर छ । वैश्विकरणको रफ्तार पनि तेज छ । ‘विश्वका अन्य भागमा रहेका संस्थानको सट्टा नजिकै सीमापारि रहेको संस्थानसँग तालमेल गर्न मानिसहरुको रुची कम भएको छ ।’

हालसालै पुरै ओरेसन्ड क्षेत्रलाई ग्रेटर कोपेनहेगनको रुपमा रिब्रान्डिङ गर्ने एक विवादित कोसिस भयो । यसले अन्तराष्ट्रिय पाहुनाको अगाडि एक साझा पहिचान पेश गर्न सजिलो हुने भनाइ थियो ।

म्यागन्स एन्डरसनको भनाइ छ, ‘तर मानिसहरुलाई आफ्नो पहिचानभन्दा माथि उठेर सोच्नको लागि मनाउन चुनौतीपूर्ण रह्यो ।’

कोपनहेगनका मानिसहरुलाई डेनमार्कको भएको र राजधानीबासी भएको अभिमान छ भने स्वीडेनका मानिसहरुलाई पनि आफ्नो क्षेत्रीय पहिचानमा गर्व छ । दुई पहिचानलाई एउटै बनाउन सजिलो छैन ।

सबै समस्याहरुको बाबजुद पनि यो पुलले स्केन्डिनेभियाका मानिसहरुलाई धेरै नजिक ल्याएको छ । ‘सिनियर हाई स्कूलमा मेरा केही साथीहरुले यो पुलको विरुद्धमा प्रदर्शन गरेका थिए । आज हामी उनीहरुको मजाक उडाउँछौं’ एन्डरसन् भन्छन्, ‘हामी हाँस्छौं किनभने हामी यो पुल बिना आफ्नो जिन्दगीको कल्पना गर्न सक्दैनौं ।’

बीबीसीबाट अनूदित

Continue Reading…
Loading...

Popular Bla Bla's

Loading...

Latest Bla Bla's on Fun2Sh

Powered by Blogger.
Copyright © Funtoosh Blog