Monday, December 31, 2018

Bhaktapur: In the town of devotees, a tourist hub emerges

 

It was the large carved wooden window on the façade that made me turn my motorbike around. I didn’t know what the place was—a temple, a pilgrim’s hostel, a residence. I didn’t enter to find out. I just had to see the inside of a building whose front was so artistic.

As I climbed the stone steps to the main entrance I saw an inner courtyard. There was a big oil lamp holder in the middle, unlit, black with soot. Wooden pillars shouldered the weight of two stories. On them, the usual lotus motif. But near their tops were engraved musical instruments: madal and ta, the small brass saucers that when struck together produce the tinkle that punctuates so many Newari devotional hymns. Before I could finish admiring all the pillars a man called to me from the balcony above.

“The goddess is upstairs, brother,” he said, twice, then disappeared. It was cold. I was wearing trekking boots, which take a while to lace up. I had seen the sign at the base of the wooden stairs forbidding people to progress beyond that point wearing shoes. I lingered in the courtyard, but gave in after a while and went up.

The first floor could have been the first floor of any temple anywhere in the Kathmandu Valley: signs of a family occupying a room or two, a vermilion and soot-coated metal donations box, a cluster of bells, niches and a clock on the wall. No amount of temple-hopping could have prepared me for the next sight. Stepping into the inner sanctum was time travel. It was dark save for five or six oil lamps and a couple of lances of sunlight coming in through a latticed window. The floor was a tarry rug of soot and oil. Besides the silence and the darkness, there were the huge masks of the nine goddesses, Nava Durga, staring at you from the wall. I learned about the masks from a woman tending to the goddesses’ shrine. She directed me to the man who had called me upstairs. He told me that electric lights were forbidden in the sanctum. That is why he insisted on donations, he explained. It was to buy oil for the lamps.

I left the temple, head abuzz from being in a place so palpably powerful. I had stumbled into one of Bhaktapur’s gems. I also remembered how on the notice for visitors to take off their shoes at the base of the stairway there was an advertisement for a computer programming institute. That dual reminder – need to go barefoot and a place to learn programming in – is characteristic of the multi-faceted avatar that is Bhaktapur.

Like any ancient city that has managed to salvage its heritage, Bhaktapur is a tourist magnet. To woo tourists it has had to become touristy. However, that layer is thin. Bhaktapur’s uniqueness is its duality: an ancient city within a tourist hub. It’s an ingeniously designed false front of modernism, with a fastness of culture and tradition behind.

For you can be in a frenetic square teeming with tourists, peddlers, worshippers, guides and schoolchildren one minute and the next, wandering down an alley, in a square lined with drying laundry, elderly women basking their tattooed legs in the winter sun, giggling as they twirl out lamp wicks from cotton wool. You ask them something in Nepali and they reply in Newari, then shake their heads to convey that they don’t speak Nepali before bursting into giggles.

The 2015 earthquake was a huge blow to Bhaktapur’s heritage. Darbar Square is being rebuilt, magnificent temples now mere plinths. Concrete, sand, and bricks choke narrow alleys. Entire neighbourhoods are sprouting concrete houses. Doubtless, the sight pains those who remember adobe houses and tiled roofs. At least there is consolation in Bhaktapur. There are still concrete-free neighbourhoods. On a winter’s day, walking around an algae-green pond with a gilded serpent head emerging from its centre, it seems heritage has a chance, a home, here.

A touristy place is as much about sites worth visiting as scenes of enterprising people making a living out of those sites: handicrafts, guided tours, local delicacies. Away from the curio shops and street peddlers, Bhaktapur folk maintain a more languid way of doing business. Like the man selling mustard oil. Canisters hung on either end of the bamboo pole he carried on his shoulders. He went from door to door, singing his way through alleys, his songs melodious utterances of names of Hindu gods. “Jai Kaali! Narayan!” He sat on doorways, pouring out the oil with an old Horlicks glass jar. In another square, as people chatted in the warm winter sun, a man walked by with radishes in a doko: twenty rupees a bunch, leaves still wet with dew, tubers caked with earth. You don’t go vegetable shopping in certain nooks of Bhaktapur; you simply warm yourself in the sun and wait for farmers hauling produce in baskets to walk by.

Bhaktapur’s social fabric is best seen in the winter sun. The coveted warmth brings life – communal life at least – out onto the streets and squares. It’s a fantastic bargain for a visitor: walk and you get a glimpse of the city’s heart. Walk into any alley, nameless and too banal to be on a city guide. Saunter into decrepit courtyards. Examine a dilapidated pati. Every square deserves a look. The further you wander from the famous squares the better. There is a good chance taking a chance will reveal something memorable.

It happened to me recently. I went down a steep alley choked with sand and bricks and arrived at a place where a motor road intersection, a corner of a public square and a shrine converged.

A small group of men, aged early forties to late sixties, was sitting in a ‘U’ formation below a platform that was a Ganesh shrine. A headless goat lay on the flagstone. Two men were cutting a sliver from its neck. Around the blood doused Ganesh statue was a garland of inflated goat intestine, at his feet dozens of eggs dyed in blood. A man performed rituals at the shrine while the group sang, reciting from two yellow-painted manuscripts to the accompaniment of a drum and cymbals. To minds accustomed to concepts of propriety and boundaries, there was a spectacle that blurred everything: a puja done sitting on a road with motorbikes zipping by; devotional songs and blood; a garland of flesh!

Struck by the novelty of the scene (I hadn’t known until then that animals were sacrificed at Ganesh temples) I decided to leave no alley unexplored. I walked an alley parallel to the one I had come down on and arrived at another temple. Its walls were streaked with cracks from the earthquake. No devotional songs, no devotees. Only a Bollywood song played fortissimo, and the whining of an electric saw. Yet in all probability, the wood was being sliced to fashion a beam to renovate the same temple.

After a couple of hours of aimless weaving in and out of Bhaktapur’s sun-deprived alleys and sauntering around its sunny squares, it began to look more and more like a mandala. Not the kind depicted on canvas, crammed with paradisaical scenes of hamlets with pagoda temples scattered along a milky white river flowing out of snowy mountains. Bhaktapur is a febrile mix: medieval and modern, devotional and pop songs, agrarian and touristy, communal and commercial. It is like that temple, glazed bricks and newly carved wooden windows outside; oil-lamps-only sanctum inside.

The religious and secular don’t have boundaries in Bhaktapur. Doorways have shrines above it or at the very least an image or a god’s name hand-painted over lintels. Most homes offer flowers, rice grains and vermilion to the bass relief stone lotuses they have placed on the street directly outside their doors. The sacred is everywhere. And every place also has a functional aspect. It’s a space, to be filled with life. It’s a place to chat with friends, winnow grains, dry radish leaves for making sauerkraut, a place to walk to with your wife of six decades, offering flowers and vermilion to a deity like you have done all your life. It’s where heritage is made human.

While in Bhaktapur

Squares

Squares are almost synonymous with Bhaktapur. Clichéd though it may be, a visit to the three main squares – Darbar, Taumadhi and Dattatreya – is highly recommended. The smart thing to do is not limit yourself to these sites but explore. After taking in the marvel that is the Nyatapola Temple, head south on the main street from Taumadhi Square to watch Bhaktapur’s renowned potters at work in the Potters Square. Head to Dattatreya, the smallest of the three squares, to see what is perhaps the most imitated window design in Nepal: the Peacock Window.

Alleys and Shrines

The entire strip north of Dattatreya Square, running east to west, is a vast treasure trove if you like discovering places rather than have guidebooks select them for you. There are countless comparatively unknown temples, squares and courtyards here.

Siddha Pokhari

This large pond is the perfect anecdote to the kerfuffle of Bhaktapur’s tourist sites. It’s best to leave this for the last part of the day.

Delicacies

Bara

One of the best places to try bara in Bhaktapur is a small eatery on the lane that opens on the north face of the Nyatapola Temple. You will need to look for this place carefully. They don’t have a huge signboard advertising themselves, which is often a sign that the place is famous for its food.

Juju Dhau

Even Kathmandu has shops declaring themselves as the best makers of Juju Dhau, or King of Yogurts. But the best juju dhau, of course, comes from Bhaktapur. Take the alley at the southwestern corner of Dattatreya Square, the one that passes along a sunken bath. You will get to a small shop selling one of the best yogurts in the city.

From the archive

Continue Reading…

कर्मचारी आन्दोलित, उत्साह भर्दै कांग्रेस

१६ पुस, काठमाडौं । दुई तिहाई बहुमतको ओली सरकारलाई आफ्नै कर्मचारीहरुले आन्दोलन मार्फत असहयोग सुरु गरेका छन् । कर्मचारीका अगाडि सरकार निरीह देखिन थालेको छ भने विपक्षी नेपाली कांग्रेसका नेताहरुले चाँहि आन्दोलनलाई बल पुग्ने सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिन थालेका छन् ।

सोमबार माइतीघर मण्डलामा भेला भएर निजामति कर्मचारीहरुले प्रदर्शन गरेको जुलुसले केपी ओली नेतृत्वको सरकारलाई ठाडै चुनौती दिएको सहजै बुझ्न सकिन्छ ।

हिउँदै अधिवेशन सुरु हुनै लागेका बेला सरकारले संसदलाई छलेर ल्याएको कर्मचारी समायोजन अध्यादेशप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै सरकारी कर्मचारीहरु आन्दोलनमा उत्रिएका हुन् । आन्दोलनरत कर्मचारीहरुले सरकारले खटाएका ठाउँमा जान इन्कार गरेका छन् ।

उता, संसद सचिवालयका कर्मचारीहरु पनि बैठक भत्ता बढाउनुपर्ने माग गर्दै आन्दोलनमा उत्रिएका छन् । संसद सचिवालयका कर्मचारीले दिउँसो केही घण्टामात्रै काम गर्न थालेका कारण संसदीय बैठकहरु अवरुद्ध हुन थालेका छन् ।

प्रधानन्यायाधीशको सुनुवाइ प्रभावित

आइतबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमशेर जबराविरुद्ध परेका ९ वटा उजुरीमाथि छलफल गर्न सिंहदरबारभित्र संसदीय सुनुवाई समितिको बैठक बोलाइएको थियो । मध्यान्ह दुई बजे शुरु भएको बैठकमा जबरालेे १५ बुँदे कार्ययोजना पेश गरिसकेपछि सांसदहरूले पालैपालो प्रश्न गर्न थाले ।

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का सांसद पार्वत गुरुङ बोल्दाबोल्दै समितिका सभापति लक्ष्मणलाल कर्णले मन्तव्य छोट्याउन निर्देशन दिए । त्यसपछि सुनुवाई मंगलबारसम्मका लागि स्थगित भयो ।

त्यहाँ भएको के थियो भने अतिरिक्त समयमा काम गरेको भत्ता माग गर्दै आन्दोलनरत संसद सचिवालयका कर्मचारीहरूको आन्दोलनका कारण बैठक अगाडि बढ्न सकेको थिएन । कर्मचारीहरूले ‘रेकर्डिङ’ कार्य रोक्ने चेतावनी दिएपछि बैठकले निरन्तरता पाउन नसकेको हो ।

सुनवाई समितिका सभापति कर्णले बैठक ‘स्थगित’ भन्ने शब्द प्रयोग गरे पनि अघोषितरुपमा बैठक अवरुद्ध भएको सम्वद्धहरू बताउँछन् । समितिका एक सदस्यका अनुसार निर्वाचित जनप्रतिनिधिले कर्मचारीको अह्रनखटनमा बैठक बस्ने वा नबस्ने निर्णय गर्नु संसदीय परम्परा विपरीत हो ।

अनलाइनखबरसँग कुरा गर्दै ती जनप्रतिनिधिले भने, ‘न्यायालयको भावी नेतृत्वबारे सुनुवाई गर्न बसेको सार्वभौम संसदको बैठक कर्मचारीले स्थगित गर्ने दिन पनि आयो ।’

बन्द हड्ताल निषेध

निजामती कर्मचारीहरूले सेवा, सुविधाको विषय लिएर आन्दोलन गरेको यो नै पहिलोपटक भने होइन । सरकारले आर्थिक वर्षको अन्त्यमा बजेट प्रस्तुत गर्दा तलब बढेन भने कर्मचारीहरू आन्दोलनमा उत्रने गरेको विगत छ ।

निजामती सेवालाई सक्षम, सुदृढ, सेवामुलक र उत्तरदायी बनाउन बनेको निजामती सेवा ऐन, ०४९ ले भने कुनै पनि राष्ट्रसेवक कर्मचारीलाई बन्द हड्तालको छुट दिएको छैन ।

ऐनको दफा ५१ मा भनिएको छ, ‘निजामती कर्मचारीले कुनै पनि कार्यालय वा अधिकृतको कानूनद्वारा निर्धारित कर्तव्य पूरा गर्नमा बाधा विरोध हुने गरी हडताल वा कलम बन्द गर्न तथा शारीरिक तथा मानसिक उत्पीडन हुने गरी दबाब दिन वा सो गर्ने उद्देश्यले अरुलाई उक्साउन समेत हुँदैन ।’

ऐनको दफा ५० अनुसार पनि निजामती कर्मचारीले नेपालको सार्वभौमसत्ता र अखण्डतामा आँच आउने गरी, देशको शान्ति सुरक्षा, वैदेशिक सम्बन्ध र सार्वजनिक मर्यादा तथा अदालतको निर्णयको अवहेलना हुने गरी विभिन्न जात, जाति, धर्म, वर्ग, क्षेत्र र सम्प्रदायका मानिसहरूबीच वैमनष्य उत्पन्न गराउने वा साम्प्रदायिक दुर्भावना फैलाउने गरी वा कुनै अपराधलाई प्रश्रय हुने गरी प्रदर्शन गर्न, हडतालमा भाग लिन वा सो कार्य गर्ने उद्देश्यले अरुलाई उक्साउन समेत हुँदैन ।

निजामती ऐन उल्लंघन गर्नेलाई पदबाट बरखास्त गर्नेसम्मको कानूनी प्रावधान छ । ऐनको दफा ६१ मा आचरणसम्बन्धी कुरा बराबर उल्लंघन गरेमा, बराबर अनुशासनहीन काम गरेमा, आफ्नो पदको जिम्मेवारीको बराबर वेवास्ता गरेमा वा राजनीतिमा भाग लिएमा भविश्यमा सरकारी सेवाको निमित्त अयोग्य नठहरिने गरी बर्खास्त गर्न सकिने व्यवस्था छ ।

सेवाग्राहीलाई ऐन, कर्मचारीलाई चैन !

विसं १९०३ मा चन्द्र शमशेरले आफ्नो निजी निवासका रुपमा बनाउन लगाएको सिंहदरबार नै यतिबेला मुलुकको प्रमुख प्रशासनिक केन्द्रका रुपमा छ । सिंहदरबार प्रवेश सर्वसाधारणका लागि सहज छैन । यहाँ प्रवेश गर्ने चारवटा गेट छन् । जसमध्ये पश्चिमतर्फको मूलगेट झण्डावाल गाडी र उच्चपदस्थ कर्मचारीले प्रयोग गर्छन् । पश्चिमतर्फकै अर्को गेट सेना र कर्मचारीले प्रयोग गर्छन् । पूर्वी गेट पनि कर्मचारीले नै प्रयोग गर्दै आएका छन् ।

सर्वसाधारणले प्रवेश गर्न पाउने भनेको दक्षिणतर्फको गेटबाट मात्र हो । जहाँ सेना र प्रहरी तैनाथ गरिएका हुन्छन् । त्यहाँबाट भित्र जानका लागि प्रवेश पास अनिवार्य छ । प्रवेश पास भए पनि साथमा नागरिकता छैन भने सर्वसाधारणका लागि त्यो गेटबाट जान दिइँदैन ।

निजामती कर्मचारीहरू भने सिंहदरबारमा विनारोकतोक जान पाउँछन् । जान मात्रै होइन, उनीहरू सिंहदरबारभित्रै निर्धक्क बन्द, हड्ताल गरिरहेका छन् ।

यसैको पछिल्लो उदाहरण हो- संसद सचिवालयका कर्मचारीहरूले १ पुसबाट सिंहदरबारभित्र गरिरहेको आन्दोलन ।

सिंहदरबारलाई लक्षित गरेर मूलगेटबाट भद्रकाली मन्दिर, पद्मोदय मोड, माइतीघर मण्डला, बबरमहलस्थित जिल्ला प्रशासन कार्यालय गल्लीदेखि हनुमानस्थान, हनुमानस्थानदेखि माइतीघर गेटसम्म ओली सरकारले ८ फागुन ०७४ मा निषेधित क्षेत्र घोषणा गरेको थियो । तर, नेपाल सरकारकै कर्मचारीहरू भने सिंहदरबार भित्र र बाहिर निर्धक्क आन्दोलन गरिरहेका छन् । र, जननिर्वाचित सरकार निरीह र रमिते बनिरहेको छ ।

सरकार आफैं फस्यो चक्रब्युहमा

निजामति कर्मचारीहरु आन्दोलनमा उत्रनुको एउटै कारण केपी ओली नेतृत्वको सरकारले ल्याएको कर्मचारी समायोजनसम्बन्धी अध्यादेशका कारणले हो । संसदको हिउँदे अधिवेशन आउनै लाग्दा हतार-हतार अध्यादेश ल्याइएका कारण सरकार कर्मचारीहरुको घेराबन्दीमा परेको छ ।

एकातिर संसदको हिउँदे अधिवेशन चलिरहेको छ, अर्कोतर्फ अध्यादेशको विरोधमा कर्मचारीहरु आन्दोलनमा उत्रिएका छन् ।

यसअघि शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारले कर्मचारीहरुलाई स्वेच्छिक अवकाश रोज्न पाउने गरी ऐनको तर्जुमा गरेको थियो । ओली सरकारले त्यसलाई प्रतिस्थापन गरेर अहिले समायोजनमा अनिवार्यरुपमा स्थानीय तहमा जानुपर्ने कर्मचारीलाई उर्दी गरेको छ ।

कर्मचारीले चाहिँ तीनै तहमा सरुवा बढु हुने व्यवस्थाको ग्यारेन्टी गरिनुपर्ने माग गरेका छन् ।
सोमबार माइतघर मण्डेलामा उत्रिएका कर्मचारीहरुले सामान्य प्रशासन मन्त्री लालबाबु पण्डितको समेत विरोध गरेका छन् । उनीहरुले भनेका छन्- कर्मचारीलाई माया गर्ने मन्त्री देऊ !

Continue Reading…

नेपाली युवतीको प्रेममा अफ्रिकादेखि नेपालसम्म, क्लबमा मस्ती गर्न अपराध !

१६ पुस, काठमाडौं । तीन वर्षअघि काभ्रेकी ३२ वर्षीया कुसुम कायस्थले अफ्रिकी मुलुक आइभोरी कोस्टका एक युवकलाई फेसबुकमा फ्रेण्ड रिक्वेस्ट पठाइन् । प्रोफाइलमा ‘एशिएन विजनेस म्यान’ भनेर परिचय दिएका युवक ओवोतार अलकाग्नीले कुसुमको रिक्वेस्ट तुरुन्तै स्वीकारे ।

त्यसपछि सुरु भएको नेपाली युवती र अफ्रिकी युवकबीचको कुराकानी प्रेम सम्बन्धमा परिणत हुन धेरै समय लागेन । करिब ३ महिनाको कुराकानीपछि युवकले नेपाल घुम्न आउने निर्णय गरे । सन् २०१५ मा पर्यटक भिसामा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ओर्लिए ।

कुसुम रिसिभ गर्न पुगिन् । युवकको नेपाल बसाइका क्रममा दुईबीचको सम्बन्ध झन् झांगिँदै गयो । कुसुमले ती युवकलाई नेपालका विभिन्न ठाउँ घुमाइन् ।

त्यसक्रममा युवकको भिसाको अवधि सकिन्छ तर, उनी आफ्नो मुलुक जाने सुरसारै गर्दैनन् । कुसुम पनि उनलाई नजान आग्रह गर्छिन् । अन्ततः उनीहरु ‘लिभिङ टुगेर’मा बस्न थाल्छन् ।

तर, जब युवकले ल्याएको पैसा सकिन्छ, उनीहरुको जीवनशैली कष्टकर हुँदै जान्छ । त्यसपछि छोटो समयमा धेरै रकम कमाउने बाटोको खोजीमा उनीहरु लाग्छन् । त्यसक्रममा भारतको दिल्लीका एक व्यक्तिसँग उनीहरुको सम्पर्क हुन्छ । तिनै व्यक्तिले पैसा कमाउने जुक्ति दिन्छन्, सामाजिक सञ्जालबाट चिठ्टा परेको भनेर पैसा उठाउने र सम्पर्कविहीन हुने ।

‘भारतमा ती व्यक्तिले त्यसै गरी ठगी धन्दा चलाइरहेका रहेछन्’, महानगरीय अपराध अनुसन्धान महाशाखाका एक अधिकारी भन्छन्, ‘उनैले कुसुम दम्पत्तिलाई भारतमा आफूले ठगेको व्यक्तिलाई सम्पर्क गरेर रकम माग गर्न लगाए ।’ त्यति मात्र होइन, कुसुम दम्पत्तिले ठग्नलाई नेपाली व्यक्तिको पहिचान गर्न थाले भने रकम माग गर्ने काम दिल्लीबाट ती युवकले गरे ।

यसरी नेपालीको पैसा भारतमा र भारतीयको पैसा नेपालमा लिँदै उनीहरुले ठगी धन्दा मच्चाए । फेसबुक, इमो, भाइबरसहित भारतीय नम्बरको प्रयोग गरेर नेपाली नागरिकको १४ लाख ३४ हजार रुपैयाँ उनीहरुले हात पारे ।

तर, उनीहरुको यो धन्दा धेरै समयसम्म छिप्न पाएन । केही दिन अघि एक जना पीडितले आफू ठगिएको बताउँदै अपराध महाशाखाका उजुरी दिए । लगत्तै, सुक्ष्म रुपमा अनुसन्धान थालेको महाशाखाको टोलीले आइतबार दुवै जनालाई पेप्सिकोलाबाट पक्राउ परेका छन् ।

ठगी गरिएको रकमको अधिकांश हिस्सा उनीहरुले भारतमा रहेका व्यक्तिलाई पठाउने गरेको प्रहरी बताउँछ । प्रहरी स्रोतका अनुसार भारतमा बसेका व्यक्तिलाई ६० प्रतिशतसम्म रकम दिइने गरिएको थियो ।

उनीहरुले पेप्सिकोलामा फ्याल्ट नै लिएर बसिरहेका थिए । ‘अधिकांश साँझ दरबारमार्ग, ठमेल क्षेत्रका डान्स बार, पब र डिस्कोहरुमा दुई जना जाने गरेका थिए’, अनुसन्धान अधिकारी भन्छन्, ‘ठगीबाट कमाएको रकम उनीहरुले त्यहीँ खर्च गर्ने गरेका थिए ।’ हाल उनीहरुबाट ठगिएका १२ जना प्रहरीको सम्पर्कमा पुगिसकेका छन् ।

उनीहरुमध्ये अधिकांशले डेढ लाखदेखि ७० हजार रुपैयाँसम्म यो दम्पत्तिलाई बुझाएको थियो ।

उनीहरुमाथि ठगी मुद्दामा म्याद थप गरेर विस्तृत अनुसन्धान भइरहेको महाशाखाका प्रमुख एसएसपी धिरजप्रताप सिंहले बताउँछन् । ओवोतारले प्रहरीसमक्ष दिएको बयानमा 15AH420166 नम्बरको आफ्नो पासपोर्ट हराएको बताएका छन् । गर्लफ्रेण्डले आफूलाई डुबाएको उनको तर्क छ ।

प्रहरी अनुसन्धान र कारबाही सकिएपछि भिसाको निर्धारित समय सकिइसकेपछि पनि अनधिकृत रुपमा नेपालमा बसिरहेको आरोपमा उनलाई अध्यागन विभागले पनि कारबाही गर्नेछ ।

Continue Reading…

ग्लोबल आइएमई बैंकको गैंडाकोट शाखा कार्यालयको औपचारिक उद्घाटन

१६ पुस, काठमाडौं । ग्लोबल आइएमई बैंक लिमिटेडले सोमबार नवलपरासी बर्दघाट सुस्ता-पूर्व जिल्लाको गंैडाकोट स्थित शाखा कार्यालयको औपचारिक उद्घाटन गरेको छ ।

गैंडाकोट र त्यस वरपरका बासिन्दालाई सेवा पुर्‍याउने उद्देश्यले खोलिएको शाखाको माननीय प्रदेश सांसद श्री कृष्ण चन्द्र नेपालीज्यूले औपचारिक समुद्घाटन गरे ।

उक्त शाखाको औपचारिक उद्घाटन गर्दै सांसद नेपालीले गैंडाकोट लगायत देशका अन्य गाँउपालिकाहरुमा ग्लोबल आइएमई बैंकले बिस्तार गरेको सेवा सञ्जालले देशको समग्र आर्थिक वृद्धिमा उल्लेखनिय टेवा पुगेको बताए ।

त्यसैगरी कार्यक्रममा विशिष्ट अतिथि एवम् गैंडाकोट नगरपालिकाका नगर प्रमुख छत्रराज पौडेललेे बैंकले गैंडाकोटको आर्थिक समृद्धिमा थप सहयोग गरेको बताए ।

यसैगरी ग्लोबल आइएमइ बैंकका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले सो क्षेत्रमा जम्मा भएको रकम सोहि क्षेत्रमा प्रयोग गर्ने बताए । आफूहरु सधैँ आर्थिक समृद्धिको लागि अगाडि बढ्ने भन्दै साझेदारीको सिद्धान्तलाइ अंगिकार गर्न लागि पर्ने बताए ।

साथै गैंडाकोट र वरपरका क्षेत्रलाई इन्भेष्टमेन्ट हवको रुपमा स्थापित गर्ने लक्ष्य रहेको पनि बताए । ग्लोबल आइएमई बैंक सुविधा सम्पन्न स्थानमा मात्र नभएर विकट क्षेत्रमा समेत पुगेर आफ्नो सेवा प्रदान गरिरहेको जानकारी गराउँदै सबै वर्ग र क्षेत्रलाई बैंकिङ पहुँचमा ल्याउने बैंकको प्राथमिक उद्धेश्य रहेको बताए ।

Continue Reading…

सीजी पे लाई राष्ट्र बैंकको अनुमति

१६ पुस, काठमाडौं । सीजी ग्रुपअन्तर्गतको सीजी पे नेपाल प्रालिलाई नेपाल राष्ट्र बैंकले भुक्तानी सेवाप्रदायको कार्य गर्ने अनुमतिपत्र प्रदान गरेको छ ।

सीजी पे बाट मोबाइल तथा वेब एप्लीकेशनको माध्यमबाट आˆनो बैंक खाता प्रयोग गरी विभिन्न भूक्तानी तथा रकम स्थानान्तरण गर्न सकिने कम्पनीले जानकारी दिएको छ ।

‘विभिन्न मनी ट्रान्सफर गर्ने कार्य गर्न सकिन्छ साथै टेलिकमहरुको रिर्चाज, टिभी, ईन्टरनेट बिल, स्कुल तथा कलेजको बिल, पानी, बत्तीको बिल, सिनेमाको टिकेट, बस टिकेट, प्लेन टिकेट (विदेशी तथा स्वदेशी) स्वदेशी मनी ट्रान्सफर गर्ने तथा गराउने, विभिन्न पसल तथा रेष्टुरेन्टको बिल पेमेन्ट तथा अन्य पेमेन्ट सीजी पे द्वारा गर्न सकिन्छ’, कम्पनीद्वारा जारी विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

सीजी पे मोवाइल एप तथा वेब दुवै माध्यमबाट चल्ने तथा यसका प्रयोगकर्तालाई सजिलो तथा समयको बचत हुने कम्पनीको विश्वास छ ।

कम्पनीका अनुसार सम्पूर्ण कारोबार बैंकिङ प्रणाली मार्फत हुनेछ भने सीजी पे सँग आवद्ध भएका बैंकका ग्राहकले सहजरुपमा यो सेवा लिन सक्नेछन् ।

 

Continue Reading…

२०१८ : करण केसीको वर्ष

१६ पुस, काठमाडौं । अंग्रेजी वर्ष २०१८ बिदाइको क्षणमा छ । २०१८ लाई मानिसहरुले फरक फरक ढंगले सम्झिरहेका होलान् । नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिमका कप्तान पारस खड्काले भने २०१८ लाई करण केसीको वर्ष भनेका छन् ।

हाल अष्ट्रेलिया भ्रमणमा रहेका पारसले सबै समर्थक, क्रिकेटर र परिवारहरुलाई धन्यबाद दिँदै अघि लेखेका छन्, ‘एउटा लक्ष्य पूरा भएको क्षण र भविष्यका लागि नेपाली क्रिकेटले बाटो पाएको क्षण ।’

हुन पनि २०१८ फेब्रुअरीमा नामिबियामा भएको डिभिजन टू को खेल नेपाली क्रिकेटमा अर्को मोड नै बन्यो ।

तर, करणको नायकी प्रदर्शनसँगै अघिल्लो चरणमा पुगेको नेपालले एकदिवसीय मान्यता समेत हात पारेको छ ।

४७ बलमा ५१ रन चाहिएको अवस्थामा करण केसीकै ब्याटिङको मद्धतमा नेपालले क्यानडालाई एक विकेटले हराएको थियो । जसमा करणले ३१ बलमा ४२ रन बनाएका थिए ।

त्यो क्षण सम्झँदै करणले अनलाइनखबसँग भनेका छन्, ‘हाम्रो लागि मुख्य चुनौती नै डिभिजन टू थियो । त्यसले नेपाली क्रिकेटको भविष्य कता लैजाने भन्ने निर्क्योल गर्थ्यो । कति सिनियर खेलाडीहरुको त त्यो अन्तिम अवसर हो जस्तो लाग्थ्यो । जे होस्, हामीले राम्रो गर्न सकेका हौं ।’

२०१८ को अन्त्यमा क्रिकेट पछ्याउने विश्वभरका समर्थकले पनि नेपाली क्रिकेटर केसीलाई पनि सम्झिरहेका छन् ।

क्रिकेट वेबसाइट क्रिकइन्फोले ‘२०१८ मा तपाईंलाई सबैभन्दा मन परेको पल कुन हो ?’ भन्ने समाचारमा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा गत वर्ष भएका २५ वटा मुख्य घटनामा समावेश गरिएको छ, जसमा डिभिजन टुको खेलमा क्यानडाविरुद्ध करण केसीले खेलेको इनिङ पनि परेको छ ।

भोटिङका आधारमा करण दोस्रो नम्बरमा आइसकेका छन् र अनलाइन भोटिङ जारी नै छ ।

Continue Reading…

सोनम ल्होसार मनाउन गाउँपालिकाले दियो तीनदिन बिदा

१६ पुस, काभ्रेपलाञ्चोक । तामाङ समुदायको सांस्कृतिक पर्व सोनम ल्होसारका लागि तेमाल र रोशी गाउँपालिकाले तीनदिन सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेको छ ।

तामाङ जातिको बाहुल्यता रहेको सो गाउँपालिकाले आगामी माघ २१, २२ र २३ गते सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेको रोशी गाउँपालिकाका अध्यक्ष दलबहादुर लामाले जानकारी दिए । उनले भने, ‘ल्होसारलाई उत्सवका रुपमा मनाउन गाउँपालिकाको बैठकबाट निर्णय गरी सार्वजनिक बिदा दिएका हौँ ।’

उनका अनुसार रोशी गाउँपालिकामा ७० प्रतिशत तामाङ समुदायको बसोबास छ । अध्यक्ष लामाले संविधानले स्थानीय सरकारलाई दिएको अधिकारको आधारमा ल्होसार पर्वमा सार्वजनिक विदा दिएको बताए । नेपाल सरकारले यस वर्षदेखि विभिन्न ल्होसार पर्वको बिदा कटौती गरेको थियो ।

तेमाल गाउँपालिकाका प्रवक्ता ज्ञानबहादुर मोक्तानले यो गाउँपालिकामा ८३ प्रतिशत तामाङ समुदायको बसोबास रहेको र तामाङ समुदायले सोनम ल्होसारलाई आफ्नो मुख्य सांस्कृतिक पर्वको रुपमा मनाउने भएकाले उक्त दिन बिदा दिइएको जानकारी दिए ।

Continue Reading…

प्रधानमन्त्रीलाई कांग्रेस नेताको प्रश्न : खोइ त पानीजहाज ?

१६ पुस, सप्तरी । नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य डा. मिनेन्द्र रिजालले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई ‘गफाडी’ को संज्ञा दिएका छन् । केही गर्ने अवसर पाए पनि बर्तमान सरकारले अवसर गुमाइरहेको भन्दै रिजालले चिन्ता व्यक्त गरे ।

सन् २०१८ भित्र सप्तरीको हनुमाननगरदेखि हिन्द महासागरसम्म पानी जहाज चलाउने प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले घोषणा गरेपनि खोई शुरु हुन सकेको भन्दै प्रश्न गरे ।

‘बढीमा पुस १५ या १६ गतेदेखि पानी जहाज चल्छ भनेर प्रधानमन्त्रीले भन्नुभएको कसैसँग लुकेको छैन’ मेलमिलाप दिवसको अवसरमा सप्तरीमा आयोजित कार्यक्रममा उनले भने ‘तर आज त २०१८ बितिसक्यो, खोइ पानी जहाज चल्न सक्यो त ?’

नेता रिजालले सन २०१८ भित्रै चीनको ल्हासाबाट नेपालसम्म रेल गुड्ने प्रधानमन्त्रीले उद्घोष गरे पनि बर्तमान सबैसामु छर्लङ्ग रहेको बताए । ‘यतिसम्म गफ दिनुभन्दा पनि प्रधानमन्त्रीले आँखा चिम्लेर हिन्द महासागार र ल्हासा नेपालमै ल्याइदिन्छु भन्दा भइहाल्यो नि !’ रिजालले भने, ‘मानिसले आफ्नो बारेमा यति भ्रम राखेमा न त जनताको सेवा गर्न सक्छ, नत आफ्नै ।’

साँच्चै देखियो मेलमिलाप

सप्तरीमा पनि गुट चलाउने कांग्रेस नेताहरुको कमी छैन । तर सोमबार मनाइएको मेलमिलाप दिवसमा भने एकअर्काका साथ बस्न नरुचाउने कांग्रेस नेता एकै मञ्चमा, एकै ठाउँमा बसे ।

कुनै समय पूर्वकेन्द्रीय सदस्य रामकुमार चौधरी र जिल्ला सभापति दिनेश यादव एउटै मञ्चमा बस्नसमेत मान्दैनथे । जिल्ला सभापति यादव र जिल्ला सचिव रामकुमार यादवबीच पनि यस्तै अवस्था थियो । तर, मेलमिलाप दिवस मनाउन आयोजना गरिएको कार्यक्रममा जिल्ला सभापतिसहित चौधरी, जिल्ला सचिव रामकुमारसहित जिल्लाका प्रायः सबै नेता एउटै मञ्चमा देखापरे ।

जिल्लाका ६ वटै क्षेत्रका क्षेत्रिय सभापति, जिल्ला सभापतिका प्रत्यासीदेखि विजय गच्छदारसँग लोकतान्त्रिक फोरममा लागेका पूर्वमन्त्री हेमराज तातेड पनि एउटै मञ्चमा बसे ।

पूर्व गृहराज्य मन्त्री चौधरीले पार्टीका लागि योगदान दिनेको मूल्याङ्कन गर्दै अगाडि बढेमा पार्टी सुदृढ हुने बताए ।  प्रतिनिधिसभा सांसद तेजुलाल चौधरीले मेलमिलाप दिवसका दिन मिलेको देखाउने र अरु दिन गुट चलाउने हो भने पार्टी चल्न नसक्ने बताए ।तातेड्ले पार्टीलाई मजबुत बनाउनकै लागि आफूहरु पार्टीमा फर्केको बताए ।

Continue Reading…

प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी विस्तारमा उद्यमीद्वारा श्रीलंका राजदतलाई आग्रह

१६ पुस, काठमाडौं । नेपालस्थति श्रीलंका राजदूतवास र नेपाल श्रीलंका चेम्बर अफ कमर्श एण्ड इन्ड्रष्टिजको संयुक्त तत्वावधानमा नेपाल र श्रीलंकाबीचको आर्थिक सम्बन्ध विस्तारका बिषयमा छलफल केन्दि्रत गरिएको छ ।

नेपाल र श्रीलंकाबीच दौत्य सम्बन्ध कायम भएको ६१औं वर्ष गाठ कोअवसरमा नेपाली उद्यमी व्यवशायी र श्रीलंका राजदुतावासका बीच कसरी दुई देशिय सम्बन्धलाई आर्थिक हिसावले घनिभूत गर्न सकिन्छ र लगानीलाई दुवैतर्फ कसरी आकिर्षत गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा छलफल भएको छ ।

कुटनितिक सम्बन्धलाई अझ गाढा बनाउदै मुलुकको समृद्धि र विकासलाई आर्थिक क्रियाकलापको माध्यमबाट अझ नजिक बनाउनुपर्दछ भन्ने अभिप्रायले २००६ मा द्विराष्ट्रिय उद्योग वाणिज्य संघको रुपमा नेपाल श्रीलंका चेम्वर अफ कर्मश एण्ड इन्ड्रटिष्ज गठन भएको हो ।

संघ गठन पश्चात द्धिपक्षिय लगानी अभिवृद्धीका सन्र्दभमा दुवै देशका उद्यमी व्यवशायीहरु बीच संयुक्त लगानी परियोजनाहरुमा काम अधि बढाइएको नेपाल श्रीलंका उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष रमेश महर्जनले बताए ।

उनले नेपाल र श्रीलंकाबीच द्धिपक्षीय संयुक्तलगानीका प्रशस्त सम्भावनाहरु रहेको बताए । खासगरी चिया, जडिवुटी, पत्थर, सिफुड, शिक्षा, पर्यटन, जलविद्युत लगायत थुप्रै क्षेत्रहरु रहेका छन् ।

Continue Reading…

विवेकशील साझामा विग्रह ! पार्टी गलत बाटोमा छ : उज्वल थापा

१६ पुस, काठमाडौं । पार्टी एकता गरेको डेढवर्षमै विवेकशील साझा पार्टीमा आन्तरिक विग्रह देखा परेको छ । संयोजक उज्वल थापाले पार्टी गलत दिशामा रहेको निष्कर्षसहित समीक्षा प्रतिवेदन पेश गरेपछि आन्तरिक विवाद सतहमा आएको छ ।

नेताहरुका अनुसार पार्टीभित्र देखा परेको यो विग्रह ततकाल पार्टी नै फुट्ने स्तरको होइन । तर, थापाको प्रतिवेदनमा आम नेता कार्यकर्ताको भावना छ । र, रविन्द्र मिश्रको कार्यशैलीमाथि निर्मम आलोचना गरिएको छ ।

असन्तुष्ट रहेका थापा तत्कालीन विवेकशीलका अध्यक्ष हुन् भने अर्का संयोजक रविन्द्र मिश्र साझा पार्टीका पूर्वअध्यक्ष हुन् । स्थानीय चुनावमा सहकार्यसमेत गर्न नसकेका दुबै दलले प्रदेश र संघको चुनाव अगाडि एकता गरेर विवेकशील साझा पार्टी बनाउँदा थापा र मिश्र दुबै संयोजक बनेका हुन् ।

संसदीय चुनावमा पार्टीले अत्यधीक चर्चा पाए पनि अपेक्षित नतिजा ल्याउन सकेन । संघीय संसदमा कुनै सिट जित्न सकेन । काठमाडौंबाट चुनाव लडेका दुबै संयोजकहरु पराजित भए । प्रदेश ३ मा भने विवेकशील पार्टीले समानुपातिकतर्फ ३ सिट पायो ।

तर, चुनावी परिणामसँगै नेता कार्यकर्तामा निराशा बढेको छ भने एकपछि अर्को विवाद बाहिर आइरहेको छ ।

यहीबेला संयोजकमध्येका थापाले पार्टी गलत दिशामा रहेको निष्कर्षसहित समीक्षा प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेका छन् ।

के छ उज्वलको प्रतिवेदनमा ?

निर्वाचनपछिका एक वर्षको समीक्षा गर्दै संयोजक थापाले भनेका छन्, ‘म यो निष्कर्षमा पुगेको छु कि विवेकशील साझा पार्टी अहिले समग्र गलत बाटोतर्फ गइरहेको छ ।’

उनले कसैको नाम लिएर दोष दिएका छैनन् । तर, अर्का संयोजक रविन्द्र मिश्रले पार्टी सही दिशामा रहेको बताइरहेका बेला थापाले त्यसलाई खण्डन गरेका छन् ।

यो आफ्नै नेतृत्वमाथि निर्मम समीक्षा भएको र आफ्नो अंशको जिम्मेवारी लिने थापाले प्रतिवेदनमा बताएका छन् ।

१८ पृष्ठ लामो प्रतिवेदनमा संयोजक थापाले पार्टीका सात वटा समस्या औंल्याएका छन् ।

‘नेतृत्वको वक्तव्यमा हामी भन्दा म हावी देखेँ । कतिपय बेला आलोचना हुँदा बोली र व्यवहार दुबैमा चाहेभन्दा बढी रक्षात्मक भइहाल्ने बानी छ’ थापाले समीक्षा प्रतिवेदनमा भनेका छन् ।

होस र जोसलाई अँगाल्न नसकेको, परिपाटी बसाल्ने पार्टी बनाउन कम चासो देखिएको, दलले गति दिन नसकेको र ढंग पनि पर्याप्त नदेखिएको, चरम शक्ति केन्द्रीकरणले दललाई बन्धक बनाएको थापाको संश्लेषण छ ।

त्यसैगरी डरको राजनीति हावी भएको, सिरियल सर्किटमा चल्न रुचाउने प्रवृत्ति हावी भएको र उत्कष्ट नेतृत्वको सबल पक्षभन्दा कमजोरीमा केन्द्रित वातावरण बनेको थापाको निष्कर्ष छ ।

‘मोदीजी, नेपालमा स्वागत छ, तर नाकाबन्दी भुलेका छैनौं’ बाहेक पार्टीले सञ्चालन गरेका अभियानहरु अपुरो भएको भन्दै थापाले कतिपय विषयमा नेतृत्व नै चुकेको उल्लेख गरेका छन् ।

संगठन निर्माण निराशाजनक हुनुका साथै केन्द्रीय विभागमा डरको राजनीति हावी भएको बताउँदै थापाले भनेका छन्, ‘केही गर्न खोज्ने विभागहरुले पनि उच्च नेतृत्वबाट त्यो त हुँदै हुन्न भनिदिने हो कि भन्ने डर देखियो ।’

उर्जाशील सदस्यहरुलाई विभागमा राख्न खोज्दा शंकाले हेरेको र बाहिरबाट राम्रा आउँछन् भन्ने नाममा पार्टीमै भएका उत्कृष्टहरुलाई चासो नदिएको थापाको गुनासो छ ।

संयोजन समितिका सदस्यहरुले धेरै पद ओगटेको र बाँकी नेतृत्व तथा सदस्यहरुलाई जिम्मेवारी दिन संकोच मानेको थापाले प्रतिवेदनमा बताएका छन् ।

फरक विचार राख्ने नेतृत्व र व्यक्तिका चरित्र र नकारात्मक कार्यशैलीबारे बढी चर्चा हुन थालेको बताउँदै थापाले भनेका छन्, ‘पर्याप्त छलफलविना केही व्यक्तिको विचार पार्टीको विचारका रुपमा स्थापित गर्न खोजिएको अनुभूति भएको छ ।’

उर्जाशील सदस्यलाई अराजकका रुपमा हेर्न थालिएको र गुनासो पोख्दा ईख लिने प्रवृत्ति देखिएको भन्दै संयोजक थापाले बोली बढी काम कम हुन थालेको टिप्पणी गरेका छन् ।

यसको उदाहरणका रुपमा उनले महाधिवेशन अगाडि एक लाख सदस्य बनाउने भनिएकोमा १६ महिनामा ४ हजार मात्रै भएको उल्लेख गरेका छन् ।

‘नेतृत्वको वक्तव्यमा हामी भन्दा म हावी देखेँ । कतिपय बेला आलोचना हुँदा बोली र व्यवहार दुबैमा चाहेभन्दा बढी रक्षात्मक भइहाल्ने बानी छ’ थापाले समीक्षा प्रतिवेदनमा भनेका छन् ।

पारदर्शितामाथि प्रश्न

पार्टी पारदर्शिताको मान्यतादेखि नै डराएको र नेतृत्व डरले ग्रसित भएको थापाको निष्कर्ष छ । सम्पत्ति विवरण बुझाउन भएको कठिनाइ यसको प्रमाण भएको उनले बताएका छन् ।

लेखा परीक्षण भए–नभएको पार्टी सदस्यहरुलाई जानकारी नदिएको, दलका कार्यक्रम, भ्रमण खर्च सार्वजनिक नगरेको र पार्टीका निर्णयहरुमा पनि पारदर्शितामा ह्रास आएको थापाको समीक्षामा छ ।

विन्रमता, उत्कृष्टता, इमान्दारिता र पारदर्शितालगायत दलले बोकेका मूल्य मान्यताहरुमा नै खरोसँग उत्रन नसकेको थापाको निष्कर्ष छ ।

थापाले निश्कर्षमा भनेका छन्, ‘ठूलो बन्न खोज्दा खोक्रो होइन, नवीनता अँगाल्न नडराउने, चुस्त अनि बलियो, मूल्य मान्यतामा अडिग सुसंस्कृत संगठन बनाउनुपर्छ ।’

चार हजार एक सय सदस्यका हात–हातमा पुगेको समीक्षा प्रतिवेदनमा थापाले अर्का संयोजक मिश्रको नाम त कतै उल्लेख गरेका छैनन् । तर, उनको असन्तुष्टि रविन्द्र मिश्रप्रति नै लक्षित रहेको सहजै अनुमान गर्न सकिन्छ ।

थापाले ‘आफ्नो सांगठनिक जिम्मेवारी र काम कारवाहीलाई अधुरै छाडी मिडिया र अन्तरवार्तामै बढी केन्द्रित भएको’ भन्दै मिश्रप्रति अप्रत्यक्ष व्यंग्य गरेका छन् ।

हेर्नुहोस् प्रतिवेदनको पूर्णपाठ

Continue Reading…

नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंकको भिसा कार्ड लोयल्टी योजना

१६ पुस, काठमाडौं । नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक लिमिटेड तथा बैंकका भिसा कार्ड सञ्जालसँग आवद्ध रहेका १४ वटा बैंकहरु र भिसाको संयुक्त सहकार्यको रुपमा भिसा कार्ड लोयल्टी प्रोग्राम २०१९ सनडे फनडे र वाह् ओईनस्डे गरी दुुई भिन्न प्रकारको योजना सार्वजनिक गरेका छन् ।

सनडे-फनडे अन्तर्गत यी बैंकका भिसा डोमेस्टिक कार्ड वाहकहरुले हरेक आईतबार देशभरका पोसहरुमा सामान तथा सुविधा खरिद गर्दा भिसा डेविट, पि्रपेड वा क्रेडिट कार्डमार्फत भुक्तानी गरेर आˆनो खातामा १५ प्रतिशत वा अधिकतम् ५०० रुपैयाँसम्म नगद फिर्ता हुने योजना ल्याएका छन् ।

वाउ वेनस्डे योजनाअन्तर्गत यी बैंकका भिसा डोमेस्टिक कार्ड वाहकहरुले भाटभटेनी सुुपरमार्केटका देशभरीका कुुनै पनि शाखाबाट हरेक बुुधबार सामान खरीद गरेवापत अधिकतम रु ७५० सम्म गिफ्ट भौचर प्राप्त गर्न सकिनेछ ।

यो योजनाबाट सेन्चुरी बंैक, गरिमा विकास बैंक, ग्लोबल आइएमई बैंक, कैलाश विकास बैंक, कुमारी बैंक, महालक्ष्मी विकास बैंक, मेगा बैंक नेपाल , मुक्तिनाथ विकास बैंक, नेपाल बैंक, एनसिसि बैंक, नेपाल इन्भेष्टमेण्ट बैंक, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, सानिमा बैंक, सहयोगी विकास बैंक र युुनाईटेड फाईनान्सका भिसा डोमेस्टिक कार्ड प्रयोगकर्ताहरु लाभान्वित हुने छन् ।

यस किसिमको योजनाबाट नगदरहित कारोबारलाई प्रोत्साहन हुने र सुरक्षित डिजीटल कार्ड कारोवार तीर ग्राहकवर्गहरु आकषिर्त हुुनेमा बैंकहरु विश्वस्त छन् । यो योजना जनावरी देखि अपि्रल २०१९ सम्म लागू हुनेछ ।

Continue Reading…

का‌ंग्रेस पुरानै ढर्राबाट उभाे लाग्दैन् : जाेशी

दमौली । नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य एवं पूर्वमन्त्री नवीन्द्रराज जोशीले अब का‌ंग्रेस पार्टी पुरानै ढर्राबाट उभाे नलाग्ने बताएका छन्

त्रिचालिसौँ राष्ट्रिय एकता तथा मेलमिलाप दिवसमा साेमबार तनहुँमा आयोजित विचार गोष्ठीमा बाेल्दै उनले पार्टीमा सभापति शेरबहादुर देउवाविरुद्ध आफूहरुले मोर्चाबन्दी नगरेको दावी गरे ।

कांग्रेस नेतामुखी बन्दै गएकाे धन्दै पार्टीलाई विधि र विधानानुसार सञ्चालन गर्नुपर्ने नेता जाेशीकाे धारणा थियाे ।

Continue Reading…

अष्ट्रेलियामा ‘फायर वोर्क्स’ हेर्न हजारौं नेपाली सहभागी

सिड्नी / नयाँ वर्षको पूर्व सन्ध्यामा सिड्नीमा आयोजना हुने फायर वोर्क्स हेर्न हजारौ नेपालीहरु विभिन्न ठाउँमा जम्मा भएका छन् ।

मुख्य फायर वोर्क्स हुने हार्बर ब्रिज वरपरका ओपेरा हाउस , सर्कुलर कि , पिरमेंट बे, मिल्सन पोइन्ट , नर्थ सिड्नीका बिभिन्न लुक आउटहरुमा नेपालीहरुको बाक्लो जमघट छ ।

सपरिवार मिल्सन पोइन्टमा दिउसो देखि फायर वोर्क्सको प्रतिक्षा गरिरहेका हेटौंडाका कृष्णप्रसाद लम्साल अपरान्ह परेको बर्षाले चिन्तित थिए । उनले भने – तर साझ पर्दै गएपछि वर्षा हरायो  । हामी अब फायर वोर्क्सको प्रतिक्षामा छाैं ।

उनले आफू विभिन्न मध्ये तथा पश्चिम एसियाली देश घुमे पनि यस्तो फार्यर वोर्क्स हेर्न नपाएको बताए । दिउँसो देखि फायर वोर्क्स देखिने सिड्नीका मुख्य स्थानहरुमा सपरिवार पुगेका नेपालीहरु समय व्यतित गर्न समूह समूहमा रमाइलोको लागि तास खेलिरहेका थिए ।

राजधानी क्यानबेराबाट सिड्नी आएका पत्रकार प्रदीप तिमिल्सिना सपरिवार फार वोर्क्स हेर्न प्रतिक्षामा थिए । पहिलो आतिस बाजी रातको ९ बजे हुने गर्छ र दोश्रो मध्यरात ठीक १२ बजे । 

 

Continue Reading…

वीपीले भारतको प्रस्ताव मान्नुभन्दा राजाको पाउ ढोग्छु भन्नुभयोः केबी गुरूङ

१६ पुस, काठमाडौं । पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्ध भारतमा बसेर सशस्त्र आन्दोलन गरिरहेका वीपी कोइराला राष्ट्रियतामा आँच आउन लागेको भन्दै १६ पुस २०३३ मा मेलमिलापको नीति लिएर नेपाल फर्किएका थिए । राष्ट्रिय एकताका लागि ज्यान हत्केलामा राखेर स्वदेश फर्केको भन्दै कांग्रेसले हरेक वर्ष १६ पुसमा राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवस मनाउने गरेको छ ।

वीपी नेपाल फर्कनुभन्दा तीन हप्ता पहिला कुलबहादुर (केबी) गुरुङ, वासु कोइराला र धर्म गौतमले नेपाल फर्केर गिरफ्तारी दिइसकेका थिए । २५ कात्तिक २०३३ मा काठमाडौं फर्केका केबी गुरुङसँग हामीले मेलमिलाप दिवसको पृष्ठभूमि, त्यसको महत्व र सन्दर्भिकता जस्ता विषयमा कुराकानी गरेका छौं ।

पूर्वी नेपालको इलामबाट चारतारे झण्डा बोकेर सशस्त्र क्रान्ति गर्न भारतसम्म पुगेका गुरुङ भन्छन्, ‘वीपी राष्ट्रियताका लागि मर्न तयार भएरै मेलमिलापको नीति लिएर फर्कनुभएको हो । तर, राजाले तत्कालै मार्छ कि मार्दैन भन्ने जान्न खोज्नुभएको थियो ।’

सुनौं कांग्रेस नेता गुरुङका कुरा, उनकै शब्दमा–

पहिला नक्कली, पछि सक्कली कांग्रेस

म विसं १९९१ सालमा जन्मिएँ । जन्मस्थान इलाम हो । पूर्वी नेपालको इलाम दार्जीलिङसँग जोडिएको हुनाले भारतमा कांग्रेसले यो गर्‍यो , त्यो गर्‍यो  भन्ने सुनिन्थ्यो । नेपाली मुलका भारतीयहरू नै त्यहाँ कांग्रेस बनेका थिए ।

वीपी मेलमिलापको नीति लिएर किन फर्कनुभयो भने विषयमा धेरैको जिज्ञासा छ । यसको उत्तर आइसकेको पनि छैन र आउन गाह्रो पनि छ

विद्यालय पढ्ने बेलामा दशैैंमा खेलकुद देखाउनुपर्ने हुन्थ्यो । त्यसका लागि कालो हाफपेन्ट र सेतो कमिज लगाउँथ्यौं । पछि विद्यालय जाँदा पनि त्यही ड्रेसमा जान्थ्यौं । त्यति कारणले अरुले विद्यार्थीलाई कांग्रेस भन्थे । दार्जीलिङको प्रभावमा परेका मान्छेले स्कूल पढ्ने केटाकेटी सबैलाई कांग्रेस भन्थे । तर, हामी कोही पनि कांग्रेस थिएनौं ।

२००७ सालपछि भने हामी सबै साँच्चै कांग्रेस बन्यौं । काठमाडौंमा गोरखा दलका केही मान्छे बाहेक सबै कांग्रेस थिए । जता हेर्‍यो  उतै कांग्रेस । विद्यार्थी जीवनमा कांग्रेस हुँ भन्दा पनि ठूलो कुरा हुन्थ्यो । गर्व गर्ने विषय हुन्थ्यो ।

त्योबेला इलाममा महावीर समशेर वडाहाकिम थिए । उनको बसाई कोलकातामा थियो । उनी पनि कांग्रेस भएको हुनाले त्यसक्षेत्रका मान्छेहरू छिटै कांग्रेस भए ।

२००७ पछिको राजनीतिक घट्नाक्रम हेर्दा आन्दोलनका आन्दोलन भएको देख्नुहुन्छ । आन्दोलनको नेतृत्व विद्यार्थीले गर्नुपथ्र्यो । मैले कलेज दार्जीलिङमा पढेका हुँ । तर, आन्दोलनमा हिड्दा पढाइ बिग्रियो । कलेज छोडेर इलाममा संघर्ष गर्न आउँथे ।

वीपी कोइराला २००८ सालमा गृहमन्त्री भएर इलाम पुगेका थिए । हामीले ठूलो र्‍याली गर्‍यौं । वीपीसँग मेरो पहिलो भेट भएको त्यही हो ।

त्यसपछि त काठमाडौंमा पटक–पटक भेटघाट भयो । २०१५ सालको चुनावमा गृहमन्त्री भएर इलाम जाँदा हामीले यहाँलाई माइखोलासम्म स्कर्टिङ गरेका थियौं । चुनावपछि भेटौंला सान्दाइ भनेर छुट्टियौं ।

२०१७ सालको ‘कु’ पछि वीपी कोइराला आठ वर्ष जेलमा थुनिनु भयो । त्यतिबेला वीपी, गणेशमान सिंह, सुवर्ण शमशेर जबरालाई राजाले त्यस्तो ढंगले पेल्छ भन्ने खालको अनुमान थिएन ।

जेलबाट रिहा भएपछि वीपी कोइराला निर्वासनमा जानुभयो । उहाँले निर्वासनबाटै सशस्त्र क्रान्ति घोषणा गर्नु भयो । उहाँको आव्हान अनुसार हामी भारत गयौं ।

भारतमा बस्दा धेरै कठिन अवस्था थियो । नेपाल–भारत सीमानाको चार माइल टाढा बस्नुपथ्र्यो । नभए पक्राउ गथ्र्यो । त्यहाँ पनि शहरमा नबसेर गाउँमा बस्नुपथ्र्यो ।

कतिपटक भोकै बसेका छौं । खानेकुरा थोरै हुँदा क्यान्सरको बिरामी र सुत्केरीलाई खुवाएर भोकै पनि सुत्यौं ।

वीपी यसकारण स्वदेश फर्किए

वीपी मेलमिलापको नीति लिएर किन फर्कनुभयो भने विषयमा धेरैको जिज्ञासा छ । यसको उत्तर आइसकेको पनि छैन र आउन गाह्रो पनि छ । १६ पुस २०३३ सालमा नेपाल फर्कनुपर्छ भन्ने सोच नआउँदै वीपीले हामीलाई के भन्ने गर्नुहुन्थ्यो–जिन्दगीमा साह्रै अप्ठ्यारो अवस्था पनि मैले झेलेको छु । जेल जानुपर्दा जेल पनि गएको छु ।

जेलमा बस्दा अब मार्दैछ भन्ने हल्ला पनि चलाइन्थ्यो । मर्नुपर्छ भन्ने पनि लाग्यो । मर्न परे पनि मर्छु जस्तो लाग्थ्यो । तर, मलाई यो जतिको कठिन कहिल्यै भएको थिएन । अहिले जत्तिको वेदना कहिले पनि सहेको छैन भन्नुहुन्थ्यो । त्यो के हो ? त्यतिबेला हामीले सोध्न पनि सकेनौं, उहाँले भन्नुपनि भएन ।

पछि थाहा भयो, भारतले त्यतिबेला उहाँलाई एउटा प्रस्ताव राखेको रहेछ– यहाँ बस वा नेपाल जाउ, तिमी जिन्दगीभरि प्रधानमन्त्री बन्छौं । तर, सेना र परराष्ट्र हामीलाई देउ भन्ने प्रस्ताव आएपछि उहाँमा त्यस्तो छटपटी, बेचैनी भएको रहेछ ।

बिराटनगरका एकजना साथी वीपीलाई भेट्न गएका रहेछन् । वीपी एकजना मान्छेसँग कुरा गर्दै रहेछन् । ती साथीलाई वीपीले तिमी बस, तिमी बस भन्नु भएछ । मेरो भाइ बिरामी छ सान्दाजु, भन्दा पनि वीपीले तिमी एकछिन बस भनेर कुरा सुनाउनुभएछ । त्यसैक्रममा त्यो मान्छेलाई वीपीले भन्नुभएछ– म राजाको खुट्टा ढोग्न जाँदैछु, तर यहाँ बस्दिनँ ।

वीपीविरुद्ध नेपालमा सात÷आठवटा मुद्दा थिए, देशद्रोहका । यहाँ फर्किंदा मारिने सम्भावना धेरै थियो । त्यत्रो जोखिम हुँदाहुँदै मारे भने नेपालमै मर्छु भनेर फर्किए ।

वीपीले किन ज्यान हत्केलामा राखेर आए भन्ने राजाले पनि थाहा पाए । र, औषधी गर्न पठाए । त्यतिबेला वीपीले मेरो जीवनभन्दा देशको जीवन धेरै महत्वपूर्ण छ । म क्यान्सरले जति बिरामी छु, त्योभन्दा यो देश अझै बिरामी छ भन्नुभएको थियो ।

जब सार्वभौमिकता खतरा देख्नुभयो

वीपीलाई भारतमा बसेर आन्दोलन गर्न मात्रै असहज भएको होइन । उनले त्यहाँ बसेर आन्दोलन गर्दा सार्वभौमसत्ता रहन्छ कि रहँदैन भन्ने परेपछि मेलमिलापको नीति लिएर नेपाल फर्केका हुन् । मेरो आन्दोलनका कारण सार्वभौमसत्ता नै संकट पर्नसक्छ भने देशलाई किन जोखिममा राख्ने भनेर उनी आफंै ज्यानको बाजी लगाएर नेपाल फर्केका हुन् । मार्छौ भने मार, तर परिस्थिति यस्तो छ है भन्न आएका हुन् ।

१६ पुसमा वीपी, गणेशमान, शैलेजा आचार्य, खुमबहादुर खड्का, रामबाबु लगायत आउनु भएको हो । वासु कोइराला, धर्म गौतम र म भने २५ कार्तिक ०३३ मै नेपाल आयौं ।

वीपीले तत्कालै जाने वित्तिकै मार्छ कि मार्दैन भन्ने जान्न खोज्नुभएको थियो । हामीलाई मार्न खोजेको पनि हो । विमानस्थलबाटै हामीलाई पक्राउ गरेर हनुमानढोका लगियो । २५ दिनसम्म यहाँ राखेर मलाई झापा लगियो । मेरो केही मुद्दा थिएन । तर, झापामै नक्कली मुद्दा बनाए ।

त्यतिबेलाको अवस्था कस्तो थियो भने राजालाई थाहा नदिएरै मार्ने पनि गर्थे । जस्तो– यज्ञबहादुर थापालगायतलाई मारिसकेपछि मात्रै राजालाई थाहा दिइएको थियो । राजालाई पनि गुमराहमा राखेर मार्थे । जबकि राजाको निर्देशनमा मात्रै मार्नुपथ्र्यो ।

मान्छेले शंका गरेजस्तो वीपी राजासँग सल्लाह गरेर आएका भने थिएनन् । त्यो सरासर गलत हो । हामी राष्ट्रवादी हौं । राजा पनि राष्ट्रवादी हो भन्ने वीपीको बुझाइ थियो । फरक के थियो भने राष्ट्र सकिँदा राजालाई जाने ठाउँ कहीँ पनि थिएन ।

वीपी भन्नुुहुन्थ्यो, सरकार, यो देश चीन भयो भने पनि मेरो विराटनगरमा सानो झुपडी छ । भारत भयो भने पनि बिराटनगरको त्यही झुपडीमा बस्छु । म बस्न पाउँछु । तर, चीन वा भारत भयो भने सरकार कहाँ जाने ? यो सन्दर्भमा हो उहाँले राजासँग मेरो घाँटी जोडिएको छ भन्नुभएको ।

तर, राजा राष्ट्रवादी भएर मात्रै पुग्दैन, प्रजातन्त्रवादी पनि हुनुपर्छ । प्रजातन्त्रवादी र राष्ट्रवादी भयौं भने मात्रै राजालाई राजा मान्छौं भन्नुहुन्थ्यो ।

राजाले वीपीलाई बचाए

यो देशको सार्वभौमसत्ता रहन्छ कि रहँदैन भन्ने विषयलाई लिएर वीपी ज्यानको बाजी लगाएर आएका थिए । वीपीको कुरामा राजा ‘कन्भिन्स’ पनि भएका हुन् ।

वीपीलाई औषधी गर्न जान दिनुहुँदैन भन्नेहरू कन्भिन्स भएनन् । त्यस्तो भन्नेमा त तुलसी गिरी पनि थिए । सूर्यबहादुर थापाले वीपीलाई मार्नुपर्छ भनेर प्रत्येक गाउँ पञ्चायतबाट प्रस्ताव पारित गराएका थिए । राजा एक्लैको प्रयासमा मात्र वीपीलाई नमारेको हो । पछि एकजना न्यायाधीशले वीपीका सातैवटा मुद्दामा निर्दोष सावित गरिदिएको छ ।

पछि ०३६ सालको जनमत संग्रहलाई मान्दिनँ भनेर गणेशमानजीले आन्दोलन गर्छु भन्नुभयो । कृष्णप्रसाद भट्टराईले सत्याग्रह गर्छु भन्नुभयो । गिरिजाबाबुले बन्दुकै बोक्छु भन्नुभयो । तर, विपीले धेरै कुरा भनेर सम्झाउनुभयो । सबै कुरा म अहिले भन्न चाहन्न ।

जनमत संग्रहको परिणामलाई वीपीले व्याख्यै गर्न नसकिने नतिजा भन्नुभएको छ । तर, कम्तिमा हामीजस्ता प्रजातन्त्रवादीले जनमत भएकाले अस्वीकार गर्छु भन्न मिल्दैन भन्नुभयो । नहुनु पर्ने थियो, भइहाल्यो । तर यो गलत हो भनेर जनतालाई भन्न समय लाग्छ भन्नुहुन्थ्यो ।

हुन पनि जनमत संग्रहको नतिजा स्वीकार्ने निर्णय सही ठहरियो । जनमत संग्रहले नेपाली कांग्रेसलाई धेरै फाइदा भयो । जनमत संग्रहका बेलामा नेपाली कांगेसको झण्डा देखे जनताले । जो १७ वर्षयता जन्मिएको थियो, उसले कांग्रेसको झण्डा देख्यो । सबैको घर–घरमा, बजार–बजारमा कांग्रेसको झण्डा थियो । कांग्रेसको अफिसमा झण्डा र साइनबोर्ड थियो ।

जनमत संग्रहपछि बोर्ड झिकियो, झण्डा झिकियो तर अफिस झिकिएन । झण्डा छैन, बोर्ड छैन, अफिस त छँदैछ । कांग्रेसको नाम मेटिएन, अफिस पनि मेटिएन । त्यहीँ भेला हुन्थे कांग्रेसहरु । त्यही तयारीबाट ०४६ सालको जनआन्दोलन सुरु गरिएको हो ।

आजको कांग्रेसले नबुझेको मेलमिलाप

झट्ट हेर्दा मेलमिलाप दिवसबाट सिक्नुपर्ने कुरा केही पनि छैन । तर, यसबाट सिक्नुपर्ने कुरा धेरै छ । सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा, निस्वार्थ भावले पार्टी सञ्चालन गर्नुपर्छ । विना स्वार्थ संगठन निर्माणमा लाग्नु पर्छ ।

कांग्रेसको हालै सम्पन्न महासमिति बैठकमा देख्नुभयो नि । दुईजना (शेरबहादुर देउवा र रामचन्द्र पौडेल) ले अंकमाल गरे, हात मिलाए । तर रामचन्द्रजीले किसुनजी र गिरिजाप्रसादले पनि यस्तै गरेको हो भन्नुभयो । त्यो पनि मिलेको हो ? छुद्रवचन भएन र ? योखालको नियत, योखालको प्रवृत्ति राखेर बस्ने नेताहरुबाट केही पाउन सक्छु भन्ने आशा गर्छौं ?

कृष्ण सिटौलाले पनि मेरो बेग्लै छ भने । कांग्रेसको नीति निर्धारण गर्ने ठाउँ महासमितिको निर्णय मान्दिनँ भन्ने मान्छेलाई तुरुन्त निकाल्नुपर्छ । म मान्दिनँ भन्ने मान्छे पार्टीमा रहन्छ ? उनीहरुले यो नियत बदल्नुपर्छ, होइन भने छोड्नुपर्छ । होइन भने तपाईंहामी जस्ता मान्छेले निकाल्नुपर्छ ।

महासमिति बैठकमा अंकमाल गरेर पछि फेरि त्यसो भन्ने ? कहाँ देख्नुभयो नैतिकता ? नैतिकता नभएको नेताबाट के आशा गर्ने ? उनीहरुले त उसले मान्नुपरेका, मानेका मान्छेले जे भनेको छ, त्यही कुरा मात्र हो भन्छ ।

सैद्धान्तिक कुराहरु नेतृत्वमा के छ, के छैन भन्ने व्याख्या गर्न सकिँदैन । महासमितिमा एक थोक भन्छ, बाहिर निस्केपछि यो हैन भन्छ । नेतासँग नैतिकता सिद्धान्त छ र ? सिद्धान्त र नैतिकता नभएको मान्छेबाट पार्टी कहिलेसम्म चल्न सक्छ ?

तस्वीरः विकास श्रेष्ठ/अनलाइनखबर

Continue Reading…

चाबहिलमा खुल्यो क्वालिटी सुट हाउस

१६ पुस, काठमाडौं । काठमाडौंको चाबहिलमा क्वालिटि सुट हाउस सञ्चालनमा आएको छ । सर्टिङ सुटिङ सम्बन्धी सम्पूर्ण सेवा दिने गरी सुट हाउस सञ्चालनमा ल्याइएको हो ।

चाबहिलस्थित कृषि विकास बैंकको शाखा नजिकै रहेको सुट हाउसको सोमवार पूर्वमन्त्रीद्वय आनन्दप्रसाद पोखरेल तथा जितु गौतम र सिलाई व्यवसायी संघका अध्यक्ष रामकृष्ण श्रेष्ठले संयुक्तरुपमा उद्घाटन गरे । सुट हाउसमा महिला तथा पुरुषका लागि सर्टिङ सुटिङको सम्पूर्ण सेवा दिने प्रोपाईटर किशोर नेपालीले बताए ।

सुट हाउसमा इटालियन, पिटर इङ्ल्याण्ड, बिमल, मोन्टेकार्लो, मयुर, शियाराम, रेमण्डलगायत विभिन्न कपडा उपलब्ध छन् । सुट हाउसले विदेशी तथा स्वदेशी ब्राण्डका कपडाको रेडिमेट तथा अर्डरअनुसार पोशाकहरु उपलब्ध गराउने छ ।

‘सुट हाउसले ब्राण्डेड कपडाका आकर्षक पोशाक ज्ञारेन्टीका साथ उपलब्ध गराउने छ’ उनले भने, ‘यहा सिलाएको तथा यहाँबाट लगेको रेडिमेड सुटमा भुवा आएमा, कलर गएमा वा कुनै कैफियत देखिएमा फिर्ता गरिदिन्छौं ।’ ग्राहकले चाहेमा ८ घण्टामै सुत तयार गरेर दिन सकिने प्रोपाईटर नेपालीले बताए ।

यसअघि दोलखाको चरिकोटमा इश्वर टेलर्स सञ्चालन गर्दै आएका नेपालीले ७५ लाख रुपैयाँ लगानी गरेर सुट हाउस सञ्चालनमा ल्याएका हुन् । सुट हाउसमा ८ हजार रुपैयाँदेखि ३० हजार रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यका सुट उपलब्ध रहेका छन् ।

हाल सञ्चालनमा आएको अवसरमा सवैखाले सर्टिङ सुटिङ सेवामा १५ प्रतिशत छुटको व्यवस्था गरिएको उनले बताए ।

Continue Reading…

त्रिविका सर्वोत्कृष्ट विद्यार्थी सरकारीभन्दा निजी क्षेत्रप्रति आकर्षित

१६ पुस, काठमाडौं । त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट सर्वोत्कृष्ट अङ्क ल्याउने विद्यार्थीले सरकारी सेवाभन्दा निजी क्षेत्रप्रति आकर्षण देखाएका छन् ।

त्रिविको ४४ औँ दीक्षान्त समारोहमा सर्वोत्कृष्ट अङ्क ल्याएर विभिन्न पदक र पुरस्कार पाएकाले निजी क्षेत्रप्रति आकर्षण देखाएका हुन् । उनीहरुले सरकारी सेवा सीमित हुने भन्दै निजी क्षेत्रमा नै आफ्नो भविष्य देखेका छन् ।

समारोहमा ‘लोकराज ज्ञवाली स्वर्ण पदक’ प्राप्त गरेका प्रभा त्रिपाठीले सरकारी सेवाभन्दा निजी क्षेत्रमा सेवा गर्ने बताइन् । नेपाल ल क्याम्पस काठमाडौँबाट कानूनमा स्नातक तह (बीएएलएलबी) मा सर्वोत्कृष्ट अङ्क ल्याएकी त्रिपाठीले सरकारी सेवामा कामप्रति उत्प्ररेणा नजगाउने भएकाले निजी क्षेत्र आफ्नो रोजाई भएको बताइन् ।

उनले अहिले आफै साथीहरुसँग मिलेर ‘चिन्तन ल एसोसिएट फर्म’ सञ्चालन गरेर वकालत गरिरहेकी छन् । ‘सरकारी जागिरमा सेवा गर्ने भावनामात्र हुन्छ, अहिले म सरकारी जागिरमा गएँ भने मैले रचनात्मक कार्य गर्न सक्दिन’ उनले भनिन्, ‘त्यसैले अहिलेको उमेर केही नयाँ गर्ने समय भएकाले आफ्नै फर्म सञ्चालन गरेको हुँ ।’ त्रिपाठीले बीएएलएलबीमा ७५ दशमलव ८३ प्रतिशत अङ्क ल्याएकी छन् ।

समारोहमा ‘इन्द्रभक्त श्रेष्ठ स्वर्ण पदक’ पाएका स्कुल अफ म्यानेजमेण्ट कीर्तिपुरकी अल्काश्री श्रेष्ठले पनि निजी क्षेत्र नै आफ्नो पहिलो प्राथमिकता भएको बताइन् । अहिले नबिल बैंकमा कार्यरत रहेका श्रेष्ठले सरकारी सेवामा भन्दा निजी क्षेत्रमा अवसर बढी हुने गरेकाले आफ्नो रोजाई निजी क्षेत्र भएको धारणा व्यक्त गरे ।

‘म आफै पनि धेरै काम गर्न सक्छु, निजी क्षेत्रमा जति पनि काम गर्न सकिन्छ, तर सरकारी सेवामा निश्चित काम तोकिएको हुन्छ’’, उनले भने, ‘त्यसैले सीमित कामभन्दा धेरै काम गर्नका लागि निजी क्षेत्र रोजेको हुँ ।’ श्रेष्ठले व्यवस्थापन सङ्कायमा स्नातकोत्तर (एमबीए) मा ३ दशमलव ९४ सीजीपीए अङ्क ल्याएका छन् ।

यसैगरी ‘भ्वाइथ सत्य माँ स्मृति स्वर्ण पुरस्कार’ प्राप्त गरेका शङ्करदेव क्याम्पसका राजेश पनेरुले पनि सरकारी स्थायी जागिरभन्दा निजी क्षेत्रको जागिर मनपर्ने बताए । निजी क्षेत्रमा आफ्नो ज्ञानको अनुभवअनुसार काम गर्न पाइने भएकाले आफूले निजी क्षेत्र रोजेको उनको भनाइ छ । अहिले उनी उद्यमीसँग मिलेर विभिन्न अनुसन्धानात्मक कार्य गरिरहेका छन् । पनेरुले व्यवस्थापन सङ्काय, व्यापार प्रशासन (बीबीए) स्नातक तहमा ३ दशमलव ९५ सीजीपीए अङ्क ल्याएका छन् ।

यस्तै समारोहमा ‘ललित चन्द पदक’ र ‘वडाकाजी मरिचमान सिंह पदक’ पाएका निर्देश सिलवाल पनि सरकारी सेवाभन्दा समाज परिवर्तन पेशा रोजेको बताउँछन् ।

साझा विवेकशील नेपाल पार्टीका विदेश विभाग सदस्यसमेत रहेका उनले सानैदेखि नै सरकारी सेवाप्रति रुचि नभएकाले समाज परिवर्तनका लागि राजनीतिक गर्न थालेको बताए । सिलवालले त्रिवि केन्द्रीय क्याम्पसबाट स्नातकोत्तर तहमा राजनीतिक शास्त्रमा ३ दशमलव ८६ सीजीपीए अङ्क ल्याएका छन् ।

‘नेपाल बैंक लिमिटेड सरदार गुञ्जमान सिं स्वर्ण’ र ‘रामकृष्ण न्हुच्छे प्रधान पुरस्कार’ पाएका दुर्गा अग्रवालले सरकारी सेवामा रुचि भएको बताए । सरकारी सेवामा पछिका लागि राम्रो भएकाले रुचि भएको धारणा व्यक्त गरे । दमक बहुमुखी क्याम्पस, झापाबाट स्नातकोत्तर तहमा एमबीएसमा ७५ प्रतिशत अङ्क ल्याएका उनले बैंकिङ क्षेत्र रोजाई भएको बताए ।

समारोहमा विभिन्न सङ्कायमा सर्वोत्कृष्ट अङ्क ल्याउने विद्यार्थीलाई ‘त्रिवि प्राध्यापक सङ्घ शहीद उपप्राध्यापक हरिराज अधिकारी स्वर्ण पदक’, ‘इन्द्रभक्त श्रेष्ठ स्वर्ण पदक’, ‘चान्सलर पदक’, ‘त्रिवि प्राध्यापक सङ्घ स्वर्ण पदक’लगायत ३१ वटा पदक तथा पुरस्कार वितरण गरिएको थियो ।

समारोहमा विभिन्न सङ्कायमा विद्यावारीधि गर्ने ६७ जनालाई विद्यावारीधिको उपाधि प्रदान गरिएको थियो ।

Continue Reading…

निर्माण व्यवसायीको रकम चाँडै भुक्तानी हुन्छः अर्थमन्त्री खतिवडा

१६ पुस, काठमाडाैं । अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले निर्माण व्यवसायीको रकम चाँडै भुक्तानी दिइने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् ।

मन्त्रालयमा सोमबार नेपाल निर्माण व्यवसायी महासङ्घको प्रतिनिधिमण्डलसँग भएको भेटमा उनले व्यवसायीलाई भुक्तान गर्नुपर्ने रकमको यकिन विवरण प्राप्त नभएकाले समस्या आएको बताए ।

‘अब केही दिनमा सबै विवरण प्राप्त भए लगत्तै व्यवसायीको रकम भुक्तानी हुन्छ, काम गरेको भुक्तानी दिन बजेटको अभाव छैन’, उनले भने ।

महासङ्घ अध्यक्ष रवी सिंह नेतृत्वको प्रतिनिधिमण्डलले भुक्तानी तथा करमा ब्याज र हर्जाना छुटका विषयमा अर्थमन्त्री डा खतिवडाको ध्यानाकर्षण गर्दै समस्या समाधानका लागि आग्रह गरेको थियो ।

सरकारी निकायबीच समन्वय नहुँदा निर्माण व्यवसायीको काममा पाइलै पिच्छे समस्या आएकोतर्फ पनि महासङ्घका प्रतिनिधिमण्डलले अर्थमन्त्री खतिवडाको ध्यानाकर्षण गराए ।

प्रतिनिधिमण्डलले संघीय, प्रदेश र स्थानीय सरकारले सञ्चालन गरेका विभिन्न सडक, भवन, पुल लगायतका परियोजनाहरु हस्तान्तरण गरेको जानकारी गराएको छ ।

परियोजनाहरुको निर्माणाधीन अवस्थामा हस्तान्तरण गर्दा निर्माण व्यवसायीलाई निर्माण कार्य सञ्चालन गर्ने र निर्माण कार्य सम्पन्न भई बिल समेत पेश गरेका आयोजनाहरुको भुक्तानी नहुने वातावरण सृजना भएकातर्फ महासंघका अध्यक्ष सिंहले मन्त्री खतिवडाको ध्यानाकर्षण गराए ।

ती निर्माण कार्यको भुक्तानी हुन धेरै रकम बाँकी रहेकाले परियोजनाहरु सम्पन्न नहुन्जेल र भुक्तानी नभएसम्म केन्द्रीय स्तरबाट नै भुक्तानी हुने गरी व्यवस्थापनका लागि अध्यक्ष सिंहले आग्रह गरे ।

Continue Reading…

कागजपत्र माग्दा प्रहरीलाई १५ सय दिने दुई जना पक्राउ

१६ पुस, काठमाडौं । राजधानी प्रवेश गर्ने नाका नागढुंगाको चेक प्वाइन्टमा प्रहरीलाई घुस दिन खोज्दा दुई जना पक्राउ परेका छन् ।

पक्राउ पर्नेमा लु १ ख ९४६९ नम्बरको बसका सहचालक रामबहादुर सुवेदी र यात्रु अर्घाखाँचीका जगतबहादुर क्षेत्री छन् ।

महानगरीय प्रहरी वृत्त, थानकोटका प्रमुख डीएसपी कुमारविक्रम थापाका अनुसार बुटवलबाट काठमाडौं आउँदै गरेको बसमा ल्याइएको सामानको कागज पत्र माग्दा उनीहरुले १५ सय रुपैयाँ घुस दिन खोजेका थिए ।

तर, डियूटीमा खटिएका प्रहरी नायब निरीक्षक विश्वनाथ त्रिपाठीले त्यो रकम लिएनन्, र उनीहरुलाई पक्राउ गरेर वृत्तको हिरासतसम्म पुर्‍याए ।

उनीहरुमाथि थप अनुसन्धान गरेर मुद्दा चलाइने डीएसपी थापाले जनाएका छन् ।

Continue Reading…

सँगै रक्सी खाएर कुरा नमिलेपछि हत्या, तीनजना पक्राउ

१६ पुस, पोखरा । पर्वतका ७३ वर्षीय दिलबहादुर सार्की खुम्ब्रुखु भन्ने गाउँमा पुगे । पर्वत मोदी-२ देउपुरका दिलबहादुर झोक्राएर बसेको देखेपछि खुम्ब्रुखु निमबहादुर सार्कीले उनलाई देखे । चिनजान गरे । दिलबहादुरले ३ दिन खाना नखाएको बताएपछि निमबहादुरले खाना मात्रै होइन रक्सी नै खुवाउँछु भनेर लगे ।

बाटामा निमबहादुरका भाइ लालसिंह थपिए । निमबहादुरको घर नजिकै उनीहरुले रक्सी पिउँदै थिए । एकछिनमा निमबहादुरका छोरा बुद्धिमान आइपुगे र सँगै खान थाले । रक्सी खाँदै गएपछि उनीहरुले कुखुरा काटेर खाने भन्दै खोज्ने तरखरमा थिए । यत्तिकै दिलबहादुरले मुख छाडेको भनेर उनीहरुबीच बिवाद भयो ।

अर्को पटक पनि नराम्रो शब्द प्रयोग गरेर बोलेको भन्दै विवाद हुन थालेपछि निमबहादुरका छोरा बुद्धिबहादुरले दिलबहादुरलाई हिर्काए । त्यसपछि बुद्धिका काका लालसिंहले कुटे र अन्तिममा निमबहादुर पनि मिलेर कुटपिट गरेपछि दिलबहादुरको ज्यानै गयो ।

सँगै रक्सी खाएर भएको सामान्य विवादले दिलबहादुरको ज्यान लियो । दिलबहादुर मृत्युपछि उनीहरुले नजिकैको मोदी खोलाको पुलबाट शव फालिदिए । घटना ९ गतेको हो । त्यसको भोलिपल्ट मोदी खोलामा स्थानीयले शव देखेपछि प्रहरीलाई खबर गरेका थिए ।

प्रहरी शव निकालेर अनुसन्धान थाल्यो । आफूमाथि शंका नहोस् भनेर शव निकाल्नेदेखि अनुसन्धानमा सघाउनेसम्म उनै बुद्धिमान थिए । पछि प्रहरीले बुद्धिमानमाथि नै शंका गर्‍यो र अनुसन्धान बढायो । अनुसन्धानबाट बुद्धिमान लगायत ३ जनाले उनको हत्या गरेको प्रहरीले निश्कर्ष निकाल्यो । तीनै जनालाई आइतबार पक्राउ गर्‍यो ।

दिलबहादुरको हत्या आरोपमा पक्राउ परेका बुद्धिमान, उनका बुबा निमबहादुर र काका लालसिंहलाई आइतबार प्रहरीले सार्वजनिक गरेको छ । प्रहरीका अनुसार दिलबहादुर सुस्त मनस्थितिका थिए ।

सुस्त मनस्थितिका दिलबहादुर घुम्दैफिर्दै खुम्ब्रुखु गाउँ पुगेका थिए ।  पक्राउ परेकाहरूले दिलबहादुरको हत्या गरी कसैले थाहा नपाओस् भनेर पुलबाट फालेको बयान दिएका छन् ।

‘सँगै रक्सी खाएर भएको सामान्य विवादपछि दिलबहादुरमाथि कुटपिट हुँदा मृत्यु भएको अनुसन्धानबाट खुलेको छ,’ कास्की प्रहरी प्रमुख एसपी ओमबहादुर रानाले पुष्टि गरे । पुलमा रगत देखिएपछि प्रहरीले  दिलबहादुरको हत्याको आशंका गरेको थियो । पुलमा माटोले रगत पुरिएको थियो ।

शव पोस्टमार्टमका लागि पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा राखिएको छ । हत्या आरोपमा पक्राउ परेका तीनै जनालाई हत्या अभियोगमा मुद्दा अगाडि बढाइएको कास्की प्रहरी प्रमुख रानाले जानकारी दिए ।

Continue Reading…

दुई कुलपतिले प्रधानमन्त्रीबाट लिए सपथ

१६ पुस, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठान र नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपतिहरुलाई सपथ ग्रहण गराएका छन् ।

सोमबार सिंहदरबारमा आयोजित कार्यक्रममा नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति नारायणभक्त श्रेष्ठ (रायन) र नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कुलपतिमा कान्छा कुमार कर्माचार्यलाई सपथ गराएका हुन् । सरकारले उनीहरुलाई सोमबार नै कुलपति पदमा नियुक्त गरेको हो ।

प्रधानमन्त्री ओलीले विज्ञता हासिल गरेका व्यक्तिहरु नियुक्त भएकाले ती संस्था थप सिर्जनशील हुने बताए । ‘आज हामी जहाँ पुगेका छौं त्यहीं रोकिने होइन’ उनले भने ‘तपाईंहरुले समयको पदचाप बुझेर यी संस्थाहरुलाई त्यसै अनुसार अघि बढाउनुहुनेछ भन्ने अपेक्षा गरिएको छ ।’

यसैगरी ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानको उपकुलपति गोपाल चित्रकार र सदस्यसचिव विपिन कुमार घिमिरेले पनि सोमबार नै सपथ लिएका छन् । नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानका उपकुलपति हरिहर शर्मा र सदस्यसचिव श्याम प्रकाश तमोटले पनि सपथ ग्रहण गरेका छन् ।

Continue Reading…

सिन्धुपाल्चोकको गुफाडाँडामा जलवायु सम्मेलन सुरु

१६ पुस, (गुफाडाँडा) सिन्धुपाल्चोक । सिन्धुपाल्चोकको गुफाडाँडामा राष्ट्रिय जलवायु सम्मेलन सुरु भएको छ ।

देशका ७५ जिल्लाका जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुखसहित तीन जना प्रतिनिधि सहभागी भएको सम्मेलन मंगलबार सिन्धुपाल्चोक घोषणा पत्र जारी गर्दै सम्मेलन सकिने छ ।

मेलम्ची बजारदेखि साढे १४ किलोमिटर माथि मेलम्ची नगरपालिका ९ गुफाडाँडामा भव्य समारोहका बीच सम्मेलनको राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले उद्घाटन गरिन् । सम्मेलन स्थलमानिर्माण गरिएको जलवायु परीवर्तनको असर झल्कने स्ट्याचुको अनावरण सँगै जलवायु सम्मेलनको औपचारिक कार्यक्रम सुरु भएको थियो ।

स्ट्याचुको अनावरणपछि राष्ट्रपति भण्डारीले सम्मेलनस्थलमा राखिएको राष्ट्रिय झण्डाको झण्डोतलन गरेकी थिइन् । राष्ट्रपतिसँगै ७५ जिल्लाका जिसस प्रमुखहरुले आफ्नो जिल्लाको नाम अंकित झण्डोत्तलन गरेका थिए ।

सम्मेलनमा मोरङ र नवलपरासी जिससबाट प्रतिनिधित्व भएन । मोरङबाट भने सांसद घनश्याम खतिवडाको सहभागीता रहेको जिल्ला समन्वय समिति सिन्धुपाल्चोकका प्रमुख कृष्णगोपाल तामाङले जानकारी दिए ।

ठूला राष्ट्रको गल्तीको सजाय हामीलाई : राष्ट्रपति

जलवायु सम्मेलन उद्घाटन गर्न आएकी राष्ट्रपति भण्डारीले ठूला राष्ट्रहरुले गरेको कार्बन उत्र्सजनको सजायँ नेपालजस्ता मुलुकहरुले व्यहोर्नुपरेको बताइन् । ‘अरुका कारण भावी पुस्ताले दण्ड भोग्नुपर्ने अवस्था आएको छ, यो अपराध हो’ राष्ट्रपति भण्डारीले भनिन् ।

स्थानीयतहमा पूर्वाधार निर्माण गर्दा वातवरणीय अध्ययन गरेर मात्रै काम गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिइन् । जलवायु परिवर्तनको असर र यसको प्रभावको बारेमा विद्यालयस्तरदेखि नै ज्ञान दिनुपर्ने भन्दै राष्ट्रपति भण्डारीले वालुवा गिट्टी लगायतका प्राकृतिक दोहन पनि जलवायु परिवर्तनको एउटा कारण भएको बताइन् ।

‘पर्यटन र संस्कृतिको संरक्षण गर्नुपर्छ, प्राकृतिक सम्पदालाई बिगारेर होइन, सिँगारेर विकास निर्माण गर्नुपर्छ’ भण्डारीले भनिन् ।

वनजंगलमा असल प्राकृतिका बोट विरुवा रोप्न र नदी प्रणालीको सुधार गरेर पनि जलवायुको असरलाई न्युनीकरण गर्न सकिने राष्ट्रपति भण्डारीले बताइन् ।

सम्मेलनमा वनमन्त्री शक्ति बस्नेतले स्थानीय तहमा डोजर आतंक बढेकालाई यसलाई रोकेर जलवायु अनुकुलताको क्षेत्रमा ध्यान दिनुपर्ने बताए । प्रारम्भिक वातवरणीय परीक्षण गरेर मात्रै विकास निर्माणका गतिविधि गर्नुपर्ने भन्दै मन्त्री बस्नेतले जलवायु सम्मेलनको एजेण्डालाई अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्ने पनि बताए ।

जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी ११ प्रस्तुतिकरण

राष्ट्रिय जलवायु सम्मेलनमा यस क्षेत्रका विभिन्न विज्ञ समूहबाट ११ कार्यपत्र प्रस्तुत भएको छ । त्यस्तै मंगलबार पनि ११ वटा प्रस्तुति हुने र समूहगत छलफलपछि निश्र्कषसहित सम्मेलन सकिने जिल्ला समन्वय समिति महासंघकी अध्यक्ष सीता सुन्दासले जानकारी दिइन् ।

सोमबार जलवायु परिवर्तनको विविधतासम्बन्धी चार वटा र जलवायु परिर्वतन र यसको प्रभाव सम्बन्धमा विज्ञहरुले सात वटा प्रस्तुति दिएका थिए ।

Continue Reading…

नेपालमा सन् २०१८ : प्रेस स्वतन्त्रता विरोधी वर्ष !

१६ पुस, काठमाडाैं । अंग्रेजी नयाँ वर्ष नजिकिएसँगै सन् २०१८ को बिभिन्न क्षेत्रमा समीक्षा गर्न थालिएको छ । सोही क्रममा फ्रिडम फोरम (स्वतन्त्रता मञ्च)ले प्रेस स्वतन्त्रताको अवस्थाको समीक्षासहितको वक्तव्य सार्वजनिक गरेको छ ।

सन् २०१८ प्रेस स्वतन्त्रता विरोधी वर्ष रहेको निश्कर्ष मञ्चको छ । प्रेस स्वतन्त्रा उल्लंघनका घटना बढ्नुका साथै पत्रकारविरुद्ध हुने हिंसासम्बन्धी दण्डहीनता कायमै रहेको भन्दै मञ्चले यस्तो निश्कर्ष निकालेको हो ।

यसै वर्ष प्रेस स्वतन्त्रता संकुचित पार्ने कानूनहरु तथा नीति बन्नु, पत्रकारमाथि हातोत्साह, आधारहीन आरोप, स्वस्थ आलोचनामाथि प्रहार, मन्त्रिपरिषदका निर्णयहरुको सार्वजनिकीकरणमा संकुचन, मिडिया नीति तथा कानून सुधारमा शून्य सकारात्मकताको आधारमा मञ्चले यस्तो निश्कर्ष निकालेको हो ।

साथै पत्रकार स्वयंमले राजनीतिक संरक्षणमा रमाउनु जस्ता घटनाले नेपालमा सन् २०१८ मा प्रेस स्वतन्त्रता कायम रहन नसकेको मञ्चले उल्लेख गरेको छ ।

संस्थाको तथ्यांक अनुसार यो एक वर्षमा प्रेस स्वतन्त्रता उल्लंघनका ९८ घटनामा २२३ भन्दा बढी पत्रकार तथा सञ्चारकर्मी प्रत्यक्ष प्रभावित भएका छन् । यो अघिल्लो वर्षको भन्दा बढी हो । सन् २०१७ मा ६६ वटा घटना भएका थिए ।

सबैभन्दा बढी प्रेस स्वतन्त्रता उल्लंघनका घटना प्रदेश ३ मा ३७ वटा भएका छन् । प्रदेश २ मा १८, प्रदेश १ मा ५, गण्डकी प्रदेशमा १२, प्रदेश ५ मा १२, कर्णाली प्रदेशमा तीन र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा १२ वटा घटना भएको मञ्चको तथ्यांक छ ।

सन् २०१८ मा पत्रकारमाथि हुने दमनमा सुरक्षाकर्मीको संलग्नता धेरै देखिएको छ । ४० वटा घटनामा सुरक्षाकर्मीकै संलग्नता रहेको तथ्यांक छ । १३ जना पत्रकार पक्राउ परेकोमा ७ जनालाई मुद्दा लगाइएको मञ्चले जनाएको छ ।

Continue Reading…

विराटनगरबाट अन्तरप्रदेश उडानको तयारी

१६ पुस, विराटनगर । विराटनगर विमानस्थलबाट अन्तरप्रदेश उडानको तयारी गर्न थालिने भएको छ । प्रदेश १ सरकारको पहलमा गण्डकी प्रदेशको पोखराका लागि अन्तरप्रदेश उडानको तयारी गर्न लागिएको हो ।

मुख्यमन्त्री शेरधन राईले विराटनगर विमानस्थललाई क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रुपमा विस्तार गर्दै निकट भबिश्यमा नै विराटनगरबाट अन्तरप्रदेश उडानका लागि तयारी भइरहेको जानकारी दिएका हुन् ।

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको २० औँं वाषिर्कोत्सवका अवसरमा विराटनगर विमानस्थलद्वारा सोमबार आयोजित कार्यक्रममा मुख्यमन्त्री राईले भने, ‘अब चाडै प्रदेश नं. एकबाट गण्डकी प्रदेश राजधानीको पोखराको उडान भर्ने प्रकृया विराटनगरबाट शुरु हुनेछ,त्यसका लागि प्रदेश सरकारले आवश्य प्रकृया संघीय सरकारसंग अघि बढाउनेछ ।’

उनले आगामी हप्ता प्रधानमन्त्री र पर्यटनमन्त्रीसँग भेटी त्य बिषयमा निर्णय गरिने समेत जानकारी दिए ।

उनले विराटनगर विमानस्थललाई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बनाउन तीन हजार मिटर धावनमार्ग बनाउन विमानस्थल पश्चिततर्फको २५० बिगाहा जमीन अधिग्रहण गर्नुपर्ने बताए ।

कार्यक्रममा आन्तरिक तथा कानूनमन्त्री हिक्मत कार्कीले क्षेत्रीय अन्तरदेशीय विमानस्थलको विस्तार गरी यात्रुलाई आवश्यक सुविधा प्रदान गर्नु प्रदेश सरकार लागि पर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए ।

कार्यक्रममा प्रदेश सदस्य चुमनारायण तवदार,मोरङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रमेशकुमार केसी, प्रदेश १ का उद्योग वाणिज्य कार्यालयका उपाध्यक्ष राजेन्ऽ राउतले प्रदेशलाई उत्कृष्ट बनाउन विमानस्थल विस्तारका लागि आवश्यक रणनीति तयार गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै यस कार्यमा सरकारलाई साथ दिने धारणा व्यक्त गरेका थिए ।

विराटनगर विमानस्थलबाट अहिले काठमाडौंका लागि चार वायुसेवा कम्पनीका दैनिक आवातजावत गरी २८ उडानका साथै तुम्लिङटार र साप्ताहिक रुपमा पर्वतीय उडान भइरहेका छन् ।

सन् २०१८ को ११ महीनामा यस विमानस्थल हुँदै चार लाख ८५ हजार ६९ यात्रुले आवतजावत गरेका कार्यक्रममा जानकारी गराइएको थियो ।

विराटनगर विमानस्थल काठमाडौँपछि दोस्रो ठूलो विमानस्थलको रुपमा रहेको छ ।

Continue Reading…

विवकेशील साझामा विग्रह, उज्वलको समीक्षा– पार्टी गलत बाटोमा छ

१६ पुस, काठमाडौं । पार्टी एकता गरेको डेढ वर्षमै विवेकशील साझा पार्टीमा आन्तरिक विवाद चुलिएको छ । संयोजक उज्वल थापाले पार्टी गलत दिशामा रहेको निष्कर्षसहित समीक्षा प्रतिवेदन पेश गरेपछि विवाद सतहमा आएको छ ।

थापा तत्कालीन विवेकशीलका अध्यक्ष हुन् भने रविन्द्र मिश्र साझा पार्टीका अध्यक्ष थिए । दुई पार्टी एकता गरेर विवेकशील साझा पार्टी बनाउँदा दुबै संयोजक थिए । गत संसदीय चुनावमा यो पार्टीको अत्यधिक चर्चा भए पनि अपेक्षित नतिजा ल्याउन सकेन । संघीय संसदमा पार्टीले कुनै सिट जित्न सकेन । प्रदेश ३ मा ३ सांसदमै चित्त बुझाउनुपर्‍यो । पछिल्लो समय नेता कार्यकर्तामा उत्साह कम भएको छ ।

त्यही बेला संयोजक थापाले पार्टी गलत दिशामा रहेको प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेका छन् । एक केन्द्रीय सदस्यका अनुसार यो पार्टी फुट स्तरको होइन तर, थापाले आम नेता कार्यकर्ताको भावना बोलेका हुन् ।

के छ उज्वलको प्रतिवेदनमा ?

निर्वाचनपछिको एक वर्षको समीक्षा गर्दै थापाले भनेका छन्, ‘म यो निष्कर्षमा पुगेको छ कि विवेकशील साझा पार्टी अहिले समग्र गलत बाटोतर्फ गइरहेको छ ।’

आफू जिम्मेवारीबाट भाग्न खोजेको नभई आफ्नै नेतृत्वमाथि निर्मम समीक्षा भएको र आफ्नो अंशको जिम्मेवारी लिने उनले बताएका छन् ।

हेर्नुहोस् प्रतिवेदन

Continue Reading…

४४औं दीक्षान्त समारोह सम्पन्न ,९ हजार भन्दा बढी विद्यार्थी दिक्षित

काठमाण्डौ । त्रिभुवन विश्वविद्यालयका ९ हजार ५ सय भन्दा बढी विद्यार्थी सोमबार दिक्षित भएका छन्। ललितपुरको पुल्चोक इञ्जिनीयरिङ क्याम्पस, खेलकूद मैदानमा भएको ५६औं ग्रेस लिष्टको ४४औं दीक्षान्त समारोहमा ९ हजार ५ सय ४ जना विद्यार्थी दिक्षित भएका थिए।

समारोहमा प्रधानमन्त्री तथा त्रिविका कुलपति केपी शर्मा ओली, शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री तथा त्रिविका सहकुलपति गिरिराजमणि पोखरेलले सम्बोधन गरेका थिए। समारोहमा भाग लिनका लागि जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालय, नयाँ दिल्ली, भारतको स्कूल अफ इन्टरनेशनल स्टडिज अन्तर्गतका साउथ एसिएन इकोनोमिस्कका प्राध्यापक महेन्द्र पि लामा नेपाल आएका थिए।

पहिलोपटक अनलाइन फारममार्फत सहभागी आह्वान गरिएको समारोहमा २०७४ सालको जेठ १८ गतेदेखि २०७५ जेठ ३१ गतेसम्म ट्रान्सक्रिप्ट लिएका ७४ हजार २८२ जना विद्यार्थीमध्ये ९ हजार ५०४ जना विद्यार्थी दीक्षित भएका हुन्। समारोहमा ६ हजार ३ सय ९ अभिभावकको सहभागिता थियो। समारोहमा विभिन्न सङ्कायमा सर्वोकृष्ट अङ्क ल्याउने विद्यार्थीलाई त्रिवि प्राध्यापक सङ्घ शहीद उपप्राध्यापक हरिराज अधिकारी स्वर्ण पदक, इन्द्रभक्त श्रेष्ठ स्वर्ण पदक, चान्सलर पदक, त्रिवि प्राध्यापक सङ्घ स्वर्ण पदकलगायत ३१ वटा पदक तथा पुरस्कार वितरण गरिएको थियो।

Continue Reading…

कांग्रेस, मेलमिलाप र महासमिति

नेताको काम समूहको अघिअघितिर हिँड्ने मात्र होइन, गन्तव्य स्थलतिर मार्गदर्शन गराउनु पनि हो– वीपी कोइराला ।

वीपी कोइराला केही समय जीवित रहनुभएको थियोे भने नेपालले विकासमा राम्रो फड्को मारेको हुने थियो । नेपाल र नेपालीले गुमाएको कुरा पनि यही हो । नेपाली जनतालाई एकदमै माया गर्ने महामानव वीपी कोइरालालाई हामी विभिन्न कोणहरुबाट बुझद्छौं । वीपीका कृतिहरु अध्यन नगर्ने सायदै छन् । अहिलेको समयमा वीपीका साहित्यिक कृतिहरु अजर छन् ।

सुरुसुरुमा वीपी कम्युनिस्ट विचारबाट निकै प्रभावित भएका थिए । तर, उनलाई त्यो विचारले सधै प्रभावित गर्न सकेन । स्टालिन सत्ताको खेलमा तत्कालीन समयमा धेरै रगतको खोलो बगाए । त्यसपछि वीपी लाई कम्युनिस्ट प्रती सदा नकारात्मक विचार उत्पन्न भयो । र, पछि आफ्नो जीवनकालमा कहिले पनि कम्युनिस्टसँग सहकार्य गरेनन् । अंग्रेजलाई भारत छोड आन्दोलनमा वीपी कोइराला जेलमा परे । विश्व राजनीति उनको चर्चा हुन थाल्यो । नेपाल, भारत संसारभर वीपीको प्रसंशा हुँदै गर्दा गान्धी पनि महामानव वीपीका प्रशंसक हुन पुगे ।

गणेशमान सिंह भन्नुहुन्थ्यो, राजनीतिका अवसरवादीहरु देश र पार्टीलाई पर्ने अप्ठ्यारो परिस्थितिमा कुलेलम ठोक्छ्न । तर, वीपी कोइरालालाई देश जनता र माटोप्रतिको मायाले सधैं आकर्षित गरिरह्यो । भारतमा प्रवासी जीवन बिताइरहँदा वीपीमा देश र आमा, माटोको मायाले स्वतन्त्रताका निम्ति आत्म त्यागको चेतना जागृत भयो ।

राजा महेन्द्र सत्तामा थिए । बहुदल प्रतिवन्धित थियो । वीपी देश नेपाल फर्कन चाहान्थे । नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापना गर्ने उनको सपना थियो । जब गणेशमानलाई आफू नेपाल फर्कने कुरा सुनाए, तव गणेशमानले वीपीलाई सम्झाए कि नेपाल फर्कनु भनेको आत्महत्या गर्नु बराबर हो । तर, नेपाली जनता सधंै स्वतन्त्र रहनुपर्छ भन्ने चाहले उनी फर्किए । जेल जीवन सुरु भयो ।

भारतमा रहँदा भारतीयहरुले वीपीलाई राजाको मान्छेको रुपमा चित्रण गर्थे र नेपालमा हुँदा राजा र कम्युनिस्टहरुले भारतको मान्छे भनेर चित्रण गरे । तर भारत र नेपाल दुबै देशका जनताको मुक्तिको निम्ति लडेर आफुलाई विश्वमानव प्रमाणित गरिदिए । एकअर्काप्रति सहयोगि भाव हुनुपर्छ । मेलमिलापविना अथवा एकताविना संसार जित्न असम्भव छ ।

महामानव वीपीले मेलमिलापको निति मार्फत नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापना गर्न सफल हुनुभएको थियो । यसरी अहिले हामी महामानवको पार्टीमा बसेर के उनकै बाटो पछ्याउँदै छौ त ? आयौं फेरि हामी मेलमिलापको बाटोमा अघि जाऔ ।

कांग्र्रेस शब्दको सौन्दर्य भनेकै विविधतामा एकता हो यथार्थ महामानव वीपी कोइरालाले भनेजस्तै मेलमिलाप नीति हो । राजनीतिको राजा हटाएर नीति शब्दमात्र राख्दा त्यसमा एकता अर्थात मेलमिलाप जोडेर वीपी कोइरालाले तत्कालीन राजासँगसँगै अगाडि जाऔं भन्दा मेलमिलाप हुन सकेन । अन्ततः राजतन्त्र नै मासिएर गयो ।

एक हुन नसक्दा हामी विलय भएर जान्छौं, यो प्रष्ट नै छ । एकता बल हो, शक्ति हो । हामवीच अनेकन मतमतान्तर हुन सक्छन् । तर, जनताको भलो चिताउने कुरामा हाम्रो सबैको एक मत छ । सबै पार्टी जनताका सेवक हुन, मालिक होइनन् । हामी नेपाली काङ्ग्रेस पार्टी भित्र हामी पदको निम्ति तछाडमछाड गरेर लागि रहेका छौ, जनताका आम मुद्दाहरु त्यतिकै छन् । सरकार तानाशाह भएर अगाडि आउदै छ । के कांग्रेसले जनताका मुद्दामा बोल्यौ त ? काङ्ग्रेसका नेता कार्यकर्ता सेवक हुने कि मालिक ? सोच्ने बेला आइसकेको छ ।

कांग्रेसले पदको निम्ति आन्तरिक प्रतिस्पर्धा गरून् त्यसले तात्विक अर्थ राख्दैन । जब, सिद्धान्तमा विचलन हुन्छ, त्यसपछि अस्तित्वमा ह्रास आउन थाल्छ । सबैको विचार समेट्दै एक भएर अघि बढनु आज आवश्यकता हो । वीपी को मेलमिलाप भनेकै यही हो ।

हालै कांग्रेस महासमिति बैठक सम्पन्न पनि भएको छ । देशभरबाट काठमाडौंमा भेला भएका महासमिति सदस्यहरुले जिल्ला फर्कंदा के सन्देश बोकेर गए ? राष्ट्रिय अन्तरराष्ट्रिय स्तरमा यसले कस्तो महत्व पायो ? यो कांग्रेस को भेलाले जनताको पक्षमा के वकालत गर्‍यो ? पार्टीभित्रको आन्तरिक कलहलाई कसरी व्यवस्थापन गर्‍यो ? गत निर्वाचनहरुको समीक्षा कसरी गर्‍यो ? यावत प्रश्न अझै अस्पष्ट छन् । तथापि केही दिन बैठक लम्याएर भए पनि केही राम्रो सन्देश दिएको छ । आफ्नो घरमा पहिला बलियो बनाउनुपर्छ भन्ने कुरामा नेताहरु एक भएका देखिन्छन् । मेलमिलापको नीति पहिला आफ्नो घरमा लागू गर्नुपर्ने रहेछ भन्ने चेतन पनि जागेको देखिन्छ ।

लोकतन्त्रको संस्थागत विकासमा सत्ताधारी दलको सरकारसँगै विपक्षी दलको स्थान र भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ । तर, वर्तमान कम्युनिष्ट सरकार दुईतिहाई बहुमतको दम्भमा विपक्षी दलहरुको भूमिकालाई गौण गर्न खोज्दैछ । यो सरकार प्रमुख विपक्षी दल र अन्य दलहरुले उठाएका राष्ट्रिय सरोकारका मुद्दा र जन–सरोकारका विषयहरु, संवैधानिक व्यवस्था र कानूनी व्यवस्थाका प्रावधानहरु पालन गर्न उठाइएका विषयहरुलाई घोर उपेक्षा गर्दैछ ।

प्रमुख विपक्षी दलको हैसियतले कांग्रेसले यो सरकारको अधिनायकवादी आकांक्षा पूरा हुन नदिने अठोटका साथ महासमिति बैठक महत्त्वपूर्ण संकल्प गरेको छ ।

धार्मिक स्वतन्त्रता, एक अर्काको धर्मप्रति सम्मान र धार्मिक सहिष्णुता र समभावमा विश्वास गर्दै कसैको पनि धर्म परिवर्तन गराउने वा अर्को धर्ममा खलल गर्ने काम वा व्यवधान गर्नु दण्डनीय हुनेछ भन्ने संविधानको व्यवस्थालाई अक्षरसः कार्यान्वयन हुनुपर्छ भन्ने कुरामा विश्वास गरेको पाइन्छ ।

केही समय अगाडि नेपालमा धर्म प्रचारमा संलग्न एउटा विवादास्पद अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन प्रधानमन्त्रीको नेतृत्वमा सरकारको प्रत्यक्ष सहभागिता, सहयोग र संरक्षणमा सम्पन्न गरिएकोप्रति महासमिति बैठकले गम्भीर ध्यानाकर्षण गराएको छ

(पाण्डे नेपाली कांग्रेस कास्कीकी कोषाध्यक्ष हुन्)

Continue Reading…

टेबुल कुर्सी फालिएपछि प्रेम सञ्जेल कार्यालय जान छाडे

१६ पुस, बिराटनगर । श्रम कार्यालय बिराटनगरका प्रमुख उपसचिव प्रेमप्रसाद सञ्जेलको कार्यकक्षका टेबुल कुर्सी हटाइएको छ । आफ्नो सरुवाको विरोध गर्दै आएका सञ्जेलको कार्यकक्षबाट तत्कालीन निमित्त प्रमुख मणिनाथ गोप टेबुल कुर्सी हटाइदिएका हुन् ।

गत सोमबार आफ्नो सरुवाको विरुद्ध पत्रकार सम्मेलन गरी कार्यालय पुगेका सञ्जेलसँग गोपको विवाद भएको थियो । भष्ट्राचारीका रुपमा आफ्नो नाम लिएको भन्दै गोपले सञ्जेलको कार्यकक्षका टेबल कुर्सी बाहिर फालेका हुन् ।

गोपले कार्यकक्षको टेबुल कुर्सी निकालेपछि सञ्जेल र्फकेर श्रम कार्यालय पुगेका छैनन् ।

गत सोमबार फालिएका टेबुल कुर्सी र सोफामध्ये कार्यलय सहयोगीले कुर्सी र सोफा भने कार्यकक्षमा ल्याएका छन् । तर, टेबुल भने अझै बाहिरै फालिएको छ ।

गोपको पनि सुरुवा

सञ्जेलको कार्यकक्षको टेबुल कुर्सी बाहिर फाल्ने तत्कालीन निमित्त प्रमुख मणिनाथ गोपको पनि सरुवा भएको छ । करिब पाँच वर्षयता विराटनगर कार्यालय प्रमुखको रुपमा काम गरिरहेका गोपको श्रम तथा व्यवसाय जन्य सुरक्षा विभाग काठमाडौं सरुवा भएको हो ।

बरिष्ठतम अधिकृतको सरुवा भएपछि काम काज गर्ने गरी निमित्त प्रमुखको जिम्मेवारी अधिकृत ताम्रराज काफ्लेलाई दिइएको छ ।

श्रम स्वीकृति पनि प्रभावित

सरुवा विवादले बैदेशिक रोजगारीको श्रम स्वीकृति दिने कार्य पनि प्रभावित छ । पुस १५ गतेबाट बिराटनगरबाट बैदेशिक रोजगारीका लागि श्रम स्वीकृति दिने तयारी भएको थियो । तर, कार्यालय प्रमुख प्रेमप्रसाद सञ्जेलको सरुवा र निमित्त प्रमुख मणिनाथ गोपको सरुवाका श्रम स्वीकृतिको काम हुन सकेको छैन ।

यो पनि पढ्नुहोस सरुवापछि उपसचिवको आक्रोश : कोही माइकालाल जन्मिएको छ ? केपी ओलीसहित !

बैदेशिक रोजगार बिभागले काठमाडौं बाहिर पहिलोपटक बिराटनगरबाट श्रमस्वीकृत दिने कार्यको थालनी गर्ने तयारी गरेको थियो । तर, प्राविधिक कठिनाइका कारण कार्यक्रम लम्बिएको अधिकृत काफ्लेले बताए ।

केन्द्रबाट कर्मचारी र मेसिनरी सामाग्री आइपुगेकाले केही दिनभित्रै सुरु गर्ने काफ्लेले बताए ।

Continue Reading…

यसरी बाँच्छ नेकपा !

प्रधानमन्त्रीबाट बाहिरिँदै गर्दा ०७३ साउनमा सदनलाई सम्बोधन गर्दै केपी ओलीले ‘यो समयको अन्त्य होइन, खेल जारी छ’ भनेर राजनैतिक परिदृष्य छिट्टै परिवर्तन हुनसक्ने कुराको संकेत गरेका थिए । त्यसको केही महिनामानै उनै ओलीले आफ्नै सरकार ढलाउने गरी आएको अविश्वास प्रस्तावको प्रस्तावक पुष्पकमल दाहालसँग चुनावी तालमेल गर्ने र चुनावपछि पार्टी एकता गर्ने घोषणा गरेर ‘सरप्राइज’ दिए ।

यही वाम गठबन्धनले नै आखिरमा जनतामा आशा जगायो र कार्यकर्तामा उत्साह थप्यो । झन्डै दुई तिहाई जनताको समर्थन आयो । ०७५ जेष्ठ ३ गते मदन आश्रित स्मृति दिवस पारेर नेपालका वडा वडा दुई कम्युनिष्ट पार्टी एक भएको घोषणा भयो । तर, त्यसपछिको ७ महिनालाई नियाल्दा चुनावताका एकैरातमा पार्टी एकता गरुँलाजस्तै गरेका पार्टीहरुको एकीकरण प्रक्रिया भने निकै सुस्त देखिएको छ ।

यो सुस्तताले एकातर्फ ठूलो कार्यकर्ता पंक्ति निश्क्रिय बनेको छ । निश्क्रियताले स्वाभाविकरुपमा निराशासमेत बढाएको छ । अर्कोतर्फ संघीय, प्रादेशिक र स्थानीय सरकारका कामहरुको स्वामित्व पनि पार्टीले लिन सकेको छैन । सरकार चलाउनेहरुले पार्टीको साथ पाएको अनुभूति गर्न पाएका छैनन् भने पार्टीसँगठनले पूर्णता नपाउँदा पार्टी काम सुस्ताएको छ । कमिटी प्रणाली भत्किएको छ । न बैठक, न भेला, न प्रशिक्षण, न अन्तरक्रिया । जिम्मेवारी नभएपछि दायित्व पनि हुने कुरा भएन ।

पार्टी एकीकरणलाई छिटो छरितो टुङ्गाउन नसक्नु नेतृत्वको कमजोरी नै हो यसमा दुईमत छैन । पार्टी एकता प्रक्रियाले जुन गति पाउनुपर्ने हो, नपाएको कुरामा शंका पनि देखिदैन ।

समुन्नत सिद्धान्तबिना पार्टी अगुवा जोधाहा हुन सक्दैन । नेकपाले जनताको बहुदलीय जनवादको सारसहितको जनताको जनवाद भनेको भए पनि ‘ब्ल्याक इन ह्वाइट’ मा थप व्याख्या भएको छैन । सांगठनिकरुपमा एकता प्रक्रिया पूरा गरेको पनि छैन । यसर्थ, सिद्धान्त र संगठनको हिसाबले नेकपा दरो गरी उभिन सक्ने भएको छैन ।

जबजब पार्टी नीति, नेतृत्व र संगठन कमजोर देखिन्छ, त्यसको मौका छोप्दै नीति र नेतृत्वमाथि प्रहार गर्ने दक्षिणपन्थी अवसरवादको बानी नै हुन्छ । पात्रहरु फेरिन सक्छन् तर यो प्रवृत्ति बेलाबेला कम्युनिष्ट पार्टीमा देखिँदै आएको छ । “जनताको बहुदलीय जनवादको बाटोमा अक्सर दक्षिणपन्थी अवसरवादी विचलन देखिन सक्छ” भन्ने मदन भण्डारीको अनुमान यहाँ नेर स्मरणीय हुन आउँछ ।

०५४ को एमाले विभाजन यसैको ज्वलन्त उदारहण थियो । यो विभाजनले नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलन मात्र होइन सिंगो देशले ठुलो मूल्य चुकाउन पर्‍यो । यही प्रवृत्ति तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्र शाहले शेरबहादुर देउवालाई असक्षम घोषणा गर्दै ‘कु’ गरेपछि नजरबन्दमा परेका तत्कालीन महासचिव माधव नेपालका विरुद्ध नेतृत्व परिवर्तन गर्ने अभियानको रुपमा प्रकट भयो ।

त्यसै गरी स्वच्छ छविको मान्छेको खोजीका नाममा ज्ञानेन्द्रले प्रधानमन्त्रीका लागि विज्ञापन माग गर्दा ‘प्रतिगमन आधा सच्चिएको’ भन्दै निवेदन हाल्न पुग्नु पनि दक्षिणपन्थी अवसरवादकै अर्काे भद्दा रुप थियो ।

२०६२ र ६३ को जनआन्दोलनपछि माओवादी ठूलो पार्टी बन्यो । दुई दुईठाउँबाट पराजित एमाले नेता माधव नेपालको संसदमा आवश्यकता महशुस भयो । संसद प्रवेशको केही समयमै प्रधानमन्त्रीसमेत बने । माओवादी नौ दिने आम हड्तालसहित सडकमा पुग्यो । एमाले पार्टी र नेतृत्व बडो अफ्ठ्यारो परिस्थितिको सामना गर्दै थियो । त्यति नै बेला माधव नेपाल सरकारका विरुद्ध आशाका केन्द्र ठानिएका वडा वडानेताहरुबाटै हस्ताक्षर संकलन गरियो । त्यो पनि दक्षिणपन्थी अवसरवादको अर्को नमूना थियो ।

त्यतिमात्र होइन, बुटवल महाधिवेशनमा संगठनको लोकतान्त्रीकरण र संविधानसभाको प्रस्तावलाई स्थगित गरेर सम्भावनाका सबै ढोका खुल्ला राख्ने नीति लिनु तत्कालीन एमालेको जीवनमा अर्को दक्षिणपन्थी भुल थियो । जुन नीतिको कारण ढुलमुले, लिङ्ग नखुलेको पार्टीको बिल्ला लगाइयो । यस्ता जे जति भूलहरू भए, सबैलाई सिद्धान्तको दोष देखाउन प्रकाण्ड मार्क्र्सवादी विद्वानहरु लागि नै रहे । आज पनि त्यो अभियान जारी छ । सही कार्यनीति लिन नसक्नु सिद्धान्तको दोष नभएर नेतृत्वको कमजोरी थियो ।

आज ठूला शक्तिकेन्द्रका जालझेल र षड्यन्त्रका बावजुद दुई भिन्न स्कुलिङ्गका कम्युनिष्ट पार्टीहरु एक भएका छन् । झन्डै दुई तिहाई सहित संघीय सरकार र बहुमतका साथ प्रादेशिक र स्थानीय सरकार बनेको छ । जनतामा नयाँ आशा र उत्साह जागृत भएको छ । ठीक यतिबेला मदन भण्डारीले भनेझैँ पुनरुत्थानवादी र दलालपुजीँवादी शक्तिहरु पूरा शक्तिका साथ कम्युनिष्ट सरकारका विरुद्ध जेहाद छेडेका छन् ।

आजको दुनियाँमा बुर्जुवा वर्ग गोलीगट्ठा बोकेर जनताविरुद्ध आउँदैन । उसको हतियार नै भ्रामक प्रोपागान्डा हो । कम्युनिष्ट पार्टीविरुद्ध व्यापकरुपमा यही हतियार प्रयोग भएको छ । कम्युनिष्ट पार्टीको एउटा पंक्ति त्यही प्रोपागान्डामा होमा हो गर्न थालेको छ । जसरी पनि जे गरेर पनि सत्ता र शक्तिमा पुग्न डोल्पा, बाँके हँुदै काठमाण्डौंसम्मको दौड क्रान्तिकारी ठान्छ । तर, कम्युनिष्ट सरकारको नेतृत्वमा आउने रेल र पानीजहाजमा फासीवाद आएको देख्छ । केपी ओली र पुष्पकमल दाहालको अनुहारमा मुसोलिनी र पोलपोट देख्छ ।

यतिबेला कम्युनिष्ट पार्टीका नेताहरुको यस प्रकारका विचारहरुको प्रवाहले कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई बलियो बनाउँछ कि वुर्जुवा वर्गको मनोवल बढाउँछ? दलाल पुजीँवादी शक्तिको उद्देश्य र कम्युनिष्ट नेताको विचारमा समानता हुनु संयोग मात्र हो कि क्रान्तिकारी रोमान्सको भद्दा रुप हो ? कम्युनिष्ट अहंकारवाद र क्रान्तिकारी लाफ्फाजीबाट जोगिँदै दक्षिणपन्थी अवसरवादका विरुद्ध तिखो राजनैतिक संघर्ष गरेर मात्र कम्युनिष्ट पार्टी बाँच्न सक्छ ।

पार्टी एकता घोषणा कार्यक्रममा प्रचण्डले भनेझंै “कम्युनिष्ट पार्टीको मुख्य चुनौती व्यक्तिवादी आत्मकेन्द्रित प्रवृत्ति” बनेको छ । यस्ता प्रवृत्ति निम्न पुँजीवादी चिन्तनको उपज हुन् । जुन कुरालाई प्रचण्डले अलि बढी नै गम्भीरतापूर्वक उठाएका थिए । व्यक्तिवाद कम्युनिष्ट आन्दोलनको घातक शत्रु हो । सत्ता, शक्ति र पदका लागि जे पनि गर्न तयार हुने, सार्वजनिक हिसाबले नेतृत्वलाई खुइलाउने, एउटाको असफलतामा आफ्नो सफलता देख्ने, जालझेल र षड्यन्त्र गर्ने जस्ता निन्दनीय प्रवृत्ति देखिएको छ ।

एकातर्फ स्वार्थ र निजी हितका लागि नेतृत्वलाई भ्रममा पार्ने, प्रयोग गर्ने छट्टु कार्यकर्ताको बिगबिगी बढेको छ भने अर्कोतर्फ खानपिन र रसरंग व्यवस्था मिलाइदिने, जन्मदिन नआउँदै शुभकामना सामाजिक सन्जालका भित्ता पोत्ने, प्रमुख अतिथि बनाइराख्दिने, जहाँ पुग्यो त्यहाँ खादा र माला लिएर हाजिर हुने, बिहान बेलुकी क्या दिनुभो भन्दै जी हजुरी गर्ने कार्यकताको खोजी गर्ने नेताको जगजगी पनि उस्तै छ ।

आफूले भनेजस्तो नहुने बित्तिकै सार्वजनिकरुपमा असन्तुष्टि र आक्रोश व्यक्त गरेर बार्गेनिङ्ग गर्ने अराजक हर्कत पनि देखिन थालेको छ । यस्ता निम्न पँुजीवादी चिन्तन र कार्यशैलीलाई परास्त गरेर मात्र नेकपा बाँच्न सक्छ र समाजवादी क्रान्तिको लक्ष्यभेदन गर्ने छ ।

आज नेपालमा ‘समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली’ कार्यनीतिक नारा बनाएर समाजवादमा पुग्ने लक्ष्यका साथ कम्युनिष्ट पार्टीले देशको बागडोर सम्हालेको छ । राष्ट्रियता, जनजीविका र जनवाद नेपालको कम्युनिष्ट पार्टीले आफ्नो स्थापनाकालदेखि उठाउँदै आएको झन्डा हो । यसकै प्रकाशमा बनेको चुनावी घोषणापत्रका आधारमा नेकपालाई पाँच वर्षका लागि सरकार चलाउने जिम्मा आएको छ । वर्षौं राजनैतिक अस्थिरताले थला परेको अर्थतन्त्र तंग्रयाउन, बलियो बनाउन र कुदाउन अर्थतन्त्रका विज्ञ मन्त्री रोज्नु, नेपाली राजनीतिको चर्चामा रहेका, हाईहाई कमाएका वा जनताले धेरै नै आशा र विश्वास गरेका नेतालाई छानीछानी मन्त्री बनाउनु सरकारको सुरुवाती आशालाग्दो थियो ।

सरकारले पाँच वर्षको आफ्नो योजना तय गरिसकेको छ । १९५० को असमान सन्धी पुनरावलोकन गर्न प्रवुद्ध समूह बनाएर काम अगाडि बढ्नु र विराटनगरमा रहेको भारतीय कन्सुलरको कार्यालय हट्नुलाई नदेखेझै गर्न सकिएला । तर, चानचुने उपलब्धी हँुदै होइन । विगत वर्ष जस्तो यस वर्षको वर्षामा तराई डुबान भएन, के पानी कम परेर हो ? कि नदीको बहाब घट्या हो ? नबुझे झैँ गर्न त सकिएला, तर वास्तविकता लुक्दैन कि यो त सरकारको कुटनीतिक पहलको प्रभाव थियो । चीनसँगको पारवाहन सम्झौता गरेर देशलाई दोस्रो बाटोबाट समुन्द्रसँग जोडिएको छ, के यो उपलब्धि होइन र ? यो सम्झौताले राष्ट्रियता र जनजिविकामा कुनै प्रभाव पर्दैन ?

विदेशबाट सीप लिएर फर्केका युवालाई अनुदान ब्याजमा १० लाख सम्मको ऋण दिने सरकारको नीतिले दलालपँुजीको विकास हुन्छ कि राष्ट्रियपँुजी को ? शैक्षिक प्रमाणपत्र धितो राखेर युवालाई दिने ऋणले कुन वर्गको सेवा गरेको हुन्छ? योगदानको आधारमा सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमले पँजीपतिको हित रक्षा गर्छ कि मजदुरको ?

विभिन्न क्षेत्रमा रहेको सिण्डीकेट तोड्न गरेको प्रयास र कानुन बनाउन देखाएको सक्रियता के केटाकेटी खेल थियो ? कसम खाएर, आँखा चिम्लेर विरोध गर्नु अलग कुरा भयो तर परिणामले देखाउँछ कि सरकारले लिएको दिसा गलत छैन । कामका शिलसिलामा भएका कार्यशैलिगत त्रुटीलाई लिएर जहाजै डुब्न लागेजस्तो कोकोहोलो मच्चाउनेहरु सारसंग्रहबादीहरु हुन्, कम्युनिष्ट विरोधी हुन ्। सरकारलाई कमजोर बनाएपछि कम्युनिष्ट आन्दोलन नै कमजोर बनाउन सकिन्छ भन्ने दलाल पँुजीवादी शक्तिकेन्द्रको मिसन हो । त्यसैमा होमा हो गरेर होइन, तिनैको मनोबल बढाएर होइन षड्यन्त्रको प्रतिवाद गरेर, जनतालाई सचेत र संगठित गरेर मात्र नेकपा अगाडी बढ्न सक्छ, बाँच्न सक्छ ।

चिनिया क्रान्तिपछि त्यहाँका कम्युनिष्टले जस्तै, रुसी बोल्सेविक क्रान्तिपछि रसियन कम्युनिष्टहरुले जस्तै र भियतनामको क्रन्तिपछि अमेरिकी नाकाबन्दीका विरुद्ध त्यहाँका जनताले गरेजस्तै योगदान नेपाली कम्युनिष्ट कार्यकर्ताले गर्ने बेला हो यो । आइतामातोभले लेखेको ‘प्रथम गुरु’ को पात्र डुइसेन जस्तै अखिलका हरेक कार्यकर्ताहरु सरकारको निरक्षरता उल्मूलन र अनिवार्य शिक्षा अभियानको अभियन्ता बन्नु जरुरी छ ।

कृषिजन्य उत्पादनमा आत्मनिर्भर हँुदै राष्ट्रियपँुजी निर्माण गर्ने सरकारको नीतिलाई सफल पार्न हरेक युवालाई उत्पादनसँग जोड्ने जोडाहा दस्ता युवा संघ नेपाल बन्नुपर्छ । हरेक कम्युनिष्ट पार्टीको सदस्यले आफुलाई सामाजिक विभेद र कुरीतिका विरुद्ध लड्ने सिपाही ठान्नुपर्छ ।

कर्मचारीतन्त्रभित्र रहेका कम्युनिष्ट पार्टीका सदस्यले सरकारको नीति, कार्यक्रमलाई सफल पार्न जस्तोसुकै चुनौती पनि उठाउन तयार हुनुपर्दछ । जुनसुकै ठाउँमा जुनसुकै जिम्मेबारी उठाउन तयार हुनुपर्दछ । कम्युनिष्ट हुनुको अर्थ वस्तुनिष्ठ, इमान्दार हुनु हो । त्यसैले जो जसले आफूलाई कम्युनिष्ट भन्न रुचाउँछ, त्यसले कम्युनिष्ट सरकारको ‘समृद्ध नेपाल,सुखी नेपाली’ को नीतिलाई आफ्नु जिम्मेवारी ठान्नुपर्छ । यही मिसनले मात्रै कम्युनिष्ट पार्टी बाँच्ने छ ।

राजनैतिक नियुक्ति, सरुवा बढुवाको पछि कुद्ने, निजी कलेजलाई विश्वविद्यालयको सम्बन्धन मिलाइदिने अन्यथा तालाबन्दी गर्दिने जस्ता उपाय रोजेर कमाउ धन्दा चलाउने अखिल, रातारात धनी हुन जे पनि गर्ने दलालपुँजीको दलदलमा फसेको युवा संघ, मालदार ठाउँको पछी कुद्ने कर्मचारी, गणेश प्रवृत्तिका कार्यकर्ता अनि महादेव प्रवृत्तिका नेता भएको पार्टी आजको कम्युनिष्ट पार्टी बन्न सक्दैन ।

आफ्नै पार्टी, नीति र नेतृत्वमाथि सार्वजनिकरुपमै धावा बोल्ने अवसरवादी नेताको जमात बोकेर समेत कम्युनिष्ट पार्टी बाँच्न सक्दैन । यसरी निम्न पुँजीवादी, दलाल पुँजीवादी र दक्षिणपन्थी अवसरवादी चिन्तनलाई चिरेर समाजमा नयाँ आशाको दियो बाल्न तयार कार्यकर्ता तथा नेतृत्व पंक्तिको दस्ताले नै कम्युनिष्ट पार्टी वास्तविकतामा बाँच्न सक्छ ।

(नेकपा कार्यकर्ता न्यौपाने राष्ट्रिय युवा परिषदका सदस्य हुन् )

Continue Reading…

‘लो बेड’मुनि कटुवा पेस्तोल र गोली ! २० वर्षे युवक पक्राउ

१६ पुस, काठमाडौं । प्रहरीले काठमाडौं-२६, कपुरधाराबाट एउटा कटुवा पेस्तोल र त्यसमा लाग्ने दुई राउण्ड गोलीसहित एक जनालाई पक्राउ गरेको छ ।

पक्राउ पर्नेमा कालिकोटको रासकोट-२ का २० वर्षीय भोजराज खड्का छन् ।

महानगरीय अपराध अनुसन्धान महाशाखाका एसपी नरेन्द्र उप्रेतीका अनुसार खड्काले हतियार कारोबार गर्ने गरेको सूचनाको आधारमा पछ्याउँदै जाँदा लैनचौरस्थित उनको डेरामा हतियार भेटिएको थियो । कोठाभित्र लोबेड मुनि रातो रंगको झोलामा उक्त पेस्तोल भेटिएको उप्रेतीले जनाए ।

उनका अनुसार बरामद हतियार र गोलीको सम्बन्धमा थप अनुसन्धान भइरहेको छ ।

Continue Reading…

लगानी सम्मेलनः अर्थमन्त्रीलाई स्वेतपत्र सच्याउने अवसर !

१६ पुस, काठमाडौं । भूकम्प गएको झण्डै दुई वर्षपछि ०७३ साल फागुन काठमाडौंमा भएको अन्तर्राष्ट्रिय लगानी सम्मेलनमा सरकारको लक्ष्य थियो, २ खर्बको प्रतिवद्धता जुटाउने । तर, अचम्मै भयो, १४ खर्बको लगानी प्रतिवद्धता आयो । अनुमानभन्दा बढी १२ खर्ब लगानीको प्रतिवद्धता आएपछि त्यतिबेला उत्साहित भएको सरकार अहिले भने भित्रिएको लगानीको तथ्यांक हेरेर झोक्र्याएको छ ।

सम्मेलनमा प्रतिवद्धताको बाढी आएको २ वर्षपछि आगामी चैतमा अर्को लगानी सम्मेलन हुँदैछ । यसबीचको अवधिमा नेपालले २ खर्ब पनि वैदेशिक लगानी भित्र्याउन सकेन । अर्थात् प्रतिवद्धता त ओइरियो, तर लगानी ओइरिएन ।

हुन त नेपालमा लगानीअनुसार प्रतिवद्धता नआउने रोग पुरानै हो, तर सयपटक स्थायी सरकार बनेको र नेपालमा संविधान बनेर लगानीको उत्कृष्ट वातावरण बनेको भन्दै ठूलै उत्साह सञ्चार भएको थियो । तर, पहिलेकै हविगत दोहोरियो ।

काठमाडौंको पाँचतारे होटलमा १४ खर्बको खर्बको प्रतिवद्धता जनाएर गएका अधिकांश विदेशी लगानीकर्ता नेपालमा पुँजी लिएर फर्किएनन् । फेरि सरकारले आगामी चैतमा यस्तै लगानी सम्मेलन आयोजना गरेको छ ।

अर्थ मन्त्रालयकै कतिपय अधिकारीहरु भने यो सम्मेलन विगतकै जस्तो ताझामपूर्ण हुने तर परिणामुखी नहुने बताउँछन् । अधिकारीहरुका अनुसार अब पनि तीनै लगानीकर्ता फेरि आएर फेरि अरु प्रतिवद्धता जनाएर त फर्किनेछन् तर पुँजी लिएर आउनेको संख्या न्युन नै हुनेछ ।

स्वेतपत्र सच्याउने अवसर

अर्थविदहरुका अनुसार सरकारले हाल स्थानीय लगानीलाई सुरक्षण गर्न नसकेको अवस्था छैन । यस्तो अवस्थामा विदेशी लगानीकर्तालाई खुला रुपमा यहाँ लगानीको लागि उचित वातावरण बनाउने उद्घोष पनि केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले गरेन ।

नयाँ सरकार बन्नासाथै अर्थमनत्री डा. युवराज खतिवडाले स्वेतपत्र ल्याएर सन्देश दिएका थिए, ‘देशको ढुकुटी रित्तो छ, राष्ट्रिय अर्थतन्त्र डामाडोल छ ।’
नेपाली कांग्रेसको सरकारले अर्थतन्त्रमा नोक्सान हुने गरी गरेका कतिपय निर्णयलाई गलत देखाउन दिएको त्यही सन्देश अहिले अर्थमन्त्रीका लागि भारी भएको निश्कर्ष अर्थशास्त्रीहरुको छ ।

अर्थमन्त्री अहिले पनि भन्दैछन्, अर्थतन्त्र बिरामी छ । उनले यसो भन्नुको प्रमुख कारणमध्ये हो, ब्यापारघाटा बढ्नु अनि वैदेशिक लगानीको दर बढ्नुको साटो झनै ओरालो लाग्नु । अर्थमन्त्रीले स्वेतपत्रमा देखाएको अर्थतन्त्रको अवस्था भन्दा अहिले झन अप्ठेरो अवस्था सिर्जना हुँदैछ ।

अर्थशास्त्री विश्व पौडेल अर्थमन्त्रीको अव्यवहारिक र झुटो स्वेतपत्र नै विदेशी लगानीकर्ताका लागि नेपाल आउन तगारो बनेको बताउँछन् । त्यसबाट विश्वका लगानीकर्तामाझ गाएका सन्देशलाई अबको लगानी सम्मेलनमार्फत सच्याउनुपर्ने उनको भनाइ छ ।

‘त्यतिबेला देशको अर्थतन्त्र खतरामा छ भन्ने सन्देश दिनु नै सबैभन्दा घात थियो,त्यो समय विदेशी लगानीकर्ताले नेपाललाई महत्वका साथ हेरिरहेका थिए’ अर्थशास्त्री पौडेल भन्छन्,’अर्थतन्त्र जोखिममा छ भनेको सुन्दासुन्दै कुन लगानीकर्ता यहाँ पैसा लिएर आउँछ ?’

उनले अघि थपे, ‘अर्थमन्त्रीले मूल्यवृद्धि नियन्त्रणमा छ, लगातार दुई वर्ष ६ अंकको आर्थिक वृद्धि हात पार्दैछौं, देशमा आर्थिक तथा औद्योगिक वातावरण सुधि्रएको छ भनिदिनुभएको भए अहिले लगानी घट्यो भनेर तनाव लिनै पर्दैनथ्यो ।’

 

सरकारले गरेको त्यो गल्ती अब फेरि गर्न लागिएको लगानी सम्मेलनबाट सच्याउनुपर्ने अर्थविदहरुको भनाइ छ । अर्थशास्त्री पौडेलकै भनाइमा सरकारले लगानी सम्मेलनबाट निजी सम्पत्तिमाथि कुनै हस्तक्षेप नगर्ने प्रतिवद्धता जाहेर गर्नुपर्छ । जुन ओली सरकारले स्पष्ट भाषामा गरिरहेको छैन । अर्थमन्त्रीबाटै जग्गा जमीन राज्यको हनुपर्छ भन्ने अभिव्यक्ति आएकाले लगानीकर्तामा डर फैलिएको दावी अर्थविदहरुको छ ।

‘चाहेका बेला लगानी लिएर आउने, सहज वातावरणमा उद्यम/व्यवसाय गर्ने र चाहेको बेला बाहिरिन सक्ने गरी सम्पत्तिको अधिकारमाथि सरकारको नीति प्रष्ट गर्नुपर्छ,’ पौडेलले भने, ‘आफ्नो लगानी र सम्पत्तिमाथि सरकारबाटै असुरक्षा देख्यो भने कसरी आउँछन् लगानीकर्ता ?’

सरकारले यस्तो प्रतिवद्धता नजनाए पनि लगानीको वातावरण बनेको भनिरहकै छ । तर, विश्व बैंकको ‘डुईङ बिजनेश रिपोर्ट’ले नै अवस्था छर्लङ्ग पारेको छ ।

जसमा नेपालमा लगानी गर्ने वातावरण अघिल्लो वर्षभन्दा खस्किएको उल्लेख छ । ‘डुइङ बिजनेश रिपोर्ट’मा ५ स्थान तल ओर्लिएपछि अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले रिपोर्टमाथि नै प्रश्न उठाएका छन् । उनको आपत्तिपछि विश्व बैंकले छुट्टै मिसन नै पठाएर नेपालमा फेरि लगानीको वातावरणबारे अध्ययन गरेको छ । पुनरावलोकन भएको रिपोर्ट आउन बाँकी नै छ ।

अर्थमन्त्रीको डर

अर्थमन्त्री खतिवडा प्रतिवद्धता अनुसारको सबै लगानी भित्र्याउन नसकिएको स्वीकार्छन् । उनका अनुसार अघिललो लगानी सम्मेलनमा प्रतिवद्धताको करिब २५ प्रतिशत लगानी भित्रिने पाइपलाइनमा छन् । अर्थ मन्त्रालयका अनुसार योबीचमा २ खर्ब ७५ अर्ब बराबरको लगानी भित्र्याउन भन्दै लगानीकर्ता प्रक्रियामा आएका छन् ।

१४ खर्बको लगानी प्रतिवद्धता जुटाएको सम्मेलनपछि सरकारले लगानीकर्तालाई विश्वासमा लिन नसक्दा यस्तो स्थिति आएको अर्थमन्त्रालयका उच्च अधिकारीहरुको स्वीकारोक्ति छ ।

अघिल्लो लगानी सम्मेलनमा चीनबाट मात्रै ८ खर्ब ३० अर्बको लगानी प्रतिवद्धता आएको थियो । लगानी सम्मेलनमा अन्य देशका लगानीकर्ताको प्रतिवद्धतालाई उछिन्दै चीनबाट सबैभन्दा धेरै लगानीको घोषणा भएको थियो ।

लगानी सम्मेलनमा कुल १३ खर्ब ५२ अर्ब रुपैयाँ बराबरको प्रतिवद्धता आएको थियो । तर, जुन परिमाणमा लगानीको लागि प्रतिवद्धता आए, त्यसअनुरुप लगानी आएन ।

विगत केही वर्षदेखि लगतार विदेशी लगानी भित्रिने क्रम बढिरहँदा यसैवर्ष त्यसमा ब्रेक लाग्न सक्ने सम्भावना अधीक छ ।

यो आर्थिक वर्षको पहिलो ४ महिनामै वैदेशिक लगानीको प्रतिवद्धता २७ प्रतिशत घटेको छ । कात्तिकसम्म ६ अर्ब ४८ करोड रुपैयाँ विदेशी लगानी प्रतिवद्धता आएको छ । गतवर्ष यही अवधिमा ९ अर्ब ३७ लाख वैदेशिक लगानी प्रतिवद्धता आएको थियो ।

मुख्य क्षेत्र मानिने कृषि र वनमा लगानीको प्रतिवद्धता ९६ प्रतिशत घटेको छ । त्यस्तै, उत्पादनमूलक उद्योगमा २९ प्रतिशतले प्रतिवद्धता रकम घटेको छ । जब कि राजनीतिक स्थिरतासँगै वैदेशिक लगानी हृवात्तै बढ्ने सरकारको दाबी थियो ।

सरकारले विदेशी बैंकबाट ऋण ल्याउन खुला गरे पनि बैंकहरुले रकम ल्याउन सकेका छैनन् । समग्रमा यो सरकारले लगानीकर्ताहरुलाई विश्वस्त पार्न सकेको छैन ।
विदेशी लगषनी ल्याउन प्रतिवद्धता जनाएका लगानीकर्ताले पनि विदेशी बैंकको जमानीमा नेपाली बैंकको पैसा चलाएका छन् । हेजिङ फण्डको व्यवस्था गर्न सरकार चुक्दा कतिपय भित्रिएकै लगानीहरु पनि फिर्ता हुने अवस्थामा पुगेका छन् ।

लगानीकर्तालाई आश्वस्त पार्ने योजना

अघिल्ला वर्षहरुमा पर्यटन लगायत विभिन्न क्षेत्रमा चिनियाँ लगानी नेपालमा लगातार बढिरहेको थियो । संविधान बनेर देश राजनीतिक स्थायित्वतर्फ लम्किँदै गर्दा चिनियाँ लगानीकर्ताले नेपालाई लगानीको भर्जिन ल्याण्डका रुपमा देखेको तर्क सरकारले अघि सारेको थियो ।

पछिल्लो समयमा सरकारले कालोधनमाथि निकै कडाइ गरेको छ । केही वर्षअघिसम्म भर्जिन आइल्याण्डबाट नेपालमा ठूलो लगानी भित्रिने गरेका थिए । तर, विवादास्पद ब्यापारी अजेयराज सुमार्गीले ल्याउन लागेको ३ अर्ब राष्ट्र बैंकले स्रोत नखुलेको भन्दै रोकेपछि हाल भर्जिन आइल्याण्डबाट रकम भित्रिने क्रम पहिलेजस्तो छैन ।

लगानी लिएर आउन चाहाने लगानीकर्ता घट्दै गर्दा सरकार भने अब विस्तारै वातावरण सुध्रँदै जाने बताउँछ । लगानी सम्मेलनमार्फत विदेशी लगानीकर्तालाई नेपालमा भएका नीतिगत सुधारहरुबारे जानकारी दिएर आकषिर्त योजनामा सरकार छ ।

‘हामी यो लगानी सम्मेलनमा यो दुई वर्षका बीचमा नेपालभित्र बनेको सहज लगानी वातावरणबारे जानकारी दिनेछौं,’ अर्थमन्त्री खतिवडाले भने, ‘लगानीकर्तालाई नेपालभित्र लगानी गरेर लिन सकिने लाभहरुबारे प्रष्ट पार्नेछौं ।’

उनले नेपालले हाल लगानी भित्र्याउने वातावरणका लागि विभिन्न ऐनहरु परिवर्तन गर्न लागेको भन्दै यी नयाँ नीतिगत व्यवस्थाहरुबाट लगानी बढाउन सकिने बताए ।

औद्योगिक व्यवसाय ऐन, बौद्धिक सम्पत्तिको अधिकारसम्बन्धी ऐन, वैदेशिक लगानी सम्बन्धी ऐन लगायतका थुप्रै कानुनहरु ल्याउन सरकारले गृहकार्य गरिरहेको छ । केही ड्राफ्ट भएका छन् भने केही मन्त्रिपरिषदमा पुगेका छन् । यी ऐनहरुले गर्ने व्यवस्थाबारे पनि अब लगानीकर्तालाई जानकारी दिने सरकारको उद्देश्य छ ।

प्रदेशका योजना पनि सम्मेलनमा

लगानी बोर्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) महाप्रसाद अधिकारी यस वर्ष प्रदेश सरकारसँग रहेका परियोजनाहरु पनि सम्मेलनमा लगानीकर्ताका लागि आकर्षणका रुपमा रहने बताउँछन् ।

‘हामी यो वर्षको सम्मेलनमा प्रत्येक प्रदेशका ३-३ महत्वपूर्ण आयोजनाहरु पनि लगानीकर्तालाई प्रस्ताव गर्दैछौं । जसमा हामीलाई उहाँहरुको खाँचो छ,’ अधिकारीले भने, ‘प्रदेश सरकारले दिएका ती आयोजनाहरुमा विदशेी लगानी भित्र्याउन सकिने/नसकिनेबारे हामीपनि अध्ययन गर्दैछौं ।’

यो वर्ष पनि विभिन्न परियोजनाहरुमा लगानी ल्याउन सरकारले आह्वान गर्दैछ । चिनियाँ कम्पनी थ्री गर्जेजले छाडेको पश्चिम सेती र तामाकोशी-३ देखि निजगढ अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलसम्ममा लगानी ल्याउन सम्मेलनमार्फत पहल गर्ने योजना सरकारको छ ।

अर्थमन्त्री युवराज खतिवडा देशमा राजनीतिक स्थिरता आएकाले अब सरकारले अहिले लिएको कर नीति परिवर्तन नगर्ने, लगानीको वातावरण सहज गर्दै जाने र श्रम तथा औद्योगिक वातावरण थप सुधार्दै जाने सन्देश दिन सके लगानी भित्रिने क्रम बढ्दै जाने बताउँछन् ।

‘अहिले तथ्यांकमा वैदेशिक लगानीको प्रतिवद्धता घटेको जस्तो देखिएको छ । तर, कुनै समयमा एउटा ठूलो लगानीकर्ता आउनासाथै यो ह्वात्तै बढ्छ, यो कुनै चौमासिकमा तलमाथि हुन सक्छ,’ अर्थमन्त्री खतिवडा भन्छन्, ‘वर्षको अन्तिमसम्म यो वर्ष पनि वैदेशिक लगानी भित्रिने क्रम वृद्धि हुन्छ भन्नेमा हामी विश्वस्त छौं । लगानी सम्मेलनले पनि त्यसको लागि वातावरण बनाउँछ ।’

सम्भावना देखाउने बेला

सरकारले यस्तो दाबी गरे पनि लगानी लिएर आउन लागेका लगानीकर्ता नै फटाफट फर्किरहेका छन् । भारतबाट आउन लागेको रिलायन्स सिमेन्ट, अफि्रकाबाट आउन लागेको डांगोटेले लगभग अब नेपाल नआउने निर्णय लिइसकेका छन् ।

नीतिगत समस्या मात्रै हैन, प्रशासनिक झन्झट र लगानीको लाभ फिर्ता लैजान पर्ने असहजतालाई कारण देखाउँदै भित्रिन लागेको झण्डै १ खर्ब लगानी लगभग अनिश्चियको भुँमरीमा परेको छ ।

यस्तै, नेपालभित्र जग्गाको उपलब्धता, श्रम समस्या, सरकारी व्यवहार, स्थानीय क्षेत्रमा उद्योगविरुद्ध हुने दादागिरी लगायतका कारणबाट पनि लगानीको वातावरण बिगि्रएको उद्योगी व्यवसायीहरु दावी गर्छन् ।

लगानी बोर्डका प्रवक्ता उत्तमभक्त वाग्ले नेपालमा पछिल्लो समयमा यस्ता धेरै पाटोहरुमा सुधार भएकाले त्यसलाई चिर्नकै लागि लगानी सम्मेलन आयोजना गरिएको बताउँछन् । उनीहरुलाई लगानीका लागि नेपालमा उपलब्ध अवसर र सहजताबारे जानकारी दिएर प्रोत्साहित गर्न सम्मेलन फलदायी हुने वाग्लेको दाबी छ ।

अर्थशास्त्री विश्व पौडेल भने एक वर्षअघि नै सरकारले देशभित्र बनेको वातावरणबारे गर्नुपर्ने प्रचार यसै सम्मेलनबाट पूर्ति गर्नुपर्ने बताउँछन् । उनको भनाइमा यो सम्मेलन स्वेतपत्रमार्फत दिइएका सन्देश सच्याउने उत्तम अवसर हो ।

‘अहिले सरकारले ब्याजदरलाई नियन्त्रणमा राख्न निकै राम्रो प्रयास गरेको देखिन्छ । लगानी भित्र्याउन लगानी बोर्डलाई अझ साधन सम्पन्न र सशक्त गर्दै अघि बढ्ने संकल्प भयो भने लगानी भित्रिने दर बढ्दै जान्छ,’ उनी भन्छन्, ‘सरकारले स्वेतपत्रमार्फत निरुत्साहित गरेका लगानीकर्तालाई फेरि एकपटक सम्भाब्यता देखाएर प्रोत्साहित गरोस् ।’

Continue Reading…

President appoints Shakya ambassador to Israel

Kathmandu, December 31

President Bidya Devi Bhandari has appointed Anajan Shakya as the new Nepali ambassador to Israel.

Shakya’s nomination to the post was recently approved by the Parliamentary Special Hearing Committee even as questions were raised about her qualifications for the job.

Recalling incumbent Niranjan Thapa from its Tel Aviv mission, the government had nominated former journalist Anjan Shakya to take over the position. The decision sparked controversy as Shakya is known as a relative of Prime Minister Oli than a former journalist or a foreign affairs expert.

She was appointed to the post as per Article 282 (1) of the Constitution.

Continue Reading…
Loading...

Popular Bla Bla's

Loading...

Latest Bla Bla's on Fun2Sh

Powered by Blogger.
Copyright © Funtoosh Blog